Quan hệ Hàn-Trung bước vào “tuần trăng mật”?
(VOV) - Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Park tạo ra bước tiến mới trong quan hệ giữa hai nền chính trị khác biệt.
Vào cuối tuần trước, Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-Hye đã có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc. Đây là chuyến công du nước ngoài thứ 2 của Tổng thống Park kể từ khi bà nhậm chức cách đây ba tháng.
![]() |
Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye sẽ tạo ra bước đột phá mới cho quan hệ hai nước (Ảnh: Reuters) |
Hãng tin Reuters dẫn lời Giáo sư người Hàn Woo Su-keun của Đại học Donghua ở Thượng Hải (Trung Quốc) nói: “Tôi chắc chắn rằng cuộc gặp thượng đỉnh này (giữa Tổng thống Park và Chủ tịch Tập Cận Bình) sẽ khởi đầu một tuần trăng mật chưa từng có giữa Trung Quốc và Hàn Quốc”.
Tăng cường gắn kết kinh tế với Trung Quốc
Không giống như Nhật Bản, mặc dù có sự khác biệt về chế độ chính trị và hệ tư tưởng nhưng kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1992, quan hệ Hàn-Trung đã phát triển mạnh, nhất là trong lĩnh vực kinh tế. Năm 2012, kim ngạch thương mại Hàn-Trung đã đạt 215 tỷ USD, tăng mạnh so với con số 5 tỷ USD vào năm 1992 và 134,3 tỷ USD vào năm 2006.
Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Hàn Quốc. Theo nghiên cứu gần đây của ngân hàng DBS của Singapore, Hàn Quốc đã vượt mặt Nhật Bản về kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc vào tháng 9 năm ngoái. Hyundai và công ty con của tập đoàn này là Kia Motors cũng đã vượt mặt các đối thủ Nhật Bản để trở thành doanh nghiệp nước ngoài có doanh số bán xe ô tô lớn thứ 3 ở Trung Quốc, sau Volkswagen AG và General Motors.
Hàn Quốc là một trong số ít các quốc gia phát triển có thặng dư thương mại với Trung Quốc, với mức thặng dư lên tới 53 tỷ USD trong năm 2012, nhờ xuất khẩu xe ô tô, điện thoại thông minh, tivi màn hình phẳng, các đồ điện bán dẫn và các sản phẩm hóa dầu.
Trong thời gian gần đây, nguồn vốn đầu tư từ Hàn Quốc đổ vào Trung Quốc liên tục tăng. Năm 1988, số vốn đầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Hàn Quốc vào Trung Quốc đã vượt qua con số 40 tỷ USD.
Nếu chỉ đơn thuần nhìn vào các con số trên, nhiều người có thể nhận định rằng đối với Trung Quốc, Hàn Quốc có vai trò quan trọng hơn CHDCND Triều Tiên bởi vì, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Triều Tiên hiện chỉ khoảng 6 tỷ USD/năm.
![]() |
Hai nước đã ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác (Ảnh: Reuters) |
Hàn Quốc và Trung Quốc đã khởi động cuộc đàm phán chính thức về FTA song phương vào tháng 5/2012. Hôm 1/7, Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Yoon Sang-jick cho biết vòng đàm phán thứ 6 về FTA Hàn-Trung sẽ diễn ra ở Busan vào ngày 2/7, trong khi vòng đàm phán thứ 7 sẽ được tổ chức tại Trung Quốc vào khoảng tháng 8 hoặc tháng 9/2013. Nhiều khả năng giai đoạn 1 của cuộc đàm phán có thể sẽ kết thúc vào tháng 9/2013, với trọng tâm là đưa ra được những định hướng cơ bản cho cuộc đàm phán. Nếu Seoul và Bắc Kinh thành công trong việc thiết lập một khu vực thương mại tự do song phương, điều này sẽ tạo ra bước ngoặt mới trong quan hệ thương mại giữa hai trong số những nền kinh tế lớn nhất châu Á này.
Ngoài việc FTA song phương, Hàn Quốc và Trung Quốc đều cùng tham gia một cuộc đàm phán khác về một FTA ba bên với Nhật Bản. Tuy nhiên, cuộc đàm phán này có vẻ sẽ khó khăn hơn so với cuộc đàm phán song phương giữa hai nước hiện nay.
Cân bằng quan hệ với các nước lớn
Dưới thời cựu Tổng thống Lee Myung-bak, có nhiều người cho rằng Hàn Quốc chú trọng quá nhiều vào việc tăng cường quan hệ đồng minh với Mỹ. Vì vậy, việc Tổng thống Park lựa chọn Trung Quốc làm điểm đến trong chuyến công du nước ngoài thứ 2 kể từ khi nhậm chức sau khi đã tới thăm Mỹ cho thấy bà đang điều chỉnh chiến lược đối ngoại của Hàn Quốc theo hướng tái cân bằng quan hệ với các nước lớn. Có vẻ như bà đã phần nào thành công trong chiến lược này.
Phát biểu trong cuộc hội đàm với người đồng nhiệm Yun Byung-se của Hàn Quốc bên lề một diễn đàn an ninh khu vực ở Brunei hôm 30/6, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị nói: “Tổng thống Park đã có chuyến thăm lịch sử tới Trung Quốc. Thông qua chuyến thăm này, tôi có thể nói rằng hai nước đã mở ra một chương mới trong quan hệ song phương”.
Mặc dù có thể chuyến thăm của bà Park không phải là “một chương mới” trong quan hệ Hàn-Trung như nhà ngoại giao cao cấp của Trung Quốc đã nhận định nhưng chuyến thăm của Tổng thống Park đã tạo ra những bước tiến mới trong quan hệ giữa hai nước láng giềng có chế độ chính trị khác biệt này. Trong cuộc hội đàm ở Bắc Kinh ngày 27/6, Chủ tịch Tập Cận Bình đã gọi bà Park, người có thể nói tiếng Quan Thoại (ngôn ngữ phổ thông ở Trung Quốc), là “người bạn cũ của Trung Quốc”.
Đánh giá cao những tiến bộ trong quan hệ Hàn-Trung trong 21 năm kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, Chủ tịch Tập Cận Bình nói Trung Quốc rất chú trọng tới quan hệ với Hàn Quốc. Hai nước chia sẻ những lợi ích chung trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, giải quyết các vấn đề khu vực và đối phó với các thách thức toàn cầu.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cho biết hai bên sẽ tôn trọng các hệ thống xã hội và con đường phát triển của nhau, làm sâu sắc quan hệ hợp tác cùng có lợi, làm việc với nhau để thúc đẩy quá trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên và tăng cường sự phối hợp và hợp tác trong các vấn đề quan trọng của khu vực và thế giới.
Về phần mình, Tổng thống Park cho biết Hàn Quốc cam kết tăng cường hợp tác chiến lược với Trung Quốc và tạo điều kiện thuận lợi cho việc nối lại các cuộc đàm phán sáu bên.
Sau đó, phát biểu tại Đại học Tsinghua ở Bắc Kinh, Tổng thống Park nói: “Chỉ mới có 20 năm đã trôi qua kể từ khi Hàn Quốc và Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1992 nhưng tình hữu nghị và sự hợp tác (giữa hai nước) đang phát triển ở tốc độ gần như chưa từng thấy trên thế giới… Tôi tin rằng quan hệ Hàn-Trung hiện đang hướng tới một quan hệ đối tác trưởng thành hơn và thực chất hơn”.
Mặc dù chuyến thăm của Tổng thống Park diễn ra sau các chuyến thăm Trung Quốc của hai phái viên ngoại giao và quân sự của Triều Tiên nhưng có thể thấy, với chuyến đi này của bà Park, Seoul đã đạt được một số kết quả tích cực trong việc gây sức ép với Bình Nhưỡng. Các nhà lãnh đạo hai nước đã cam kết hợp tác chặt chẽ để biến bán đảo Triều Tiên thành một khu vực phi hạt nhân, đồng thời khẳng định chương trình hạt nhân của Triều Tiên đang đe dọa nghiêm trọng tới hòa bình trong và ngoài khu vực.
Phát biểu trong cuộc hội đàm với bà Park ở Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình nói Trung Quốc cam kết tìm cách xây dựng một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân, đồng thời kêu gọi các bên liên quan nỗ lực để sớm nối lại vòng đàm phán sáu bên về vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Bên cạnh đó, ông Tập đã bày tỏ sự hoan nghênh đối với đề xuất của bà Park về “một tiến trình lòng tin trên bán đảo Triều Tiên”, đồng thời cam kết hỗ trợ cải thiện giữa hai miền Triều Tiên.
Theo các chuyên gia phân tích, việc Trung Quốc – đồng minh thân cận nhất của Triều Tiên – bắt tay với Hàn Quốc trong nỗ lực xây dựng một bán đảo Triều Tiên phi hạt nhân đã gửi đi một thông điệp rõ ràng và không mấy dễ chịu tới Bình Nhưỡng.
Giáo sư Wang Junsheng của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho rằng điều này cho thấy một “sự đoàn kết mới” trong quan hệ giữa Trung Quốc và Hàn Quốc. Người tiền nhiệm của bà Park là ông Lee Myung-bak đã không nhận được sự hỗ trợ như vậy từ Trung Quốc.
Trước đó, sau khi Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ 3, Trung Quốc đã bỏ phiếu ủng hộ các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Triều Tiên ở Liên Hợp Quốc.
Hồi tháng 4/2013, phát biểu tại một diễn đàn quốc tế ở miền Nam Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đã khẳng định không nước nào “được phép đẩy khu vực hay thậm chí cả thế giới vào thời kỳ hỗn loạn vì lợi ích bản thân”. Mặc dù nhà lãnh đạo Trung Quốc không nêu rõ đích danh Triều Tiên nhưng nhiều người cho rằng nó ám chỉ Bình Nhưỡng bởi vì, phát biểu của ông Tập được đưa ra trong bối cảnh tình trạng căng thẳng giữa hai miền Triều Tiên đã được đẩy lên mức căng thẳng nhất trong những năm gần đây. Điều này cho thấy Bắc Kinh – một đồng minh thân thiết nhất của Triều Tiên - đã có một số điều chỉnh chính sách đối với nước láng giềng này sau khi Bình Nhưỡng phóng thử cái mà nhiều nước nghi ngờ là tên lửa tầm lửa tầm xa hồi tháng 12/2012 và tiến hành vụ thử tên lửa thứ 3 hồi tháng 2/2013 bất chấp những lời kêu gọi kiềm chế của Trung Quốc.
Mặc dù vậy, theo các chuyên gia phân tích, nhiều khả năng Trung Quốc sẽ không thể làm bất cứ điều gì dẫn tới sự sụp đổ của Triều Tiên – một quốc gia mà Bắc Kinh vẫn coi là vùng đệm chiến lược để chống lại ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực./.