Thế giới tạm thở phào sau lệnh ngừng bắn mong manh

Một thế giới đã mệt mỏi với những tuyên bố leo thang của ông Trump đã phần nào thở phào nhẹ nhõm trong ngày thứ Ba (7/4), khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Tuy nhiên, sự nhẹ nhõm này vẫn đi kèm lo ngại rằng thỏa thuận có thể kéo theo những rủi ro mới.

“Thà là một ngày ông Trump xuống thang còn hơn là Thế chiến III", một quan chức châu Âu nói, ám chỉ việc ông Trump rút lại các đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz. Vị quan chức giấu tên trên bày tỏ hy vọng khoảng lặng này có thể mở đường cho một giải pháp đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Thông báo của ông Trump được đưa ra vào giữa đêm tại châu Âu và Trung Đông, khiến nhiều đồng minh của Mỹ phản ứng chậm hơn trong việc đưa ra tuyên bố chính thức. Tuy vậy, một số nước đã nhanh chóng lên tiếng hoan nghênh diễn biến bất ngờ này.

Bộ Ngoại giao Iraq cho biết nước này hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn và “đánh giá đây là bước đi góp phần giảm căng thẳng, tạo điều kiện cho hạ nhiệt xung đột, đồng thời củng cố an ninh và ổn định trong khu vực".

Australia cũng chào đón thỏa thuận, nhấn mạnh mong muốn “lệnh ngừng bắn được duy trì và xung đột sớm được giải quyết". Canberra lưu ý rằng việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz cùng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền và cơ sở hạ tầng năng lượng đã gây xáo trộn các thị trường toàn cầu, đồng thời kêu gọi “tất cả các bên” tuân thủ luật pháp quốc tế.

Pakistan - quốc gia đóng vai trò dẫn dắt các nỗ lực đạt được thỏa thuận tỏ ra đặc biệt lạc quan, coi đây có thể là bước ngoặt của cuộc chiến.

“Cả hai bên đã thể hiện sự khôn ngoan và thấu hiểu đáng kể, đồng thời duy trì đối thoại mang tính xây dựng nhằm thúc đẩy hòa bình và ổn định", Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên mạng xã hội.

Dù vậy, lệnh ngừng bắn ngay trong những giờ đầu đã cho thấy dấu hiệu mong manh. Sau khi Nhà Trắng cho biết Israel đã đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn thì một quan chức quân sự Israel lại nói với AP rằng nước này vẫn tiếp tục tấn công Iran. Cả Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đều cảnh báo về các đợt tên lửa đang bay tới vào sáng sớm thứ Tư (8/4) theo giờ địa phương.

Bên cạnh đó, thỏa thuận ngừng bắn được đưa ra đúng thời điểm Tổng Thư ký NATO Mark Rutte chuẩn bị thăm Nhà Trắng ngày 8/4. Một chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ nhằm vào Iran nếu xảy ra có thể tạo ra bầu không khí căng thẳng cho cuộc gặp, thậm chí gây rạn nứt khi các đồng minh châu Âu đã từ chối ủng hộ yêu cầu của ông Trump trong việc tham gia các cuộc tấn công.

Đằng sau việc Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn 2 tuần

VOV.VN - Tổng thống Mỹ Donald Trump từng bày tỏ thái độ rất tức giận, mất kiên nhẫn và đe dọa “đưa Iran trở về thời kỳ đồ đá”. Nhưng chỉ hơn 1 giờ trước thời hạn chót, ông Trump đã thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần. Quyết định này của ông Trump khi "tối hậu thư" hết hạn lần thứ 3 cho thấy điều gì?

Bước lùi hay đòn bẩy tối đa?

Tại Mỹ, thỏa thuận này cũng khiến những người có lập trường cứng rắn về Iran lo ngại, trong đó có Thượng nghị sĩ Lindsey Graham. Ông đã đăng tải nhiều thông điệp trên mạng xã hội kêu gọi Quốc hội xem xét thỏa thuận, đồng thời cho biết ông “hết sức thận trọng trong việc phân biệt đâu là sự thật, đâu là thông tin sai lệch".

Việc Iran đồng ý, trong khuôn khổ ngừng bắn, cho phép lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz trong hai tuần được một số ý kiến coi là dấu hiệu cho thấy Mỹ đang “mất thể diện”, ông Nate Swanson, cựu quan chức từng tham gia đàm phán với Iran dưới thời chính quyền ông Trump năm ngoái, nhận định.

“Nếu nhìn lại 2 tháng trước mà kết quả lớn nhất của Mỹ chỉ là việc eo biển Hormuz được mở lại, thì đây là một bước đi thiếu tính toán nghiêm trọng và Iran trên nhiều phương diện thậm chí còn mạnh hơn trước", ông Nate Swanson nói, đồng thời cho rằng: “Đó là một thực tế đáng suy ngẫm, dù vẫn có thể hiểu được vì sao Tổng thống đưa ra quyết định này". Dù vậy, Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt vẫn mô tả lệnh ngừng bắn hôm 7/4 là một “chiến thắng”.

“Thành công của quân đội chúng ta đã tạo ra đòn bẩy tối đa, cho phép Tổng thống Donald Trump cùng đội ngũ tiến hành các cuộc đàm phán cứng rắn, qua đó mở ra cơ hội cho một giải pháp ngoại giao và hòa bình lâu dài. Bên cạnh đó, Tổng thống Trump đã đạt được việc mở lại eo biển Hormuz", bà Leavitt nói.

Trong khi đó, Tehran lại đưa ra một cách diễn giải hoàn toàn khác, tận dụng cơ hội để tuyên bố chiến thắng trước Mỹ. Ngay sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, truyền thông nhà nước Iran mô tả động thái này là một “sự rút lui” của ông Trump, cho rằng Tổng thống Mỹ đã “lùi bước”.

Tuy nhiên, sau nhiều tuần leo thang tấn công, đỉnh điểm là lời đe dọa “xóa sổ cả một nền văn minh” tại Iran của ông Trump ngày 7/4, nhiều đồng minh của Mỹ đang hướng sự chú ý đầy hy vọng tới các cuộc đàm phán mà Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif gọi là “Đàm phán Islamabad” dự kiến diễn ra vào ngày 10/4, nhằm hạ nhiệt cuộc chiến kéo dài hơn một tháng đã làm rung chuyển Trung Đông.

Tuy vậy, một tuyên bố từ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho thấy tiến trình đàm phán trong những ngày tới có thể sẽ không suôn sẻ. Trong khi ông Sharif cho rằng lệnh ngừng bắn đồng nghĩa với việc Mỹ và Iran “cùng các đồng minh đã nhất trí ngừng bắn ngay lập tức trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon" thì ông Netanyahu lại đưa ra quan điểm trái ngược.

“Lệnh ngừng bắn hai tuần không bao gồm Lebanon”, Thủ tướng Israel nhấn mạnh.

Đằng sau động thái của Ấn Độ bất ngờ tái nhập khẩu dầu từ Iran sau 7 năm

VOV.VN - Trong khi chiến sự Mỹ - Iran vẫn đang tiếp diễn phức tạp, các nước lớn nhập khẩu năng lượng hàng đầu như Ấn Độ đang tính toán các bước đi khác nhau để giảm thiểu thiệt hại. Mới đây, New Delhi đã chính thức nối lại việc mua dầu của Iran sau 7 năm gián đoạn.