Tình báo Mỹ cảnh báo ném bom Iran không hiệu quả, ông Trump kẹt giữa 2 lựa chọn

Hai tuần sau khi nối lại chiến dịch không kích Iran, trong bối cảnh lực lượng Mỹ đã chịu thương vong và các đồng minh lo ngại xung đột tiếp tục leo thang, Tổng thống Donald Trump vẫn khẳng định Tehran đang “tuyệt vọng” tìm cách chấm dứt các cuộc tấn công liên tiếp của Mỹ.

Tuy nhiên, các đánh giá gần đây của cả Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) cho rằng chiến dịch không kích hiện nay khó có khả năng làm thay đổi lập trường đàm phán của Iran.

Trong khi đó, Qatar, bên trung gian hòa giải chủ chốt giữa Mỹ và Iran, đã cảnh báo sẽ rút khỏi tiến trình đàm phán sau khi Iran tấn công một tàu chở dầu của Qatar hồi đầu tháng 7/2026. Một quan chức Mỹ đương nhiệm và một cựu quan chức Mỹ nhận định động thái này sẽ là đòn giáng nghiêm trọng, thậm chí có thể gây tổn thất không thể khắc phục đối với các nỗ lực ngoại giao.

Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có vai trò đặc biệt quan trọng đối với kinh tế toàn cầu, hiện vẫn gần như vắng bóng tàu bè. Iran kiên quyết đòi quyền kiểm soát hoạt động giao thông qua eo biển.

Những diễn biến trên đặt Tổng thống Trump trước một loạt lựa chọn ngày càng hạn chế, trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang đối mặt với nguy cơ chịu tổn thất lớn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026.

Lựa chọn hạn chế của ông Trump

Theo giới phân tích, Mỹ có thể tiếp tục gia tăng hoạt động quân sự bằng cách đưa lực lượng mặt đất vào cuộc. Ông Trump nhiều lần đề cập khả năng chiếm đảo Kharg hoặc loại bỏ lượng uranium được làm giàu ở mức cao của Iran. Tuy nhiên, động thái này sẽ tiếp tục đi ngược một trong những cam kết quan trọng mà ông từng đưa ra với những người ủng hộ phong trào MAGA.

“Tôi sẽ không điều các bạn đi chiến đấu và tử trận trong những cuộc chiến tranh vô nghĩa ở nước ngoài, các cuộc chiến không bao giờ kết thúc”, ông Trump từng tuyên bố tại một cuộc vận động tranh cử ở Pennsylvania năm 2024.

Ông Trump cũng từng ám chỉ khả năng Mỹ nhắm mục tiêu vào một cơ sở hạt nhân bị nghi ngờ nằm sâu dưới núi Pickaxe, gần cơ sở hạt nhân Natanz ở khu vực nội địa hiểm trở của Iran.

Một lựa chọn khác là chấp nhận hiện trạng nguy hiểm với các cuộc tấn công và trả đũa liên tục giữa Mỹ và Iran. Kịch bản này có thể khiến thương vong của Mỹ tiếp tục gia tăng, đồng thời duy trì tình trạng căng thẳng thường trực tại eo biển Hormuz, tương tự những “cuộc chiến tranh không hồi kết” mà ông Trump từng chỉ trích.

Hôm 22/7, ông Trump dường như đã phát tín hiệu về khả năng đi theo hướng này khi đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng: “Bất cứ khi nào Cộng hòa Hồi giáo Iran bắn vào một con tàu ở eo biển Hormuz. Mỹ sẽ ném bom và phá hủy một cây cầu hay nhà máy điện của họ”.

Vấn đề then chốt đối với chính quyền ông Trump là dù quân đội Mỹ có ưu thế vượt trội về sức mạnh quân sự truyền thống, Mỹ và Iran dường như đang tiến hành hai kiểu chiến dịch khác nhau.

Mỹ đang tăng cường tấn công theo chiều dọc, nhắm tới các mục tiêu ngày càng nhạy cảm và có giá trị cao bên trong Iran, đồng thời mở rộng dần phạm vi địa lý của các cuộc tấn công nhằm tác động đến tính toán chiến lược của giới lãnh đạo tại Tehran.

Trong khi đó, Iran, với năng lực phòng không và khả năng phóng tên lửa đã suy yếu sau các cuộc tấn công của Mỹ, đang tấn công theo chiều ngang. Tehran nhắm vào các đồng minh của Mỹ trong khu vực và cơ sở hạ tầng, qua đó tìm cách gây sức ép buộc ông Trump phải thay đổi chính sách.

Áp lực kinh tế đối với Mỹ và các đồng minh có thể tiếp tục gia tăng sau những lời đe dọa mới từ lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn. Nhóm này tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào các tàu đi qua eo biển Bab al-Mandab, tuyến hàng hải dẫn vào Biển Đỏ từng đóng vai trò như một “van xả áp” cho hoạt động xuất khẩu một phần dầu mỏ của Saudi Arabia trong suốt cuộc xung đột. Houthi tuyên bố đã tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia tại Biển Đỏ vào sáng sớm 23/7.

Vì sao Israel đứng ngoài chiến dịch không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran?

VOV.VN - Israel chưa tham gia chiến dịch không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran dù từng phối hợp chặt chẽ trong giai đoạn đầu xung đột. Động thái này phản ánh những tính toán chiến lược của Washington, Tel Aviv và các nước Arab nhằm tránh nguy cơ chiến sự leo thang.

Tình hình thực tế trái ngược với tuyên bố của Washington

Các quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ phải đối mặt với sức ép gay gắt từ các nhà lập pháp thuộc Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện. Các nghị sĩ yêu cầu chính quyền đưa ra một chiến lược rõ ràng cho cuộc chiến.

“Chúng ta cần những câu trả lời thẳng thắn và những phát biểu rõ ràng”, Thượng nghị sĩ John Kennedy, thành viên Cộng hòa đại diện bang Louisiana, nêu rõ khi chất vấn Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine về những hệ quả có thể xảy ra nếu Mỹ rút khỏi cuộc xung đột.

Tổng thống Trump và Bộ trưởng Hegseth ban đầu tuyên bố Mỹ đã giành chiến thắng trong những ngày đầu xung đột, khẳng định năng lực quân sự của Iran đã bị đánh bại.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Nhà Trắng gây sức ép mạnh mẽ nhằm chứng minh chiến dịch đang diễn ra thuận lợi, Bộ trưởng Hegseth và Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, đã hạn chế việc chia sẻ thông tin liên quan đến cuộc xung đột với các bộ phận khác trong quân đội và cộng đồng tình báo.

Dù sức mạnh quân sự của Iran đã suy yếu đáng kể, Tehran vẫn bắt đầu tấn công các cơ sở hạ tầng trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư. Điều này làm gia tăng những hệ quả kinh tế của cuộc xung đột, không chỉ đối với Mỹ mà còn với các đồng minh của Washington.

Diễn biến trên đã khiến các đồng minh liên tục gây sức ép nhằm hạn chế các hoạt động quân sự của Mỹ và tìm kiếm một thỏa thuận có thể mở cửa trở lại eo biển Hormuz, đồng thời chấm dứt mối đe dọa đối với các quốc gia trong khu vực.

“Ném bom nhiều hơn không đem lại chiến thắng”

Theo Alex Vatanka, nhà phân tích chuyên về Iran tại Viện Trung Đông ở Washington, Iran đã cho thấy nước này sẵn sàng chấp nhận những tổn thất về kinh tế và quân sự với hy vọng có thể vượt qua sự kiên nhẫn chính trị của Tổng thống Trump đối với cuộc xung đột. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc giới lãnh đạo Iran có thể duy trì chiến đấu vô thời hạn.

“Họ có thể không tin tưởng Mỹ, nhưng vẫn cho rằng một thỏa thuận sẽ tốt hơn việc mạo hiểm với một cuộc chiến không hồi kết”, ông Alex Vatanka lưu ý.

Mỹ cũng đã tái áp dụng biện pháp phong tỏa. Một số nhà phân tích cho rằng biện pháp này có thể tạo sức ép lớn hơn lên Tehran nhằm buộc Iran nhượng bộ so với các cuộc không kích. Tuy nhiên, hiện nay, khả năng phong tỏa eo biển Hormuz cũng như tiến hành các cuộc tấn công vào các quốc gia láng giềng vẫn là đòn bẩy lớn nhất của Iran.

Iran cũng được cho là đã học cách tận dụng các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm vào cơ sở hạ tầng ở các nước vùng Vịnh như một năng lực bất đối xứng.

Các quan chức chính quyền Trump khẳng định mục tiêu của cuộc xung đột vẫn là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, thông điệp này trở nên thiếu nhất quán sau khi chính quyền trước đó từng tuyên bố đã “xóa sổ” năng lực hạt nhân của Iran trong một loạt cuộc tấn công năm 2025.

Kể từ khi Tổng thống Trump phát động chiến dịch quân sự hiện nay, việc đóng cửa eo biển Hormuz đã trở thành một trong những vấn đề chi phối cuộc xung đột.

Ông Joe Kent, cựu quan chức chính trị dưới thời chính quyền Trump, người đã từ chức do những diễn biến dẫn tới cuộc xung đột cho rằng: “Mỹ đang lựa chọn các biện pháp gây leo thang xung đột trong khi vẫn còn lựa chọn giảm leo thang, tự đẩy mình sâu hơn vào một cuộc chiến rộng lớn hơn mà chúng ta không có khả năng hoặc mong muốn duy trì. Không có giải pháp quân sự nào ở đây có thể dẫn tới chiến thắng. Ném bom nhiều hơn sẽ không thuyết phục được Iran mở cửa eo biển Hormuz hay chấp thuận thỏa thuận mà chúng ta muốn; điều đó chỉ khiến lập trường của Tehran trở nên cứng rắn hơn”.

Mỹ điều oanh tạc cơ B-1B đánh Iran, hé lộ nghịch lý trên chiến trường

VOV.VN - Mỹ đã lần đầu triển khai máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer trong các hoạt động quân sự nhằm vào Iran kể từ khi căng thẳng giữa hai nước leo thang gần đây, đánh dấu sự mở rộng đáng kể trong chiến dịch của Washington.