Tình báo Ukraine: Nga lập hạm đội USV vươn xa hàng trăm km trên biển
VOV.VN - Cơ quan tình báo quân sự Ukraine cho biết Nga có thể đang vận hành nhiều loại tàu mặt nước không người lái (USV) để tuần tra trên vùng biển mở, với khả năng hoạt động trong thời gian dài mà không cần sự can thiệp thường xuyên của con người.
Một danh mục mới được phía Ukraine công bố liệt kê nhiều mẫu USV có khả năng mang thuốc nổ, ngư lôi hoặc thiết bị trinh sát, đồng thời thực hiện các hành trình dài trên biển. Theo thông tin được công bố, một số phương tiện có thể di chuyển hàng trăm km và đạt tốc độ gần 55 hải lý/giờ, trong khi vẫn duy trì khả năng hoạt động tự động hoặc bán tự động.
Đa dạng hóa tầm hoạt động và tải trọng
Trong số các hệ thống được mô tả, USV Zefir và Orkan được cho là có tầm hoạt động lên tới 400 km, tốc độ khoảng 35 hải lý/giờ và khả năng mang tải trọng khoảng 400 kg. Mẫu USV hạng nặng hơn mang tên BEK-1000 được cho là có thể vận chuyển tới 1 tấn hàng hóa trên quãng đường hơn 500 km, với tốc độ khoảng 40 hải lý/giờ.
Một thiết kế khác mang tên Katran dường như được phát triển nhằm triển khai máy bay không người lái (UAV) FPV ở khoảng cách từ 100 đến 200 km ngoài khơi. UAV FPV là loại phương tiện cho phép người điều khiển quan sát hình ảnh trực tiếp từ góc nhìn của thiết bị.
Biến thể Murena-300S được cho là có tầm hoạt động lên tới 500 km. Phương tiện này có thể mang theo một UAV có khả năng bay ở độ cao khoảng 100 m so với mặt nước, đồng thời có thể được trang bị ngư lôi hoặc UAV FPV. Danh mục của Ukraine cũng đề cập các loại USV phục vụ nhiệm vụ trinh sát và lập bản đồ, bên cạnh những nền tảng được thiết kế cho các nhiệm vụ chiến đấu, trong đó có tấn công mục tiêu ven biển và tàu thuyền tại các khu vực tranh chấp.
Từ những nguyên mẫu đầu tiên
Theo thông tin được phía Ukraine công bố, các nguyên mẫu ban đầu của dòng USV này xuất hiện từ năm 2014, khi Nga thử nghiệm mẫu Skanda trên hồ Ladoga. Đến năm 2019, phương tiện này tiếp tục được thử nghiệm tại khu vực gần Sevastopol.
Thiết kế ban đầu được cho là có tầm hoạt động khoảng 150 km và tốc độ tối đa không dưới 20 hải lý/giờ. Các phiên bản phát triển sau đó, như Iskatel, được cho là có khả năng mang tải trọng tới 600 kg, đạt tốc độ khoảng 25 hải lý/giờ và duy trì hoạt động trên biển trong tối đa 7 ngày.
Tàu hai thân Farvater có thể hoạt động trên quãng đường khoảng 250 km với tốc độ 32 hải lý/giờ. Trong khi đó, mẫu Trezubets có kích thước ngắn hơn, đạt tốc độ khoảng 30 hải lý/giờ nhờ hai động cơ công suất 320 mã lực. Mẫu Vizir-700 được mô tả là nền tảng chuyên dụng cho nhiệm vụ chiến đấu, có khả năng mang tải trọng khoảng 600 kg và đạt tốc độ gần 80 km/giờ. Phương tiện này được trang bị giá đỡ phía trước để lắp các loại vũ khí tự động và tên lửa.
Nhìn tổng thể, các thiết kế được Ukraine công bố cho thấy Nga đang phát triển một hệ thống USV với nhiều cấu hình khác nhau, phục vụ cả nhiệm vụ trinh sát, giám sát và tác chiến trên biển. Việc đa dạng hóa tải trọng, tầm hoạt động và phương thức triển khai có thể giúp các nền tảng này đảm nhiệm nhiều loại nhiệm vụ tại các khu vực biển có tranh chấp.
Ukraine cảnh báo nguy cơ leo thang trên biển
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Ukraine Zelensky nhấn mạnh sự cần thiết phải gia tăng sức ép đối với các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga. “Chúng ta cần đưa cuộc chiến trở lại lãnh thổ Nga”, ông Zelensky phát biểu tại một diễn đàn thanh niên ngày 12/8/2026.
Nhà lãnh đạo Ukraine đồng thời kêu gọi các nước đồng minh tăng cường năng lực phòng không, trong bối cảnh Kiev dự báo Nga có thể huy động thêm lực lượng vào mùa thu sau các cuộc bầu cử gần đây. Các quan chức Ukraine cho rằng những cơ sở sản xuất các loại khí tài này có thể được coi là mục tiêu quân sự trong bối cảnh xung đột, do liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất vũ khí.
Các chuyên gia cũng lưu ý, USV vẫn phải đối mặt với nguy cơ bị phát hiện, bị gây nhiễu hoặc vô hiệu hóa trong môi trường tác chiến điện tử ngày càng phức tạp. Hiệu quả thực tế của những phương tiện này vì vậy còn phụ thuộc vào khả năng liên lạc, dẫn đường, nhận diện mục tiêu và mức độ tự chủ trong từng điều kiện hoạt động.
Việc Ukraine tiết lộ thông tin về các mẫu USV của Nga được cho là nhằm thu hút sự chú ý quốc tế đối với quá trình phát triển năng lực tác chiến không người lái trên biển của Moscow. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cả Nga và Ukraine đều ngày càng chú trọng sử dụng các hệ thống không người lái, làm gia tăng nguy cơ hoạt động trên biển trở nên phức tạp và khó dự đoán hơn.