Tính toán chiến lược của Mỹ khi đưa Syria khỏi danh sách tài trợ khủng bố
VOV.VN - Hôm qua (24/8), Mỹ đã đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố, chấm dứt chỉ định tồn tại gần nửa thế kỷ qua. Thời điểm ra quyết định không phải ngẫu nhiên mà cho thấy những tính toán chiến lược của Mỹ ở khu vực Trung Đông đang nhiều bất ổn.
Quyết định đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố được công bố trên trang web của Bộ Tài chính Mỹ, có hiệu lực sau thời gian xem xét kéo dài 45 ngày của Quốc hội Mỹ. Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng thu hồi chỉ định đặc biệt “Mặt trận al-Nusrah” (HTS) là tổ chức khủng bố toàn cầu.
Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, động thái này nhằm ghi nhận những hành động tích cực và cam kết sâu rộng tiếp theo của chính phủ Syria dưới thời Tổng thống Ahmed al-Sharaa trong việc tách hoàn toàn Syria khỏi các hành vi khủng bố quốc tế. Cụ thể chính quyền mới tại Damascus đã có các bước đi đáng kể chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS, các tổ chức al-Qaeda, Hezbollah và các nhóm vũ trang mà Washington cho rằng có liên hệ với Iran. Syria cũng đã chính thức tham gia Liên minh Toàn cầu chống IS vào tháng 11 năm ngoái.
Đặc phái viên Mỹ về Syria Tom Barrack nhận định, quyết định đưa Syria ra khỏi danh sách tài trợ khủng bố là “một cột mốc lịch sử khác” trong tầm nhìn của Tổng thống Trump nhằm trao cho Syria một cơ hội chuyển đổi, từ tình trạng cô lập sang quan hệ đối tác, cũng như từ chỗ bị coi là nguồn gốc của chủ nghĩa khủng bố trở thành một đối tác trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu.
Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa lập tức lên tiếng hoan nghênh quyết định của chính quyền Tổng thống Donald Trump, đồng thời cám ơn “tất cả quốc gia thân thiện đã sát cánh với Syria”. Trong khi đó, Ngoại trưởng Syria Assaad al-Shibani bày tỏ sự lạc quan về một chương mới của Syria: “Chúng tôi hy vọng việc loại bỏ rào cản cuối cùng này sẽ mở đường, cải thiện tình hình kinh tế, đồng thời tái kết nối Syria với hệ thống tài chính và kinh tế toàn cầu. Điều này cũng sẽ giúp gia tăng kinh doanh, đầu tư và thu hút dòng vốn vào đất nước Syria”.
Syria bị Mỹ đưa vào danh sách tài trợ khủng bố từ năm 1979, khi Washington cáo buộc chính phủ của cựu Tổng thống Hafez al-Assad hỗ trợ các nhóm vũ trang. Quy chế này tiếp tục được duy trì dưới thời con trai ông, Bashar al-Assad, cho tới khi chính quyền này sụp đổ vào tháng 12/2024.
Việc bị liệt vào danh sách quốc gia tài trợ khủng bố trong nhiều thập kỷ đã tạo ra những rào cản đáng kể đối với hỗ trợ an ninh, các giao dịch tài chính và đầu tư nước ngoài tại Syria.
Chính quyền Tổng thống Trump đã chấm dứt các biện pháp cấm vận toàn diện của Mỹ đối với Syria vào tháng 7/2025, nhưng vẫn duy trì các biện pháp trừng phạt có mục tiêu.
Giới quan sát đánh giá, việc Mỹ nới lỏng từng bước chính sách với Syria diễn ra vào thời điểm tình hình Trung Đông nhiều bất ổn, có thể tác động đa chiều tới an ninh khu vực. Một đất nước Syria ổn định về kinh tế sẽ giảm thiểu tình trạng khủng hoảng nhân đạo và ngăn chặn nguy cơ sụp đổ toàn diện nhà nước - vốn là mầm mống nuôi dưỡng các nhóm cực đoan. Về mặt chiến lược, việc ủng hộ chính quyền mới tại Syria giúp Washington củng cố một đối trọng mạnh mẽ nhằm thu hẹp ảnh hưởng của Iran tại Trung Đông.