OPEC là tổ chức gồm chủ yếu các nước xuất khẩu dầu mỏ vùng Vịnh, trong nhiều thập kỷ đã kiểm soát giá dầu thô bằng cách giảm hoặc tăng sản lượng và phân bổ hạn ngạch cho các thành viên. Tổ chức này đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970, từ đó làm thay đổi chính sách năng lượng toàn cầu.

Trong khi sản lượng của OPEC chủ yếu là từ Saudi Arabia, UAE lại có công suất sản xuất dự phòng cao thứ hai. Nói cách khác, đây là nhà sản xuất điều tiết quan trọng thứ hai, có khả năng tăng sản lượng để giúp giảm giá dầu.

Thực tế, chính điều này là lý do nảy sinh những ý kiến yêu cầu xem xét lại vị thế của UAE trong suốt thời gian dài vừa qua. Nói một cách đơn giản, UAE muốn sử dụng công suất đáng kể, tương xứng với khoản đầu tư họ đã bỏ ra.

Hạn ngạch của OPEC giới hạn sản lượng của tổ chức này ở mức 3-3,5 triệu thùng mỗi ngày. Những hy sinh về tư cách thành viên OPEC, xét về doanh thu bị mất, đang được UAE gánh chịu không cân xứng.

Tuy nhiên, thời điểm UAE đưa ra động thái này đã phản ánh những hậu quả từ cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động ở Iran. Căng thẳng ở vùng Vịnh ảnh hưởng đến mối quan hệ của UAE với Iran và có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ vốn đã căng thẳng của nước này với Saudi Arabia.

Đối với OPEC, đây là một đòn giáng mạnh vào thời điểm mà những câu hỏi quan trọng đang được đặt ra về sự gắn kết lâu dài của tổ chức này.

Vấn đề không chỉ là việc UAE có thể đưa toàn bộ dầu mỏ của mình trở lại thị trường bằng đường biển hoặc đường ống, có khả năng đặt mục tiêu sản lượng 5 triệu thùng mỗi ngày. Saudi Arabia có thể đáp trả bằng một cuộc chiến giá dầu mà nền kinh tế đa dạng hơn của UAE có thể chịu đựng được, nhưng các thành viên OPEC nghèo hơn thì không.

Các quan chức hàng đầu của UAE từng đề cập đến các đường ống dẫn dầu mới từ các mỏ dầu của UAE ở Abu Dhabi, tránh eo biển Hormuz, và hướng đến cảng Fujairah đang bị sử dụng chưa hiệu quả. Hiện đã có một đường ống đang được sử dụng với tần suất cao, nhưng cần thêm công suất để đáp ứng sản lượng tăng thêm và sự thay đổi lâu dài về lưu thông cũng như chi phí vận chuyển bằng tàu chở dầu ở Vịnh Ba Tư.

Tất nhiên, ở thời điểm hiện tại, trong bối cảnh giao thông đường biển ở eo biển Hormuz chịu sự phong tỏa kép, việc UAE rời OPEC không phải là sự kiện chính trên thị trường dầu mỏ, ảnh hưởng đến giá dầu, khí đốt, xăng, nhựa và thực phẩm.

Trong khi thế giới đang tập trung sự chú ý vào giá dầu ở mức trên 110 USD một thùng, thì điều này cũng không phải là lý do để loại trừ khả năng giá dầu có thể giảm xuống gần 50 USD vào năm tới, nếu tình trạng hỗn loạn ở eo biển Hormuz được giải quyết kịp thời trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ vào cuối năm nay.

UAE rời OPEC: “Đòn giáng” vào quyền lực kiểm soát thị trường dầu mỏ toàn cầu

VOV.VN - Việc UAE rời OPEC làm dấy lên câu hỏi về uy tín và khả năng kiểm soát thị trường của tổ chức này. Động thái diễn ra trong bối cảnh quyền lực của OPEC đã suy giảm đáng kể trong những năm gần đây.

Vai trò của OPEC đối với thị trường dầu mỏ thế giới hiện ít quan trọng hơn so với những năm 1970. Thị phần 85% trong giao dịch dầu mỏ quốc tế mà tổ chức này nắm giữ khi đó, hiện chỉ còn khoảng 50%. Dầu mỏ cũng ít quan trọng hơn đối với nền kinh tế thế giới so với những năm 1970. OPEC hiện có đòn bẩy, nhưng không độc quyền. Nói cách khác, OPEC hiện không thể dùng sức mạnh để chi phối toàn bộ thế giới.

Người đứng đầu OPEC, cựu Bộ trưởng Dầu mỏ Saudi Arabia, Sheikh Yamani, từng nói: "Thời kỳ đồ đá không kết thúc vì thế giới hết đá. Thời đại dầu mỏ sẽ không kết thúc vì thế giới hết dầu". Tuyên bố này dường như hàm ý về khả năng hydrocarbon sẽ được thay thế bằng các nguồn năng lượng khác.

Ở đây, có thể hiểu quyết định của UAE là dấu hiệu cho thấy một thế giới hiện đang giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ. Bên cạnh đó, đã có một số dấu hiệu khác trong “cơn bão” năng lượng hiện tại: các khoản đầu tư của Trung Quốc vào điện khí hóa đã giúp giảm bớt tác động kinh tế từ giá dầu và khí đốt tăng cao.

Theo một số tính toán, việc Trung Quốc thực hiện điện khí hóa ô tô, xe tải và tàu hỏa đã làm giảm nhu cầu dầu mỏ ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày. Nhu cầu dầu mỏ toàn cầu có thể chững lại khi xu hướng này tăng tốc trên toàn thế giới.

Theo quan điểm này, có thể thấy rằng việc cần phải huy động càng nhiều tiền từ trữ lượng dầu mỏ càng nhanh càng tốt trước khi nhu cầu giảm mạnh là điều hợp lý. UAE sở hữu tiềm lực tài chính mạnh mẽ và nền kinh tế đa dạng một phần nhờ dịch vụ tài chính và du lịch. Nhiều điều sẽ phụ thuộc vào tình hình bình thường mới, nếu và khi xung đột ở vùng Vịnh chấm dứt.

Việc UAE rút khỏi OPEC có thể gây ra hiệu ứng domino, và giờ đây sẽ có áp lực đáng kể lên Saudi Arabia.

Khi các tàu chở dầu có thể lưu thông bình thường trở lại qua eo biển Hormuz, hoặc nếu UAE tăng cường nỗ lực xây dựng các đường ống dẫn dầu mới, dầu của UAE sẽ được vận chuyển với tốc độ chưa từng có, không bị ràng buộc bởi các cam kết của OPEC. Điều này được cho là sẽ ít ảnh hưởng đến các lệnh phong tỏa hiện tại. Nhưng sau đó, mọi thứ có thể thay đổi.