Thỏa thuận dầu diesel Nga-Mỹ và tính toán địa chính trị

VOV.VN - Một trong những kết quả của điện đàm giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump được dư luận đặc biệt quan tâm là việc thỏa thuận cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel giữa Nga và Mỹ, không chỉ bởi kỳ vọng hạ nhiệt giá nhiên liệu, mà còn vì những tác động đối với cuộc xung đột tại Ukraine.

Sau cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Nga đồng ý cung cấp ngay hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, tiếp đó là 500.000 tấn trong tháng 11 và thêm 1 triệu tấn trong đợt tiếp theo. Nga cũng có thể bổ sung 3 triệu tấn nhiên liệu, tùy thuộc vào tình trạng hoạt động của các nhà máy lọc dầu. Tổng thống Trump đánh giá cao thỏa thuận này và công khai cảm ơn người đồng cấp Nga.

thoa thuan dau diesel nga - my loi ich kinh te va nhung tinh toan dia chinh tri hinh anh 1 — Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp ở Alaska, ngày 15/8/2025. Ảnh: Reuters

"Tôi nghĩ các bạn đã nghe về thỏa thuận dầu mỏ với Nga. Đó là một thỏa thuận lớn. Một lượng dầu khổng lồ đang được chuyển đến đất nước chúng ta. Và thành thật mà nói, tôi muốn cảm ơn Tổng thống Putin. Chúng ta đang tiếp nhận một lượng lớn dầu diesel, loại nhiên liệu mà chúng ta đang cần", ông Trump nói.

Thông báo được đưa ra khi giá diesel tại Mỹ tăng khoảng 70% kể từ cuối tháng 2, lên mức trung bình 6,28 USD mỗi gallon vào ngày 8/10. Chi phí nhiên liệu leo thang đang gây sức ép lên ngành vận tải, nông nghiệp và đời sống người dân, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ sẽ diễn ra vào ngày 3/11.

Đáng chú ý, ngay sau thỏa thuận, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép tạm thời, cho phép một số giao dịch liên quan đến dầu diesel có xuất xứ Nga. Đây là bước điều chỉnh đáng kể so với chính sách hạn chế nguồn thu năng lượng của Nga mà Mỹ theo đuổi trước đó.

Về phía Nga, Nga xem hợp tác năng lượng là cơ hội thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương. Cố vấn đối ngoại Điện Kremlin Yuri Ushakov xác nhận nội dung này trong cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo.

“Lãnh đạo hai nước đã thảo luận chi tiết về công tác chuẩn bị cho các sáng kiến kinh tế lớn, bao gồm khả năng cung cấp các sản phẩm dầu khí của Nga cho thị trường Mỹ và thị trường toàn cầu. Hai bên cũng bày tỏ sự hài lòng đối với các kênh liên lạc đang hoạt động giữa hai nước thông qua văn phòng tổng thống và các cơ quan đặc nhiệm và các cơ quan hữu quan khác”, ông Ushakov nói.

Tuy nhiên, thỏa thuận cũng làm dấy lên những tranh cãi về chính sách đối ngoại của Mỹ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chỉ trích việc nới lỏng trừng phạt, cho rằng động thái này có thể mang lại nguồn thu giúp Nga kéo dài cuộc xung đột.

Trong khi đó, giới phân tích nhận định lượng dầu diesel bổ sung chưa chắc đủ để kéo giảm giá nhiên liệu một cách bền vững, nhất là khi nguồn cung toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Thỏa thuận dầu diesel vì thế không chỉ là giải pháp kinh tế trước mắt, mà còn phản ánh bài toán cân bằng lợi ích của Mỹ. Đó là việc vừa tìm cách kiểm soát giá năng lượng trong nước, vừa duy trì sức ép đối với Nga. Dù mở ra khả năng hợp tác kinh tế giữa hai cường quốc, diễn biến này chưa đồng nghĩa với bước đột phá trong tiến trình giải quyết xung đột Ukraine.