Người dân dè dặt chi tiêu, ưu tiên nhu cầu thiết yếu

Những ngày gần đây, tại nhiều chợ truyền thống và siêu thị, không khó để nhận thấy cảnh mua bán trầm lắng hơn so với trước. Người tiêu dùng cân nhắc kỹ lưỡng từng khoản chi, hạn chế mua sắm những mặt hàng không thực sự cần thiết.

Chị Nguyễn Thị Nguyệt, một tiểu thương buôn bán cá ở chợ Thịnh Yên, Đống Đa cho biết, thu nhập của gia đình hoàn toàn phụ thuộc vào quầy hàng nhỏ mỗi ngày. Trước đây lượng khách khá ổn định, nhưng thời gian gần đây sức mua giảm rõ rệt. Người đi chợ thường chỉ mua đủ dùng, thậm chí chia nhỏ khẩu phần để tiết kiệm chi phí. “Có ngày tôi phải giảm giá sâu vẫn bán chậm. Khách giờ hỏi rất kỹ, cân nhắc từng nghìn đồng”, chị Nguyệt nói.

Anh Phạm Văn Long, kinh doanh rau củ tại chợ Ngã Tư Sở chia sẻ, lượng hàng nhập về đã giảm gần một nửa so với trước vì tiêu thụ chậm. Nhiều mặt hàng trước đây bán hết trong buổi sáng thì nay kéo dài đến chiều vẫn còn tồn. “Khách không còn mua theo thói quen mà tính toán rất kỹ. Những loại rau giá cao gần như bán rất chậm”, anh Long cho biết.

Tượng tự, chị Lê Thu Hà, chủ một cửa hàng quần áo ở Thái Thịnh cho hay, sức mua giảm mạnh trong thời gian gần đây. Các sản phẩm thời trang vốn phụ thuộc vào nhu cầu làm đẹp, nay bị cắt giảm đầu tiên. “Khách vào xem nhiều nhưng mua ít. Nhiều người nói thẳng là ưu tiên tiền cho sinh hoạt, chưa nghĩ đến mua sắm thêm”, chị Hà chia sẻ.

Chị Lê Thị Lan, một nhân viên văn phòng ở Thanh Xuân cho biết, thu nhập không tăng nhưng chi phí sinh hoạt tăng buộc gia đình phải cắt giảm chi tiêu. Những khoản như ăn ngoài, mua sắm quần áo hay du lịch gần như tạm dừng. Mỗi tháng đều phải lên kế hoạch chi tiêu cụ thể để tránh thâm hụt.

Không chỉ thực phẩm tươi sống, các mặt hàng tiêu dùng khác như quần áo, đồ gia dụng hay dịch vụ ăn uống bên ngoài cũng ghi nhận mức sụt giảm đáng kể. Nhiều gia đình chuyển sang tự nấu ăn tại nhà, hạn chế các khoản chi giải trí.

Sức mua giảm, doanh nghiệp gặp khó

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo ra sức ép không nhỏ đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành bán lẻ, dịch vụ và hàng tiêu dùng nhanh. Nhiều đơn vị buộc phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh, tăng cường khuyến mãi, giảm giá để kích cầu.

Một số doanh nghiệp cho biết, dù đã triển khai nhiều chương trình khuyến mãi, lượng khách vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng. Điều này cho thấy sức mua của thị trường không chỉ phụ thuộc vào giá cả mà còn liên quan đến niềm tin và khả năng chi trả của người tiêu dùng.

Anh Lê Minh Tuấn, chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng cho biết, doanh thu giảm đáng kể dù đã liên tục triển khai chương trình ưu đãi. “Khách hiện nay chỉ mua khi thực sự cần thiết. Những sản phẩm nâng cấp hay mua thêm gần như không còn”, anh Tuấn nói.

Đại diện một doanh nghiệp bán lẻ hàng tiêu dùng cho hay, sức mua sụt giảm khiến doanh nghiệp phải liên tục điều chỉnh kế hoạch kinh doanh. “Chi phí đầu vào vẫn cao trong khi giá bán khó tăng, biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Doanh nghiệp buộc phải tối ưu vận hành, cắt giảm chi phí và đẩy mạnh khuyến mãi để giữ khách. Trước đây mỗi tuần nhập hàng đều đặn, nay nhiều đối tác giãn tần suất nhập vì bán chậm. Điều này tạo áp lực tồn kho và dòng tiền cho doanh nghiệp”, vị này chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Thế, Giám đốc tư vấn Công ty chứng khoán SSI nhận định, xu hướng cắt giảm chi tiêu hiện nay phản ánh rõ tâm lý thận trọng của người dân trước những biến động và bất ổn của kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh thu nhập chưa theo kịp tốc độ tăng của chi phí sinh hoạt, người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên tiết kiệm và thắt chặt chi tiêu nhằm đảm bảo an toàn tài chính cá nhân.

“Việc người dân giảm chi tiêu không chỉ tác động trực tiếp đến sức mua mà còn tạo áp lực lên tổng cầu của nền kinh tế trong ngắn hạn. Điều này có thể kéo theo ảnh hưởng dây chuyền tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp ở các lĩnh vực khác nhau”, ông Thế phân tích.

Theo ông Thế, để thúc đẩy phục hồi kinh tế bền vững, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như kiểm soát lạm phát, ổn định mặt bằng giá cả, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời tạo thêm việc làm và cải thiện thu nhập cho người lao động. Khi thu nhập và tâm lý tài chính của người dân ổn định hơn, niềm tin tiêu dùng sẽ dần được cải thiện, qua đó tạo nền tảng cho thị trường phục hồi tích cực và bền vững hơn trong thời gian tới.

Đồng quan điểm này, chuyên gia Hoàng Trọng Thủy nhận định, khi giá hàng hóa tăng cao, thu nhập chưa cải thiện, người dân buộc phải thắt chặt chi tiêu. Sức mua suy giảm khiến nhiều ngành như thời trang, nội thất, du lịch chịu tác động, doanh nghiệp phải co hẹp sản xuất, thị trường rơi vào vòng quay sức mua thấp, dòng tiền chảy chậm... doanh nghiệp khó khăn, việc làm giảm.

Về lâu dài, việc hình thành thói quen chi tiêu hợp lý, ưu tiên giá trị thực chất có thể góp phần định hình một thị trường ổn định hơn. Tuy nhiên trong ngắn hạn, bài toán cân bằng giữa tiết kiệm và tăng trưởng tiêu dùng vẫn là thách thức lớn đối với nền kinh tế.

Tết tiết kiệm lên ngôi khi người dân chủ động cắt giảm chi tiêu

VOV.VN - Cận Tết, không khí mua sắm vẫn nhộn nhịp nhưng hành vi tiêu dùng đã thay đổi rõ rệt khi nhiều gia đình chủ động siết chi tiêu. Trong bối cảnh thu nhập chưa phục hồi hoàn toàn và tâm lý ưu tiên an toàn tài chính, xu hướng “Tết vừa đủ” đang trở thành lựa chọn phổ biến.