Phát hành chứng khoán: "Chìa khóa" để khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế

Khơi thông dòng vốn qua thị trường chứng khoán

Phát biểu khai mạc hội nghị “Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức hôm nay 7/7, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, hướng tới duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong những năm tới và hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt mục tiêu đó, bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động một yêu cầu có ý nghĩa quyết định là phải huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển. Nguồn lực của nền kinh tế chỉ có thể được phát huy tối đa khi được dẫn dắt và phân bổ thông qua một hệ thống tài chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả; trong đó, thị trường chứng khoán giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc huy động và phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

"Phát hành chứng khoán không đơn thuần là một hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp, đó là quá trình chuyển hóa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thành nguồn lực cho đầu tư phát triển”, bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.

Thông qua thị trường chứng khoán, dòng vốn được phân bổ đến những doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, phương án sử dụng tối ưu và dự án đầu tư hiệu quả, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của nền kinh tế.

Ở góc độ doanh nghiệp, việc tham gia thị trường vốn cũng tạo động lực để doanh nghiệp cải thiện quản trị, tăng tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và uy tín trên thị trường. Đây là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả hơn các nguồn vốn trong nước và quốc tế, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngắn hạn.

Đối với nền kinh tế, mỗi đợt phát hành thành công góp phần mở rộng năng lực sản xuất, thúc đẩy đầu tư, tạo công việc và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP.

Thời gian qua, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng thị trường và nâng cao chất lượng quản lý, giám sát thị trường chứng khoán. Nhờ đó, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế.

Năm 2025, tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 763.500 tỷ đồng, tiếp tục đóng góp tích cực vào việc đáp ứng nhu cầu vốn của khu vực doanh nghiệp.

Đến giữa tháng 6 năm 2026, hoạt động huy động vốn tiếp tục ghi nhận những kết quả khả quan. Giá trị huy động thông qua phát hành cổ phiếu đạt 114.100 tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước; giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 148.800 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm 2025.

Theo UBCKNN, những con số này phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp cũng như niềm tin ngày càng được củng cố của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Một trong những dấu mốc quan trọng được lãnh đạo UBCKNN nhấn mạnh là việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo Chủ tịch UBCKNN, đây là sự ghi nhận những nỗ lực cải cách của Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCKNN cùng các thành viên thị trường trong nhiều năm qua, đồng thời mở ra cơ hội thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn đầu tư quốc tế.

Việc nâng hạng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao uy tín của thị trường chứng khoán Việt Nam, cải thiện thanh khoản, đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung, dài hạn. Tuy nhiên, lãnh đạo UBCKNN cũng cho rằng, nâng hạng mới chỉ tạo ra cơ hội, còn khả năng chuyển hóa cơ hội đó thành dòng vốn thực chất phụ thuộc rất lớn vào chất lượng doanh nghiệp và chất lượng hàng hóa trên thị trường.

Hoàn thiện khung pháp lý để nâng cao chất lượng thị trường

Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường, thời gian qua UBCKNN đã tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn, vừa bảo đảm tính minh bạch, an toàn của thị trường và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Một trong những dấu ấn quan trọng là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán. Sau gần một năm triển khai, nhiều quy định đã phát huy hiệu quả, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, gắn hoạt động IPO với niêm yết và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Chính phủ cũng vừa ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Theo UBCKNN, nghị định được xây dựng trên nguyên tắc cân bằng giữa hai mục tiêu là tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn, đồng thời nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường và bảo vệ nhà đầu tư.

Nâng hạng thị trường chứng khoán: Mở “cánh cửa lớn” đón dòng vốn tỷ USD

VOV.VN - Việc FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập, mà còn mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn.

Lãnh đạo UBCKNN cho rằng, khi doanh nghiệp phát hành minh bạch, quản trị tốt và sử dụng vốn đúng mục đích, chi phí huy động vốn sẽ giảm, khả năng tiếp cận các nguồn vốn trong và ngoài nước cũng được cải thiện. Đây là nền tảng để thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển ổn định, bền vững và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Làm rõ những điểm mới của Nghị định 200, bà Phạm Thị Thanh Hương, Chánh Thanh tra UBCKNN cho biết, Nghị định 200 bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường quản lý việc sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Theo đó, trong trường hợp dự án chưa đến tiến độ giải ngân, doanh nghiệp được phép gửi khoản tiền nhàn rỗi tại ngân hàng thương mại hoặc mua chứng chỉ tiền gửi, nhưng phải nêu rõ kế hoạch này trong phương án phát hành.

Đối với việc thay đổi mục đích sử dụng vốn hoặc điều kiện của trái phiếu, doanh nghiệp phải được sự chấp thuận của đại diện ít nhất 65% tổng số trái phiếu đang lưu hành. Trường hợp có trái chủ không đồng ý với sự thay đổi này, doanh nghiệp bắt buộc phải mua lại trái phiếu trước hạn.

Ngoài ra, Nghị định 200 quy định tài sản bảo đảm không được bao gồm cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu hoặc phần vốn góp của chính doanh nghiệp phát hành nhằm nâng cao chất lượng tài sản bảo đảm và hạn chế rủi ro trên thị trường.