Bàng hoàng nhìn cảnh “trùng tu” di tích bằng cuốc, xẻng

VOV.VN -Dùng cuốc, xẻng xô ngói rơi vỡ làm vỡ gãy các mảng chạm khắc. Cách trùng tu mà như phá bởi sự thiếu hiểu biết và cẩu thả như thế này cần phải nhanh chóng được chấn chỉnh để di sản cha ông không bị xâm hại.

Những người yêu mỹ thuật, kiến trúc cổ truyền hẳn không ai không biết đến cụm đình Tam Canh nổi tiếng ở Thị trấn Hương Canh – huyện Bình Xuyên – tỉnh Vĩnh Phúc đã được xếp hạng di tích cấp Quốc Gia. Những ngôi đình to lớn, chạm khắc cầu kỳ tinh xảo, chứa đựng hồn cốt dân tộc đã trơ gan cùng tuế nguyệt suốt hơn 300 năm nay.

 

Ngôi đình trước khi được trùng tu. Ảnh chụp năm 2000

Do  thời gian tồn tại lâu dài, cả 3 ngôi đình đã bị xuống cấp nghiêm trọng và được Nhà nước quan tâm đầu tư trùng tu tôn tạo. Đình Hương Canh, rồi Ngọc Canh đã được tu sửa để trả lại vẻ nghiêm trang ngày nào. Và mới đây, người dân Thị trấn Hương Canh không khỏi vui mừng khi cuối cùng, sau bao năm chờ đợi, đến lượt đình Tiên Canh (Tiên Hường) đã được quyết định hạ giải để trùng tu từ khoảng 1 tháng nay.

Tuy nhiên, niềm vui ngắn chẳng tày gang, khi chứng kiến đơn vị thi công thực hiện công việc hạ giải 1 cách thô bạo chưa từng thấy trong lịch sử trùng tu, những người viết bài này không biết phải diễn tả như thế nào về cảm xúc của mình ngoài hai chữ: Bàng hoàng!

 

Các cấu kiện trước khi được hạ giải không hề được đánh dấu theo nguyên tắc trùng tu

Bàng hoàng khi bước vào đình mà như ở bãi chiến trường với ngổn ngang gạch ngói vỡ, rồi các cấu kiện gỗ vứt lung tung, ở mọi nơi có thể: Dưới đống ngói vụn, trên khám thờ, chồng đè, gãy vỡ tứ tung. Từng mảng chạm được các cụ xưa dồn bao tâm huyết chạm khắc với tấm lòng thành kính nay chịu số phận thật thảm thương.

Người ta hạ giải đình Tiên Canh bằng cách chưa từng có trên đời: từng người thợ leo trên nóc đình, cầm theo cuốc xẻng thực hiện việc hạ giải mái ngói của đình. Từng nhát cuốc, nhát xẻng bổ xuống mái đình tạo ra tiếng ầm ầm như công trường lao động. Những tiếng rầm rầm. Những viên ngói nhẽ ra phải được nâng niu tái sử dụng thì lại bị đập tả tơi, rơi ầm ầm xuống đình. Mái đình toan hoang.  

 

Dùng cuốc, xẻng hạ giải mái đình – việc làm có lẽ chỉ thấy trong trùng tu di tích ở Việt Nam

“Đây là một sự mất mát lớn, không thể lấy lại được. Làm vậy những viên ngói cổ do người Hương Canh làm ra để lợp cho đình làng của mình sẽ bị vỡ vụn. Chúng tôi đã đến đình Tiên Canh nhiều lần và chụp rất kỹ các mảng chạm khắc trên kiến trúc để làm tư liệu nghiên cứu. Khi chụp ảnh, chỗ nào bị vướng màng nhện, bụi muốn vệ sinh nó chúng tôi cũng phải rất nhẹ tay để khỏi rơi rụng các mảng chạm khắc. Vậy mà họ xả ngói xuống đình không thương tiếc như vậy quả nhiên là hành động tàn phá chứ không phải là hành động trùng tu di tích nữa. Có thể thấy người làm công tác trùng tu đình Tiên Canh không có chuyên môn, không tuân thủ quy trình trùng tu di tích”, nhà nghiên cứu mỹ thuật Nguyễn Đức Bình cán bộ Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, Bộ VHTT&DL bức xúc nói.

“Cảnh người đứng trên ngói như thế khiến tôi cảm thấy đau lòng. Khi trùng tu thì người ta dùng phương pháp lợp mái để che di tích. Đó là phương pháp che chắn mưa nắng cho di tích. Ngói rơi rào rào như thế thì đây là bão ngói do con người tạo ra chứ không phải bão thiên nhiên. Nó kinh khủng hơn nhiều so với mưa và nắng”, ông Nguyễn Đức Bình bày tỏ.

 

Cấu kiện bị vứt chỏng chơ dưới chân cột cùng đống gạch ngói vỡ

Việc hạ giải như vậy không đúng với quy định của Thông tư số 18/2012/TT-BVHTTDL ngày 28/12/2012 của Bộ VHTT&DL quy định chi tiết về bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích. Ở đây là công nhân đã dùng xẻng, cuốc xô ngói từ trên mái đình rơi xuống đất làm vỡ ngói và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến một số mảng chạm khắc cổ và chi tiết kiến trúc, một số chi tiết kiến trúc không được đánh số rơi gãy ngổn ngang trên sàn đình lẫn ngói vỡ.

 

Nền đình hay bãi chiến trường – đây là hậu quả của việc dùng cuốc, xẻng để hạ giải mái đình!

 

 Những cấu kiện chạm khắc mong manh này bị ngói, gạch vỡ làm sứt mẻ, khó mà phục hồi được.

Đình chùa Việt Nam là nơi lưu giữ hồn cốt tổ tiên, là “của để dành” - món quà di sản văn hóa dân tộc của cha ông gửi lại cho con cháu mai sau. Bởi vậy, ngoài việc bị hủy hoại bởi thời gian, thiên tai, chiến tranh thì đình chùa – những nơi thờ tự Việt còn từng là mục tiêu phá hoại bởi các thế lực ngoại xâm muốn xóa sổ ký ức văn hóa dân tộc để dễ bề đồng hóa. Cách trùng tu mà như phá bởi sự thiếu hiểu biết và cẩu thả như thế này cần phải nhanh chóng được chấn chỉnh để di sản cha ông không bị xâm hại./.

Mời quý độc giả theo dõi VOV.VN trên

Tin liên quan

Đình cổ Quang Húc ở Ba Vì "kêu cứu" vì... được trùng tu
Đình cổ Quang Húc ở Ba Vì "kêu cứu" vì... được trùng tu

VOV.VN - Đình Quang Húc ở xã Đông Quang, huyện Ba Vì (Hà Nội) vẫn đang kêu “cứu” dù đã được trùng tu.

Đình cổ Quang Húc ở Ba Vì "kêu cứu" vì... được trùng tu

Đình cổ Quang Húc ở Ba Vì "kêu cứu" vì... được trùng tu

VOV.VN - Đình Quang Húc ở xã Đông Quang, huyện Ba Vì (Hà Nội) vẫn đang kêu “cứu” dù đã được trùng tu.

Trùng tu mà như phá đình Quang Húc: Hà Nội lập đoàn kiểm tra
Trùng tu mà như phá đình Quang Húc: Hà Nội lập đoàn kiểm tra

VOV.VN -Ngày mai (25/3), Sở VHTT&DL Hà Nội sẽ cử đoàn kiểm tra đến đình Quang Húc để xử lý thông tin VOV online đã nêu.

Trùng tu mà như phá đình Quang Húc: Hà Nội lập đoàn kiểm tra

Trùng tu mà như phá đình Quang Húc: Hà Nội lập đoàn kiểm tra

VOV.VN -Ngày mai (25/3), Sở VHTT&DL Hà Nội sẽ cử đoàn kiểm tra đến đình Quang Húc để xử lý thông tin VOV online đã nêu.

Cận cảnh đình cổ Quang Húc bị trùng tu cẩu thả
Cận cảnh đình cổ Quang Húc bị trùng tu cẩu thả

VOV.VN - Nhìn những hình ảnh vá víu phản cảm tại đình cổ Quang Húc, khó ai có thể chấp nhận được việc trùng tu cẩu thả như thế này.

Cận cảnh đình cổ Quang Húc bị trùng tu cẩu thả

Cận cảnh đình cổ Quang Húc bị trùng tu cẩu thả

VOV.VN - Nhìn những hình ảnh vá víu phản cảm tại đình cổ Quang Húc, khó ai có thể chấp nhận được việc trùng tu cẩu thả như thế này.

Trùng tu đình Quang Húc: Sai phải sửa, không lấp liếm
Trùng tu đình Quang Húc: Sai phải sửa, không lấp liếm

VOV.VN - "Khi đoàn kiểm tra của Sở về đã tham mưu cho Sở ra được thông báo này và kết luận rõ ràng thì không thể lấp liếm được".

Trùng tu đình Quang Húc: Sai phải sửa, không lấp liếm

Trùng tu đình Quang Húc: Sai phải sửa, không lấp liếm

VOV.VN - "Khi đoàn kiểm tra của Sở về đã tham mưu cho Sở ra được thông báo này và kết luận rõ ràng thì không thể lấp liếm được".

Video: Dân bức xúc vì đình Quang Húc bị trùng tu cẩu thả
Video: Dân bức xúc vì đình Quang Húc bị trùng tu cẩu thả

VOV.VN -Người dân xã Đông Quang bức xúc trước thực trạng đơn vị thi công trùng tu mà như phá ở đình Quang Húc.

Video: Dân bức xúc vì đình Quang Húc bị trùng tu cẩu thả

Video: Dân bức xúc vì đình Quang Húc bị trùng tu cẩu thả

VOV.VN -Người dân xã Đông Quang bức xúc trước thực trạng đơn vị thi công trùng tu mà như phá ở đình Quang Húc.

Dân bức xúc vì trùng tu mà như phá đình cổ Quang Húc
Dân bức xúc vì trùng tu mà như phá đình cổ Quang Húc

VOV.VN - Người dân xã Đông Quang bức xúc trước thực trang đơn vị thi công trùng tu “sờ đâu sai đó”, “trùng tu mà như phá” ở đình Quang Húc.

Dân bức xúc vì trùng tu mà như phá đình cổ Quang Húc

Dân bức xúc vì trùng tu mà như phá đình cổ Quang Húc

VOV.VN - Người dân xã Đông Quang bức xúc trước thực trang đơn vị thi công trùng tu “sờ đâu sai đó”, “trùng tu mà như phá” ở đình Quang Húc.

Trùng tu phá đình Quang Húc: UBND Thành phố yêu cầu báo cáo
Trùng tu phá đình Quang Húc: UBND Thành phố yêu cầu báo cáo

VOV.VN - UBND Thành phố Hà Nội yêu cầu UBND Huyện Ba Vì kiểm tra, giải quyết nội dung báo chí nêu về việc trùng tu đình cổ Quang Húc

Trùng tu phá đình Quang Húc: UBND Thành phố yêu cầu báo cáo

Trùng tu phá đình Quang Húc: UBND Thành phố yêu cầu báo cáo

VOV.VN - UBND Thành phố Hà Nội yêu cầu UBND Huyện Ba Vì kiểm tra, giải quyết nội dung báo chí nêu về việc trùng tu đình cổ Quang Húc

Hình ảnh đình cổ Quang Húc kêu cứu vì...được trùng tu
Hình ảnh đình cổ Quang Húc kêu cứu vì...được trùng tu

VOV.VN - Những sai phạm tái diễn đã khiến cho người dân và một số chuyên gia bức xúc.

Hình ảnh đình cổ Quang Húc kêu cứu vì...được trùng tu

Hình ảnh đình cổ Quang Húc kêu cứu vì...được trùng tu

VOV.VN - Những sai phạm tái diễn đã khiến cho người dân và một số chuyên gia bức xúc.

Hà Nội phản hồi VOV vụ trùng tu như phá đình cổ Quang Húc
Hà Nội phản hồi VOV vụ trùng tu như phá đình cổ Quang Húc

VOV.VN - Kết luận của Sở VHTTDL Hà Nội khẳng định thông tin VOV online nêu là chính xác và yêu cầu UBND huyện Ba Vì khắc phục ngay sai phạm.

Hà Nội phản hồi VOV vụ trùng tu như phá đình cổ Quang Húc

Hà Nội phản hồi VOV vụ trùng tu như phá đình cổ Quang Húc

VOV.VN - Kết luận của Sở VHTTDL Hà Nội khẳng định thông tin VOV online nêu là chính xác và yêu cầu UBND huyện Ba Vì khắc phục ngay sai phạm.

Trùng tu phá đình Quang Húc: Huyện Ba Vì nhận trách nhiệm
Trùng tu phá đình Quang Húc: Huyện Ba Vì nhận trách nhiệm

VOV.VN -UBND huyện Ba Vì hoàn toàn nhất trí với Kết luận của sở VHTT&DL Hà Nội theo đó những gì VOV online đưa tin là chính xác

Trùng tu phá đình Quang Húc: Huyện Ba Vì nhận trách nhiệm

Trùng tu phá đình Quang Húc: Huyện Ba Vì nhận trách nhiệm

VOV.VN -UBND huyện Ba Vì hoàn toàn nhất trí với Kết luận của sở VHTT&DL Hà Nội theo đó những gì VOV online đưa tin là chính xác

Lắp dựng nhà bao che, tiến hành “đại tu” đình Quang Húc
Lắp dựng nhà bao che, tiến hành “đại tu” đình Quang Húc

VOV.VN -Tiếp thu phản ánh của VOV online, UBND huyện Ba Vì chỉ đạo tiến hành thi công sửa chữa đình Quang Húc và phải mất 2 tháng mới hoàn thành

Lắp dựng nhà bao che, tiến hành “đại tu” đình Quang Húc

Lắp dựng nhà bao che, tiến hành “đại tu” đình Quang Húc

VOV.VN -Tiếp thu phản ánh của VOV online, UBND huyện Ba Vì chỉ đạo tiến hành thi công sửa chữa đình Quang Húc và phải mất 2 tháng mới hoàn thành