Chàng trai 8X giữ nét phố xưa bằng những biển hiệu vẽ tay giữa thời AI

Gần 10 năm trở lại với nghề làm biển hiệu vẽ tay, anh Bảo không chỉ tìm thấy công việc mình yêu thích mà còn muốn giữ lại một nghề thủ công từng gắn với diện mạo phố xưa.

Từ ký ức gia đình đến những biển hiệu vẽ tay trở lại trên phố

Anh Nguyễn Hoài Bảo đến với nghề từ năm 13 tuổi, khi bắt đầu phụ cha làm biển hiệu vẽ tay. Những năm 1990, công việc này từng là một phần quen thuộc trong đời sống của gia đình anh. Vừa đi học, anh Bảo vừa theo cha học nghề, rồi sau khi ra trường học thêm thiết kế đồ họa và tiếp tục gắn bó với lĩnh vực quảng cáo.

Bước sang những năm 2000, biển hiệu vẽ tay dần nhường chỗ cho decal, mica, chữ nổi, hộp đèn rồi các hình thức quảng cáo kỹ thuật số. Anh Bảo cũng đi theo dòng chảy ấy, làm in ấn, đèn LED và thiết kế theo nhu cầu thị trường. Nghề cũ vì thế gần như vắng bóng khỏi đường phố.

Đến khoảng năm 2015, bộ phim “Cô Ba Sài Gòn” ra mắt với những biển hiệu mang phong cách xưa gợi lại niềm yêu thích trong anh: "Mình rất thích phong cách đó và cũng có cảm giác hoài niệm về những điều xưa cũ. Khoảng năm 2015, khi xem bộ phim “Cô Ba Sài Gòn”, mình ấn tượng với những biển hiệu được vẽ tay trong phim. Vì yêu thích nên mình bắt đầu thử chuyển sang vẽ tay. Bản thân mình cũng thích việc vẽ bằng cọ, nên dần thực hiện và theo đuổi phong cách này".

Những ngày đầu trở lại không dễ dàng. Anh Bảo tự xây dựng trang web mang tên “Một mình làm hết”, giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội và chờ khách hàng biết đến. Phải mất vài tháng anh mới có những đơn hàng đầu tiên, sau đó công việc dần ổn định nhờ khách cũ giới thiệu khách mới. 

Khách hàng tìm đến anh chủ yếu vì yêu thích phong cách hoài niệm của những năm 1980-1990. Từ quán ăn, quán cà phê, nhà may, tiệm thuốc đến doanh nghiệp, những tấm biển vẽ tay đã xuất hiện ở nhiều không gian, không chỉ tại Việt Nam mà còn được đặt bởi khách hàng ở Mỹ, Australia, Thái Lan và Đức. Có người tìm đến vì muốn tái hiện một kiểu chữ theo phong cách xưa, cũng có người muốn đưa những hình ảnh gắn với tuổi thơ vào không gian kinh doanh của mình.

Một trong những tấm biển khiến anh Bảo nhớ nhất là biển hiệu của quán cà phê Mưa Rào ở 174B đường Lê Văn Sỹ, phường Nhiêu Lộc - một trong những khách hàng đầu tiên của anh. Không gian quán được trang trí theo phong cách xưa, từ bàn ghế đến những món ăn gợi nhớ tuổi thơ, phù hợp với ngôn ngữ thị giác mà anh theo đuổi.

Một nghề cũ giữa thời đại của AI

Với anh Bảo, biển hiệu vẽ tay không chỉ là câu chuyện phục dựng một hình thức cũ, mà còn là cách giữ lại những nét đẹp từng hiện diện trong đời sống đô thị. Trở lại nghề, anh vẫn phải học hỏi về phông chữ, màu sắc, bố cục và liên tục tìm cách tạo ra dấu ấn riêng. Tại xưởng, anh tự thực hiện gần như toàn bộ các công đoạn, từ lên mẫu thiết kế, hàn khung sắt, bấm tôn, sơn nền đến kẻ chữ, vẽ chi tiết và hoàn thiện sản phẩm.

Chính sự thủ công ấy tạo nên điều anh cho là khác biệt nhất giữa biển hiệu vẽ tay và những thiết kế được tạo ra bằng công nghệ. Khi AI ngày càng xuất hiện trong lĩnh vực thiết kế, ngay cả những mẫu biển mang phong cách xưa cũng có thể được tạo ra nhanh chóng, nhưng theo anh Bảo, máy móc khó thay thế sự biến hóa của bàn tay người vẽ.

"Công nghệ AI rất hay, nhưng theo mình, AI không thể thay thế hoàn toàn những gì được thực hiện thủ công. Dù AI có thể tạo ra những biển hiệu theo phong cách xưa, sản phẩm vẫn dễ bị giới hạn ở phông chữ hay một số khuôn mẫu nhất định, khó có sự biến hóa và dấu ấn riêng. Vì vậy, mình nghĩ biển hiệu vẽ tay, được làm hoàn toàn thủ công, vẫn có giá trị riêng và không thể bị AI cạnh tranh", anh Bảo chia sẻ.

Với anh, sức sống của biển hiệu vẽ tay không nằm ở chuyện cũ hay mới, mà ở dấu ấn riêng được gửi gắm trong từng nét cọ. Các con chữ có thể mềm mại, phóng khoáng hay biến hóa theo từng không gian; màu sắc cũng được lựa chọn, phối đặt theo câu chuyện của mỗi cửa tiệm. Vì thế, mỗi tấm biển là một sản phẩm riêng biệt, không lặp lại và cũng không bị đóng khung trong công thức sẵn có.

Nhưng điều khiến anh trăn trở hơn cả là số phận của nghề. Theo anh Bảo, từ những năm 2000, biển hiệu LED và in kỹ thuật số đã dần thay thế những tấm biển thủ công. Thỉnh thoảng đi trên phố, anh vẫn bắt gặp một vài biển hiệu cũ còn sót lại. Những lần như vậy khiến anh nghĩ nhiều hơn về việc phải giữ lại nghề mình đang làm.

Anh Bảo cho rằng: "Theo xu hướng của thị trường, những biển hiệu đèn LED, biển in kỹ thuật số dần thay thế các biển hiệu vẽ tay ngày trước. Từ những năm 2000, hình thức này cũng bắt đầu mai một. Đến nay, đi trên đường phố, lâu lâu mình vẫn bắt gặp, vẫn nhận ra những tấm biển vẽ tay còn sót lại đâu đó. Với nghề mình đang làm, mình muốn giữ lại một chút gì đó cho nghề, như một cách đóng góp để những biển hiệu vẽ tay không bị lãng quên. Và mình cũng muốn những tấm biển mình làm cho khách hàng có thể ở lại như một kỷ niệm".

Khi nghệ sĩ trẻ vẽ lại bức tranh văn hóa xưa trong thời đại mới

VOV.VN - Trong một thế giới âm nhạc ngày càng toàn cầu hóa, các nghệ sĩ không chỉ là người sáng tạo mà còn là người thổi hồn vào di sản văn hóa dân tộc, giúp những giá trị này sống mãi trong lòng người Việt và được lan tỏa rộng rãi.

Gìn giữ một phần diện mạo phố xưa

Anh Bảo chia sẻ, giá trị của công việc đôi khi hiện lên trong những khoảnh khắc rất giản dị. Có những tấm biển đã làm từ nhiều năm trước, đến một ngày tình cờ đi ngang qua, anh mới nhận ra đó là sản phẩm của mình. Cảm giác ấy khiến công việc không còn đơn thuần là một đơn hàng đã hoàn thành.

"Mình rất hạnh phúc khi làm ra những biển hiệu gây được ấn tượng, hoặc khi giao sản phẩm cho khách hàng và thấy họ thật sự hài lòng. Có những lần đi đâu đó, tình cờ bắt gặp một tấm biển mình đã làm từ vài năm trước mà chính mình cũng không còn nhớ. Những lúc như vậy rất vui, vì nhận ra mình đã để lại được một điều gì đó cho thành phố này", anh Bảo nói.

Để nghề không chỉ dừng lại ở đôi tay của một người, anh Bảo bắt đầu truyền lại những gì mình biết cho thế hệ trẻ. Hiện anh có hai học viên, một người ở TP.HCM và một người ở Đức, tìm đến học nghề vì yêu thích những tấm biển hiệu vẽ tay. Với anh, điều cần trao đi không chỉ là kỹ thuật, mà còn là tình yêu và sự trân trọng đối với nghề, để những nét cọ từng hiện diện trên phố xưa có thể tiếp tục được vẽ nên bởi những bàn tay mới.

Anh chia sẻ: "Mình luôn học hỏi để có những mẫu mã, phông chữ sáng tạo và tạo ra một dấu ấn riêng cho mình. Song song đó, mình muốn thế hệ tiếp nối phải có người yêu thích môn này để truyền đạt, lưu giữ nó, không để mất đi một trong những nghề truyền thống của Sài Gòn xưa".

Ngày nay, nghề vẽ biển hiệu đủ để anh Bảo trang trải cuộc sống nhưng chưa phải một công việc mang lại sự dư dả. Điều giữ anh ở lại với nghề không chỉ là thu nhập mà còn là niềm tự hào khi sản phẩm của mình vừa làm đẹp cho các cửa hiệu, vừa góp phần giữ lại một phần ký ức đô thị.

Giữa một thành phố liên tục thay đổi, những tấm biển vẽ tay có thể chỉ chiếm một khoảng nhỏ trên mặt phố, song trong những con chữ được kẻ tỉ mỉ bằng tay ấy là câu chuyện của một nghề, một lớp ký ức vẫn còn được tiếp nối. Với anh Hoài Bảo, giữ nghề cũng là giữ lại một phần diện mạo của phố xưa, để những nét chữ từng quen thuộc không chỉ tồn tại trong ký ức.

Mộc bản – Nghề xưa lưu giữ quá khứ

VOV.VN - Mộc bản là những bản gỗ khắc chữ Hán Nôm ngược dùng để in ra thành sách, được sử dụng phổ biến ở Việt Nam trong thời kỳ phong kiến và còn lưu giữ được đến ngày nay. Mộc bản vừa chứa đựng những giá trị sử liệu quan trọng vừa mang những giá trị nghệ thuật, thể hiện kỹ thuật khắc gỗ tinh xảo của thợ thủ công xưa.