Đánh thức Trung Phường: Cảng thị cổ nằm cạnh Di sản văn hóa thế giới Hội An

Đây là vấn đề được đặt ra tại Tọa đàm khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị Cảng thị cổ Trung Phường gắn với phát triển du lịch văn hóa vùng Đông Nam Đà Nẵng”, do Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng, Báo Lao Động và UBND xã Duy Nghĩa đồng tổ chức vào sáng 15/7.

Qua 3 phiên tham luận chuyên sâu tại tọa đàm, các nhà khoa học đã cung cấp nhiều tư liệu khảo cổ, lịch sử, phác họa lại diện mạo Trung Phường - từng là một cảng thị vệ tinh của đô thị cổ Hội An, điểm trung chuyển trên Con đường tơ lụa trên biển, trước khi bị cát bồi lấp và biến mất khỏi sử sách qua nhiều thế kỷ.

Ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng cho rằng, việc phục dựng hình ảnh Cảng thị cổ Trung Phường từ thời Champa hiện mới chỉ là “đề bài” chứ chưa phải “đáp số”, cần thận trọng đi từng bước. Trong đó, bước đầu tiên là phải xác định rõ mốc thời gian hình thành và kết thúc hoạt động của cảng thị này, làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy hoạch, hình thành khu du lịch mới.

Ông Bùi Văn Tiếng nói: “Cảng thị cổ Trung Phường, xã Duy Nghĩa hiện nay nó có thuận lợi là nằm gần Hội An. Do vậy, hoàn toàn có thể trở thành một điểm du lịch mới, một điểm đến mới để có thể giảm tải cho Hội An. Nhưng đồng thời cái lợi thế đó cũng có thể trở thành thất thế nếu như Duy Nghĩa làm giống như Hội An. Xã Duy Nghĩa phải có sự khác biệt, khác biệt mới làm nên giá trị”.

Cụ thể hóa hướng đi ấy, ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cho rằng, xã Duy Nghĩa cần sớm rà soát, kiểm kê, đánh giá tài nguyên để hình thành nhóm sản phẩm có sự khác biệt, bổ sung vào hệ sinh thái du lịch vốn đã dày đặc quanh Hội An, thay vì cạnh tranh trực tiếp. Điểm mạnh riêng có của địa phương này nằm ở sự kết hợp hiếm gặp giữa tài nguyên sinh thái biển, sông, đầm, rừng dừa với dấu tích văn hóa Chăm và sự giao thoa văn hóa Việt - Chăm qua hàng trăm năm cộng cư.

Ông Cao Trí Dũng đề xuất: “Cần phải kết hợp tái hiện di tích cảng cổ, cảng Chăm cổ Trung Phường với các giá trị văn hóa Việt tiêu biểu, với cái giá trị sinh thái của rừng dừa, của cảng biển kết nối Hội An - Cửa Đại - Cù Lao Chàm. Sản phẩm du lịch tại Duy Nghĩa cũng cần kết nối trên tuyến Đà Nẵng - Hội An - Nam Hội An - Tam Kỳ - Núi Thành”.

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh thành phố Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian mở rộng, định hướng trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, du lịch, đổi mới sáng tạo của khu vực. Trong dòng chảy đó, Cảng thị cổ Trung Phường được nhìn nhận có vị trí đặc biệt. Đây từng là điểm giao thương quan trọng trên tuyến hàng hải quốc tế, nơi gặp gỡ của nhiều nền văn hóa, cộng đồng cư dân, minh chứng cho truyền thống giao lưu, hội nhập sớm của vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh lịch sử hình thành, phát triển của miền Trung Việt Nam.

Các chuyên gia, nhà nghiên cứu cho rằng, việc đánh thức di sản Trung Phường vừa có ý nghĩa cụ thể hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, vừa là hướng đi giảm tải cho du lịch Hội An. Nhiều đề xuất được đưa ra tại tọa đàm như: tổ chức khảo sát, khai quật khảo cổ chuyên sâu; số hóa tư liệu trước khi nhân chứng cao niên không còn; đưa cụm di sản vào quy hoạch phân khu sau sáp nhập; xây dựng bảo tàng thực cảnh, hình thành tuyến du lịch kết nối Trung Phường - Hội An - Mỹ Sơn - Cù Lao Chàm - Đồng Dương; đồng thời đầu tư công trình chống sạt lở bờ biển, vấn đề cấp bách đang đe dọa trực tiếp các dấu tích còn sót lại.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Bí thư Đảng ủy xã Duy Nghĩa cho biết, di tích Cảng Trung Phường đã được tỉnh Quảng Nam trước đây công nhận là di tích khảo cổ học cấp tỉnh, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để địa phương từng bước hiện thực hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ngay tại Duy Nghĩa.

“Hiện nay thì địa phương cũng đang đi khảo sát để rồi xin được nâng cấp, nâng tầm cái di tích này lên cấp quốc gia, và cũng đang mong muốn để phục dựng, quy hoạch, cải tạo, phục dựng lại để rồi làm phát triển du lịch, để góp phần trong việc tăng trưởng hai con số” - ông Nguyễn Văn Hòa thông tin.

Thành phố Đà Nẵng đang mở rộng không gian phát triển, hướng tới trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, du lịch, đổi mới sáng tạo của khu vực. Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng, một vùng đất có thể xây những công trình hiện đại chỉ trong vài năm, nhưng để hình thành bản sắc riêng thì phải cần đến hàng trăm, hàng nghìn năm lịch sử bồi đắp và Cảng thị cổ Trung Phường chính là một phần của lớp trầm tích ấy, minh chứng cho khát vọng hội nhập, tinh thần mở cửa mà cha ông đã gửi lại cho vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng hôm nay.

Bà Nguyễn Thị Anh Thi nhấn mạnh, thế hệ hôm nay nối hành trình ấy bằng tri thức, khoa học và những chính sách đúng đắn, để một ngày không xa, khi nhắc đến Đà Nẵng, người ta không chỉ nhớ đến một đô thị năng động bên bờ biển Đông, mà còn nhớ đến một vùng đất biết gìn giữ quá khứ để kiến tạo tương lai.

Đà Nẵng tạm dừng bổ nhiệm, tuyển dụng, điều động cán bộ xã, phường từ 14/7

VOV.VN - Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng vừa có chủ trương tạm dừng bổ nhiệm, tuyển dụng, điều động cán bộ tại các xã, phường, thực hiện từ ngày 14/7/2026 cho đến khi có thông báo mới.