Đề xuất di chuyển 3 di tích để bảo đảm tiến độ dự án sân bay Gia Bình

Di chuyển 3 di tích để bảo đảm tiến độ APEC 2027

Chiều 22/8, Chiều 22/8, thừa ủy quyền của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết cho phép di chuyển 3 di tích cấp tỉnh tại Bắc Ninh trong phạm vi thực hiện hai dự án kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội và xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân. Đây là đề xuất mới được Chính phủ thống nhất sau khi UBND tỉnh Bắc Ninh có Công văn số 634/UBND-KTN ngày 21/8/2026, đề nghị áp dụng chính sách đặc thù di chuyển 3 di tích theo Nghị quyết 256/2025/QH15 về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Theo đó, Chính phủ đề xuất áp dụng cơ chế tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội để thực hiện di chuyển đền Tân Trăn, đình Đông Côi và đình Tam Sơn.

Theo hồ sơ, 3 di tích đều đã được Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh xếp hạng di tích cấp tỉnh. Trong đó, đền Tân Trăn, xã Lâm Thao nằm trong phạm vi Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân; đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài nằm trong phạm vi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua tỉnh Bắc Ninh.

Chính phủ cho biết, hệ thống pháp luật hiện hành và Công ước về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 1972 của UNESCO không có quy định về di chuyển di tích. Vì vậy, việc cho phép di chuyển 3 di tích này được xác định là trường hợp cá biệt, cần thiết và cấp bách. Nghị quyết 256/2025/QH15 trước đó đã cho phép UBND tỉnh Bắc Ninh được di chuyển các di tích lịch sử - văn hóa trong quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thực hiện Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Việc áp dụng cơ chế này nhằm bảo đảm có mặt bằng triển khai các dự án liên quan, đồng bộ với tiến độ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và kịp thời phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Dự thảo Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu hài hòa giữa phát triển hạ tầng chiến lược, quốc phòng, an ninh với nhiệm vụ bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Bắc Ninh chịu trách nhiệm quyết định phương án di chuyển

Dự thảo quy định UBND tỉnh Bắc Ninh quyết định việc thực hiện di chuyển di tích, bao gồm xác định số lượng và phương án di chuyển. Địa phương cũng chịu trách nhiệm toàn diện trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích sau khi di chuyển.

Việc di chuyển phải được thực hiện theo phương án của UBND tỉnh Bắc Ninh, do các đơn vị, cá nhân có đủ điều kiện về năng lực trong lĩnh vực bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích thực hiện theo chỉ đạo của địa phương.

Chính phủ nhấn mạnh, cơ chế này chỉ áp dụng cho 3 di tích thuộc phạm vi hai dự án nêu trên, không mở rộng cho các trường hợp di tích khác.

Theo Tờ trình, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 249/NQ-CP ngày 22/8/2026 về dự thảo Nghị quyết này và đề nghị Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI trong tháng 8/2026.

Đề nghị chưa di chuyển đền Tân Trăn

Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành việc di chuyển đình Đông Côi và đình Tam Sơn để phục vụ dự án tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Hà Nội, nhưng đề nghị chưa đưa đền Tân Trăn vào Nghị quyết. Việc ban hành Nghị quyết là cần thiết, có đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nhằm tạo cơ chế đặc thù để xử lý trường hợp cá biệt, đồng thời bảo đảm tiến độ các dự án quan trọng quốc gia, đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh và phát triển hạ tầng chiến lược.

Đặc biệt, việc hoàn thành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường kết nối để kịp thời phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027 được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, bắt buộc phải thực hiện.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhất trí với việc di chuyển đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài. Việc di chuyển được đề xuất áp dụng theo Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 về chủ trương đầu tư Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Theo đó, UBND thành phố Bắc Ninh được phép di chuyển 2 di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đầu tư dự án. Phương án di chuyển phải bảo đảm bảo tồn tối đa, phát huy giá trị di tích, đồng thời thực hiện công khai, minh bạch và tham vấn ý kiến người dân.

Đáng chú ý, với đền Tân Trăn, Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát kỹ thực trạng và những vấn đề liên quan đến Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị chưa xem xét đưa di tích này vào Nghị quyết.

Ủy ban dẫn Điều 55 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, theo đó việc di dời công trình tín ngưỡng, công trình tôn giáo vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội phải thực hiện theo pháp luật về đất đai, xây dựng, di sản văn hóa và các quy định pháp luật có liên quan. Luật Di sản văn hóa hiện chưa quy định về di dời, di chuyển di tích. Do đó, dự thảo Nghị quyết được xây dựng nhằm tháo gỡ vướng mắc, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực tiễn và phù hợp với Nghị quyết số 256/2025/QH15.

Về thủ tục, Ủy ban tán thành đề nghị của Chính phủ về việc trình Quốc hội ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho biết hồ sơ dự thảo được gửi rất muộn, không bảo đảm quy định về thời hạn gửi tài liệu.

Đồng thời, đề nghị nghiên cứu quy định Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9/2026, nhằm thống nhất với thời điểm Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Khẩn trương di dời, nhường mặt bằng làm sân bay Gia Bình

VOV.VN - Giữa nắng nóng tháng 8, các cán bộ, giáo viên nhiều nhà trường và lực lượng chức năng tỉnh Bắc Ninh khẩn trương di dời bàn ghế, thiết bị dạy học và tài sản, phục vụ bàn giao mặt bằng xây dựng sân bay Gia Bình.