Đặc sắc lễ hội Hết Chá của người Thái Sơn La
VOV.VN - Ngày 28/3, phường Mộc Sơn, tỉnh Sơn La tưng bừng tổ chức lễ hội Hết Chá. Đây là nét sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh sâu sắc của đồng bào dân tộc Thái phường Mộc Sơn nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung và đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Trong không khí trang nghiêm, thành kính, phần lễ được tổ chức gắn liền với tích chuyện người dân bày tỏ lòng thành kính và tạ ơn Thầy Mo - người đã có công chữa bệnh cho dân bản. Trải qua thời gian, lễ hội Hết Chá vẫn giữ nguyên giá trị về mặt tâm linh và trở thành biểu tượng của tình đoàn kết cộng đồng, tạo nên nét văn hóa đặc sắc, riêng có của đồng bào dân tộc Thái phường Mộc Sơn.
Ông Vì Văn Phịnh - tổ dân phố Na Áng, phường Mộc Sơn cho biết: "Đây là một lễ hội tạ ơn của người Thái, hồi xưa các ông thầy mo chữa trị bệnh cho con cháu, chữa khỏi bệnh các con cháu nhận làm con nuôi, cứ đến ngày tết về các con nuôi mang quà tết về nhưng ông chưa có thời gian để mà tổ chức thì đến tháng 2 âm lịch, hay tháng 3 dương lịch thì ông thầy mo tổ chức lễ hội này".
Sau phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi dân gian như tung còn, tó mák lẹ, đi cầu kiều. Điểm nhấn là phần tranh tài của các tổ dân phố trên địa bàn ở các nội dung thi lấy lửa, luộc gà, thi trưng bày, giới thiệu ẩm thực dân tộc...
Lễ hội Hết Chá được tổ chức vào dịp tháng 3 hàng năm, khi mùa hoa ban, hoa mạ nở khắp núi đồi, góp phần quảng bá hình ảnh miền đất, con người và lễ hội độc đáo của địa phương đến đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Anh Nguyễn Văn Nam - du khách đến từ tỉnh Hưng Yên bày tỏ: "Rất may mắn cho tôi được tham gia vào lễ hội Hết Chá ở phường Mộc Sơn. Đầu tiên tôi thấy là mọi người hôm nay mặc quần áo dân tộc rất đẹp, thứ hai là tôi rất ấn tượng với món ăn ở đây. Có nhiều món ăn mà thật sự bản thân chưa thấy bao giờ, thế cho nên nếu có dịp tôi vẫn muốn trở lại Mộc Sơn thêm lần nữa".
Từ năm 2015, lễ hội Hết Chá chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đây là tiền đề, động lực để phường Mộc Sơn tiếp tục bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, tô điểm thêm cho bức tranh du lịch giàu bản sắc của Khu du lịch quốc gia Mộc Châu.
Ông Nguyễn Quốc Tuyển - Phó Chủ tịch UBND phường Mộc Sơn, tỉnh Sơn La thông tin thêm: "Lễ hội Hết Chá là một trong những hoạt động phục vụ công tác phát triển du lịch của phường Mộc Sơn. Năm nay chúng tôi tổ chức với quy mô cấp phường và có tất cả các tổ dân phố trên địa bàn phường tham gia. Thời gian tới, chúng tôi dự kiến để tổ dân phố Na Áng tổ chức lễ hội này mỗi năm một lần; còn phường thì 3 - 5 năm tổ chức một lần để góp phần gìn giữ bản sắc độc đáo của lễ hội Hết Chá".
Lễ hội Hết Chá năm nay được tổ chức gắn với các hoạt động du lịch trải nghiệm tại không gian văn hóa “Sắc màu Mộc Sơn”. Đây là hoạt động du lịch tiêu biểu trong chuỗi các hoạt động thúc đẩy phát triển du lịch gắn với các giá trị văn hóa của địa phương năm 2026.