Kế hoạch thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về công tác bảo tàng
VOV.VN - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 9/10/2026 ban hành Kế hoạch thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về công tác bảo tồn, bảo tàng.
Kế hoạch tập trung tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực để di sản văn hóa trở thành động lực phát triển đất nước và nâng cao sức mạnh mềm Việt Nam trên trường quốc tế.
Rà soát toàn diện và nghiên cứu đưa cổ vật từ nước ngoài về nước
Kế hoạch (triển khai Thông báo số 156-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng) giao nhiệm vụ rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống bảo tồn, bảo tàng và các dự án thiết chế văn hóa lớn. Việc rà soát nhằm khắc phục tình trạng đầu tư chắp vá, sửa chữa nhỏ lẻ kéo dài, đồng thời xác định thứ tự ưu tiên đầu tư và khoảng trống loại hình bảo tàng cần bổ sung.
Đáng chú ý, Kế hoạch đặt ra nhiệm vụ làm giàu bộ sưu tập hiện vật tầm cỡ quốc gia, nghiên cứu cơ chế đưa các cổ vật, hiện vật có giá trị đặc biệt của Việt Nam ở nước ngoài về nước. Ngoài ra, các cơ quan chuyên môn sẽ rà soát khoảng trống tư liệu lịch sử Việt Nam thế kỷ XX và đương đại, tập trung bảo tồn tư liệu về quá trình kiến thiết đất nước, thành tựu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Kế hoạch hướng tới hình thành năng lực nhận diện, giữ gìn các giá trị di sản tương lai ngay từ khi mới bắt đầu. Xây dựng hệ thống tiêu chí, quy trình để đánh giá "tiềm năng di sản" cho các công trình, sản phẩm đặc biệt (bao gồm cả của doanh nghiệp tư nhân) ngay từ khâu quy hoạch và chuẩn bị đầu tư.
Đối với những công trình có tiềm năng đặc biệt được ưu tiên, các đơn vị sẽ lập "hồ sơ ký ức" ngay từ khi khởi công nhằm lưu giữ trọn vẹn quá trình thiết kế, xây dựng, vận hành, cải tạo và các sự kiện gắn liền, phục vụ nghiên cứu và bảo tồn lâu dài.
Vận hành Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia liên thông
Kế hoạch yêu cầu đánh giá thực chất các chương trình số hóa di sản hiện có, loại bỏ nhiệm vụ trùng lặp, không tương thích để xây dựng Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia thống nhất. Hệ thống vận hành theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", ưu tiên triển khai trước tại các bảo tàng quốc gia, bảo tàng lớn, cơ quan lưu trữ và một số địa phương có điều kiện.
Mỗi hiện vật khi đưa vào hệ thống dùng chung phải có định danh thống nhất, hồ sơ khoa học, thông tin nguồn gốc và khả năng truy xuất dữ liệu. Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) trong bảo tồn, nhằm chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế cho ngành công nghiệp văn hóa.
Bảo tồn không gian nhà Rông truyền thống tại bảo tàng Dân tộc học Việt Nam
VOV.VN - Đối với cộng đồng người dân tộc thiểu số tại Tây Nguyên, nhà Rông được xem như “trái tim” của cả ngôi làng, nơi hội tụ yếu tố tín ngưỡng, lịch sử, văn hóa và đời sống của cả cộng đồng.
