Khi di sản Thăng Long bước vào dòng chảy sáng tạo

Di sản không đứng yên, mà tiếp tục chuyển động cùng đời sống, đó là tinh thần được nhấn mạnh tại buổi công bố các hoạt động Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”.

Festival sẽ diễn ra từ ngày 11 đến 20/9 tại nhiều không gian văn hóa, di sản tiêu biểu của Hà Nội như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, xã Bát Tràng, khu vực Tượng đài Cảm tử và Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục.

Không chỉ là một lễ hội

Thông tin tại buổi công bố, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, bà Lê Thị Ánh Mai cho biết Festival năm nay tiếp tục hướng tới việc tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị di sản Thăng Long - Hà Nội, đồng thời tăng cường giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế, quảng bá hình ảnh Thủ đô và thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.

Điểm đáng chú ý của Festival lần thứ II là cách tổ chức không chỉ tập trung vào một chương trình khai mạc hay một vài sự kiện điểm nhấn, mà mở rộng thành một chuỗi hoạt động trải dài ở nhiều không gian.

Từ nghệ thuật biểu diễn, triển lãm, trình diễn di sản, trải nghiệm làng nghề đến thời trang, âm nhạc và giao lưu quốc tế, Festival tạo nên một hệ thống sự kiện có tính kết nối, đa dạng về hình thức và đối tượng công chúng.

Theo đạo diễn Phạm Hoàng Giang, đây cũng là khác biệt mang tính chiến lược của Festival năm nay. Mục tiêu không dừng ở việc tạo ra một sự kiện văn hóa có quy mô lớn, mà hướng tới xây dựng một mô hình có khả năng tích hợp nhiều lĩnh vực, kết nối các mắt xích trong chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Festival vì thế được thiết kế theo hướng đa không gian, đa sự kiện, đa trải nghiệm, trong đó người trẻ là một trong những nhóm công chúng được đặc biệt chú trọng.

Không gian di sản sẽ không chỉ là nơi diễn ra chương trình, mà trở thành một phần của trải nghiệm nghệ thuật. Khán giả có thể tiếp cận Festival bằng nhiều giác quan, từ âm thanh, ánh sáng, hình ảnh đến tương tác với không gian và các giá trị văn hóa truyền thống.

Khi sân khấu gặp công nghệ

Một trong những điểm được kỳ vọng tạo dấu ấn tại Festival là việc ứng dụng công nghệ trình diễn hiện đại để kể những câu chuyện vốn được hình thành từ hàng trăm, hàng nghìn năm lịch sử.

Tại Hoàng thành Thăng Long, chương trình khai mạc ngày 11/9 sẽ kết hợp ca, múa, nhạc với 3D mapping, thực tế ảo tăng cường (AR), sàn xoay và các hiệu ứng sân khấu.

Theo đạo diễn Phạm Hoàng Giang, công nghệ không được đặt vào chương trình chỉ để tạo hiệu ứng thị giác, mà được sử dụng như một phương tiện kể chuyện, giúp những lớp văn hóa, lịch sử vốn khó tiếp cận trở nên gần gũi hơn với khán giả đương đại.

Ngôn ngữ của sân khấu, truyền hình và điện ảnh được khai thác để tạo nên những lớp hình ảnh giàu tính thị giác, giúp không gian di sản có thêm một đời sống mới trên sân khấu.

Đây cũng là một cách tiếp cận đáng chú ý: Dùng ngôn ngữ hiện đại để kể câu chuyện cũ, nhưng không làm mất đi căn cốt của di sản.

“Dòng chảy di sản” vì thế không phải sự đối lập giữa truyền thống và hiện đại. Đó là quá trình để những tinh hoa của quá khứ giao hòa với sáng tạo của hiện tại, từ đó tiếp tục mở ra những khả năng mới cho tương lai.

Đưa Hà Nội đến gần hơn với người trẻ

Nếu những mùa lễ hội trước thường được hình dung qua các chương trình biểu diễn lớn, Festival năm nay mở rộng hơn về trải nghiệm.

Chương trình “MOVE Fest - Chuyến tàu tiếp nối tinh hoa” diễn ra từ ngày 11 đến 13/9 tại Hoàng thành Thăng Long là một ví dụ.

Thông qua âm nhạc và nghệ thuật đương đại, Festival tìm cách mở rộng đối tượng khán giả, đặc biệt là người trẻ. Hình ảnh “chuyến tàu” trở thành biểu tượng cho hành trình mà di sản tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.

Cùng với đó, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám là các hoạt động triển lãm, trưng bày, trải nghiệm tinh hoa làng nghề và trình diễn nghệ thuật; tại Bảo tàng Hà Nội là chuỗi hoạt động kéo dài từ ngày 11/9 đến hết năm 2026.

Ở Bát Tràng, “Thanh âm Gốm” sẽ thử nghiệm một cách kể khác về làng nghề khi khai thác âm thanh từ chất liệu và nhạc cụ gốm. Tại khu vực Tượng đài Cảm tử, những chất liệu như lụa, mây tre và tinh hoa nghề thủ công được đưa vào ngôn ngữ thời trang đương đại trong chương trình “Sắc màu Hà Nội - The Color of Hanoi”.

Mỗi không gian vì thế trở thành một “điểm chạm” khác nhau của di sản.

Từ di sản Hà Nội đến đối thoại quốc tế

Festival năm nay có sự tham gia của các đoàn nghệ thuật đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ cùng các đoàn nghệ thuật trong nước.

Đây không chỉ là yếu tố tạo nên màu sắc quốc tế cho một sự kiện văn hóa, mà còn mở ra một không gian đối thoại. Văn hóa Hà Nội được đặt cạnh những sắc màu văn hóa khác để cùng chia sẻ, giao lưu và tìm kiếm những điểm gặp gỡ.

Chương trình “Thăng Long - Hà Nội, nhịp cầu di sản” ngày 12/9 tại Hoàng thành Thăng Long được xây dựng theo tinh thần đó, kết hợp nghệ thuật dân tộc Việt Nam với các loại hình nghệ thuật quốc tế.

Theo đạo diễn Phạm Hoàng Giang, sự hiện diện của nghệ sĩ trong nước và quốc tế cũng là một trong những điểm nhấn quan trọng để lan tỏa giá trị của Hà Nội ra ngoài không gian Festival.

Thông qua nghệ thuật, hình ảnh một Hà Nội nghìn năm văn hiến nhưng năng động, sáng tạo và hội nhập được kể bằng ngôn ngữ dễ tiếp cận với công chúng đương đại.

Một Festival hướng tới công nghiệp văn hóa

Phía sau chuỗi chương trình nghệ thuật, Festival lần thứ II đặt ra một mục tiêu rộng hơn: Xem di sản như một nguồn lực cho phát triển.

Khi nghệ thuật, thiết kế, thời trang, công nghệ, du lịch, làng nghề, giáo dục và các hoạt động sáng tạo cùng tham gia, di sản không còn nằm trong một lĩnh vực riêng biệt mà trở thành điểm kết nối của nhiều ngành nghề.

Đó chính là hướng tiếp cận được đạo diễn Phạm Hoàng Giang nhấn mạnh: Xây dựng Festival theo mô hình có khả năng tích hợp chuỗi giá trị đa ngành, qua đó tạo thêm những sản phẩm văn hóa mới và đóng góp vào sự phát triển của công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Từ Hoàng thành Thăng Long đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám, từ Bảo tàng Hà Nội đến Bát Tràng, từ sân khấu thời trang đến quảng trường trung tâm, mỗi địa điểm kể một câu chuyện riêng nhưng cùng hướng về một dòng chảy chung.

Và trong dòng chảy ấy, di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Di sản được nhìn lại bằng công nghệ, được kể bằng nghệ thuật, được tiếp nhận bằng trải nghiệm và quan trọng hơn, được trao lại cho thế hệ tiếp theo bằng một ngôn ngữ mà họ có thể cảm nhận.

Đó cũng có thể là cách để một Festival văn hóa vượt ra khỏi khuôn khổ của một sự kiện, trở thành một phần trong hành trình xây dựng Hà Nội thành một đô thị văn hóa sáng tạo, nơi những giá trị nghìn năm vẫn tiếp tục chuyển động trong nhịp sống hôm nay.

Hàng ngàn người chờ từ sớm trải nghiệm khoảnh khắc Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập

VOV.VN - Ngày 20/8, thời tiết TP.HCM lúc nắng lúc mưa, nhiều người dân, du khách vẫn kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt để vào trải nghiệm chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” tại Dinh Độc Lập, TP.HCM.