Khoa phục Việt Nam - Đánh thức di sản bằng sáng tạo trẻ
VOV.VN - Tối 4/9, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám diễn ra Đêm Chung kết và Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế trang phục từ cảm hứng Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Khoa phục Việt Nam”.
Sau 3 tháng phát động, cuộc thi đã nhận được hơn 100 tác phẩm của sinh viên các ngành thiết kế, mỹ thuật, thời trang đến từ các trường đại học trên cả nước, cùng các nhà thiết kế trẻ yêu thích, mong muốn tìm hiểu và sáng tạo từ di sản văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu - Quốc Tử Giám là biểu tượng của truyền thống hiếu học, đạo lý tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài của dân tộc Việt Nam. Thông qua ngôn ngữ thiết kế đương đại, những giá trị ấy được tiếp cận theo một cách mới, mở ra những khả năng diễn giải đa dạng, gần gũi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Cuộc thi được tổ chức qua hai vòng, với quy trình tuyển chọn nghiêm túc, khách quan và minh bạch. Vòng sơ khảo tập trung đánh giá hồ sơ ý tưởng và bản vẽ thiết kế, qua đó lựa chọn những phương án có ý tưởng rõ ràng, khả năng khai thác các giá trị văn hóa. Tại vòng chung kết, các thí sinh tiếp tục hoàn thiện bộ trang phục. Các thiết kế được thể hiện trên nhiều chất liệu và kỹ thuật đa dạng như lụa, tơ tằm, voan, thêu tay, in chàm...
Ban Giám khảo gồm các nhà nghiên cứu văn hóa, nhà thiết kế, chuyên gia di sản và giảng viên các trường đại học chuyên ngành thiết kế thời trang đã làm việc nghiêm túc để lựa chọn 30 thiết kế xuất sắc trưng bày tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Trong đó, 15 thiết kế tiêu biểu nhất được lựa chọn vào vòng chung kết để tranh tài ở các hạng mục giải thưởng: 1 giải “Tinh thần Văn hiến”; 2 giải “Mạch nguồn di sản”; 2 giải “Diễn giải đương đại”; 1 giải “Khơi nguồn sáng tạo”; 1 giải “Bình chọn online”; 8 giải Khuyến khích.
Xuất sắc đạt giải “Khơi nguồn sáng tạo” của cuộc thi, bạn Mai Thị Ngọc Ánh, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cho biết: “Em mang đến tác phẩm “Vinh quy”, lấy ý tưởng từ hình ảnh Vinh Quy Bái Tổ của các tiến sĩ xưa. Trong quá trình thực hiện tác phẩm, em sử dụng một số chất liệu truyền thống như gấm và lụa. Ngoài ra, em xử lý và sử dụng thêm các chất liệu khác như vải tác ta, tơ tằm… để tạo sự mềm mại cho tác phẩm. Cuộc thi là sân chơi rất thú vị dành cho chúng em khi được tiếp cận với các di sản. Đồng thời chúng em cũng mong muốn tìm được tính mới để sáng tạo những tác phẩm mới cho thời trang của Việt Nam hiện nay và sau này”.
Theo TS Đường Ngọc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám, cuộc thi tạo ra sự kết nối giữa di sản - văn hóa - nghệ thuật - thiết kế, khuyến khích thế hệ trẻ tiếp cận di sản bằng tư duy sáng tạo và tìm kiếm những phương thức mới để đưa các giá trị truyền thống vào đời sống.
“Các bạn cần rất nhiều tài liệu nghiên cứu, phục dựng những trang phục lấy cảm hứng từ khoa cử. Chúng tôi mong muốn các giá trị di sản sẽ được các em sáng tạo, thể hiện bằng những thiết kế đương đại, để ứng dụng vào cuộc sống. Chính vì vậy, những bộ trang phục này sẽ là những gợi ý để Văn Miếu tổ chức trong các hoạt động tương tác cho du khách, ví dụ như du khách sẽ được mặc hoặc từ các thiết kế này diễn giải những giá trị di sản cho du khách tham quan”.
Trong dòng chảy lịch sử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám từng là nơi đào tạo và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Ngày nay, không gian di sản này tiếp tục là nơi khơi nguồn và nuôi dưỡng những ý tưởng sáng tạo mới. Từ những giá trị được tích lũy qua gần một thiên niên kỷ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám đang mở ra những cách tiếp cận mới, để di sản không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành nguồn cảm hứng, nguồn lực sáng tạo và một phần của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa đương đại.