“Ký ức những năm tháng không quên” tái hiện khí thế kiến thiết đất nước
VOV.VN - Triển lãm “Ký ức những năm tháng không quên” chính thức khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam nhân dịp Quốc khánh 2/9. Với hơn 50 tác phẩm mỹ thuật quý giai đoạn 1950-1980, sự kiện tái hiện khí thế lao động kiên cường, tôn vinh ý chí của cha ông, khơi dậy lòng tự hào dân tộc.
Triển lãm chuyên đề “Ký ức những năm tháng không quên” chính thức khai mạc sáng 25/8/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Với hơn 50 tác phẩm tiêu biểu ở nhiều thể loại và chất liệu, từ sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu đến đồ họa và điêu khắc, sự kiện mở ra một hành trình thị giác sống động, đưa công chúng trở lại không khí lao động kiến thiết sục sôi của những thập niên 1950 – 1980. Vượt lên trên giá trị của một triển lãm trưng bày mỹ thuật, đây là lời khẳng định sâu sắc về phẩm cách, ý chí kiên cường và bản lĩnh cống hiến quên mình của thế hệ cha ông.
“Những năm tháng không quên”: Sức mạnh kiến tạo từ “mỹ cảm trong sáng”
Lịch sử mỹ thuật Việt Nam từng ghi nhận một thế hệ nghệ sĩ, chiến sĩ không ngại gian khổ, gạt bỏ riêng tư để hòa mình vào thực tế đời sống. Họ có mặt ở những xưởng máy khói than mù mạt, trên những đồng đất nứt nẻ chống hạn, hay tận rừng sâu chót vót của tuyến đường tiếp vận.
Đánh giá về tầm vóc của giai đoạn sáng tác này, Họa sĩ Vi Kiến Thành, Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam nhấn mạnh: “Đây là thời kỳ các họa sĩ, nhà điêu khắc đã đến với các hợp tác xã, đến các công trường, nhà máy để cùng sống, cùng làm việc, sáng tác ra những tác phẩm về sự nghiệp xây dựng đất nước... Thế hệ họa sĩ đã bám sát thực tế cuộc sống lao động sản xuất, với mỹ cảm trong sáng, tinh thần lạc quan, đã cho ra đời những tác phẩm xuất sắc”.
"Mỹ cảm trong sáng" ấy hiện lên mộc mạc mà lay động qua mảng đề tài nông nghiệp. Đó là nhịp điệu lao động nhịp nhàng trong "Cấy" (Nguyễn Văn Bình), sức mạnh tập thể vươn lên trước thiên tai qua "Tát nước chống hạn" (Nguyễn Tư Nghiêm), hay nhịp sống căng tràn sức trẻ ở "Trên đồng cỏ nông trường Đồng Giao" (Tạ Thúc Bình).
Khi miền Bắc bước vào giai đoạn vừa chắc tay búa, vừa vững tay súng, tinh thần "Tất cả vì miền Nam ruột thịt" lại bùng cháy qua Việt Bắc (đắp đường) (Đào Đức), Tiếp vận Tây Nguyên (Nguyễn Như Huân), Lao động vì miền Nam (Thanh Ngọc, Trọng Cát). Bước sang thời kỳ công nghiệp hóa, nét vẽ rắn rỏi, khỏe khoắn với màu áo xanh công nhân tiếp tục được tôi luyện qua các kiệt tác như Tổ lắp máy nhà máy đóng tàu Hải Phòng (Nguyễn Kao Thương) hay Công nhân mỏ (Nguyễn Sĩ Tốt).
Điều làm nên chiều sâu lay động của "Ký ức những năm tháng không quên" không dừng lại ở khí thế hăng say trên công trình hay đồng ruộng, mà còn ở góc nhìn vô cùng tinh tế về phẩm cách con người. Nhìn sâu vào từng mảng màu, khán giả bắt gặp nét hồn nhiên, ấm áp của tình người qua: Đưa cơm ra đồng (Nguyễn Quốc Hùng), Bé cho gà ăn (Nguyễn Phú Cường), hay đức tính trung thực đáng quý trong Không tham của rơi (Đào Văn Can).
Đặc biệt, tinh thần hiếu học, một nét đẹp văn hóa ăn sâu vào máu thịt người Việt, được tôn vinh trang trọng qua Học hỏi lẫn nhau (Nguyễn Đỗ Cung) hay Nữ công nhân đọc sách (Cần Thư Công). Dù trong gian khó hay chiến tranh, tri thức và văn hóa vẫn luôn là ngọn đèn soi sáng tâm hồn.
Phát biểu tại lễ khai mạc, TS. Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam xúc động chia sẻ: “Di sản mỹ thuật như một kho tàng ký ức thị giác của dân tộc. Mỗi một tác phẩm là một di sản của thời đại, góp phần bảo tồn những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, giúp công chúng hôm nay và mai sau hiểu sâu sắc hơn về quá khứ, thêm trân trọng hiện tại và hướng tới tương lai”.
Đứng trước những bức tranh nhuốm màu thời gian nhưng vẫn vẹn nguyên hơi thở nhiệt huyết, thế hệ hôm nay được tìm về trang sử sống động của cha ông. Sự cống hiến quên mình, lòng yêu lao động và ý chí kiên cường ấy chính là điểm tựa tinh thần vững chắc, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và khát vọng vươn lên mạnh mẽ để tiếp tục chung sức xây dựng một Việt Nam hùng cường, giàu bản sắc trong kỷ nguyên mới.
Triển lãm mở cửa phục vụ công chúng đến hết ngày 8/9/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.