Rộn ràng mùa Rija Nagar trên làng Chăm Phước Hữu, Khánh Hòa
VOV.VN - Giữa tháng 4 dương lịch, khi tiếng trống Paranưng và kèn Saranai vang lên rộn ràng, nhiều làng Chăm ở khu vực Nam Trung Bộ lại bước vào mùa lễ hội Rija Nagar – lễ hội mở đầu năm mới theo Chăm lịch.
Lễ hội Rija Nagar bắt đầu từ chiều 15/4, tức ngày cuối cùng của năm theo Chăm lịch, Tại sân vận động thôn Như Ngọc, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa, hàng trăm nam nữ thanh niên dân tộc Chăm trong trang phục truyền thống tham gia múa đồng diễn trong tiếng trống Paranưng và kèn Saranai rộn ràng. Các tiết mục được dàn dựng công phu, tái hiện sinh động đời sống sinh hoạt và lao động của người Chăm, từ hình ảnh gùi lúa, cày ruộng, dệt vải đến những điệu múa dân gian giàu bản sắc.
Hòa mình trong dòng khách dự lễ hội rất đông đảo, bà Đàng Thị Hơi, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa chia sẻ: “Lễ hội năm nay được tổ chức khắp xóm, không khí rất rộn ràng. Các tiết mục đặc sắc, diễn viên biểu diễn nhiệt tình, tạo ấn tượng đẹp với người xem”.
Rija Nagar là lễ hội cộng đồng quan trọng của người Chăm, thường diễn ra vào đầu tháng Giêng theo Chăm lịch và do các chức sắc truyền thống chủ trì với các nghi lễ cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống bình an cho cộng đồng. Mỗi làng Chăm tổ chức lễ chính trong hai ngày với các nghi thức cúng tế truyền thống, tuy nhiên thời điểm giữa các làng có thể khác nhau nên không khí lễ hội thường kéo dài nhiều ngày trong cộng đồng.
Chị Trần Thị Dung, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “Tôi đã tham gia nhiều lễ hội ở các vùng miền trên cả nước, nhưng lễ hội của đồng bào Chăm mang nét rất riêng, đặc sắc. Đây là dịp tôn vinh văn hóa bản địa, thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc. Tôi cảm thấy ấn tượng, tự hào khi được tham dự lễ hội tại vùng đất này”.
Không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng đầu năm, lễ hội Rija Nagar còn là nơi lưu giữ nhiều loại hình diễn xướng dân gian đặc sắc của cộng đồng người Chăm, từ âm nhạc, vũ đạo đến các nghi lễ truyền thống. Trong dòng chảy văn hóa các dân tộc Việt Nam, những lễ hội như Rija Nagar chính là không gian sống để các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được bảo tồn và trao truyền qua nhiều thế hệ. Chính từ những sinh hoạt cộng đồng như vậy, bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc được nuôi dưỡng, làm giàu thêm cho bức tranh đa dạng của văn hóa Việt Nam.
Phó Cả sư Lưu Sanh Thanh, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Năm nay, ngày mùng 1 tháng 1 theo lịch Chăm trùng với ngày 16/4 dương lịch, cũng là dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng tỉnh Ninh Thuận (cũ), nên bà con rất phấn khởi. Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã quan tâm đến đời sống đồng bào. Chúng tôi mong muốn lễ hội Rija Nagar tiếp tục được gìn giữ, phát huy và sớm được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia”.
Những thanh âm trống Paranưng và tiếng kèn Saranai vẫn vang lên mỗi mùa lễ hội, gắn kết cộng đồng và gìn giữ ký ức văn hóa của người Chăm. Từ những ngôi làng ven biển Nam Trung Bộ, các giá trị văn hóa truyền thống vẫn đang được trao truyền bền bỉ qua nhiều thế hệ. Chính từ những không gian lễ hội như Rija Nagar, bản sắc văn hóa Chăm tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống hôm nay.
Lễ Kareh – Katal: Nghi thức trưởng thành độc đáo của người Chăm Bà Ni
VOV.VN - Lễ Kareh – Katal là một trong lễ nghi vòng đời vẫn còn được cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi giáo Bà Ni ở tỉnh Khánh Hoà và Lâm Đồng gìn giữ. Việc này không chỉ thông báo đến ông bà tổ tiên trong tộc họ đã thêm thành viên trưởng thành, đồng thời cũng chính thức trở thành một tín đồ Hồi giáo Bà Ni.
