Rực rỡ sắc màu Chôl Chnăm Thmây tại xã đông người Khmer ở Đồng Nai
VOV.VN - Những ngày qua, đồng bào Khmer tại xã Nha Bích, tỉnh Đồng Nai (trước là huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước) đang đón Tết Chôl Chnăm Thmây trong sự trang trọng, thành kính. Những nghi thức truyền thống như cúng ông Tà, kết bông bạc không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn là sợi dây thắt chặt tình cộng đồng bền vững.
Độc đáo nghi lễ cúng ông Tà
Tại ấp 5, xã Nha Bích, tỉnh Đồng Nai - nơi có đông người Khmer sinh sống, không khí Tết lan tỏa rộn ràng từ đầu ngõ đến từng nếp nhà.
Điểm nhấn đặc biệt những ngày Tết chính là Lễ cúng ông Tà, phong tục cầu sức khỏe, mùa màng bội thu của người Khmer. Lúc này, những nhóm thanh thiếu niên hóa trang độc đáo, đi khắp phum sóc để thực hiện nghi lễ xua đuổi điều không may, cầu chúc bình an.
Anh Lâm Hải hào hứng chia sẻ, việc hóa thân thành các nhân vật kỳ dị mang ý nghĩa tinh thần rất lớn: "Nghi thức này là nét văn hóa sâu sắc trong phong tục tập quán của dân tộc, đồng thời tạo không khí sôi động, khích lệ tinh thần cho lớp trẻ”.
Gìn giữ bản sắc cho thế hệ mai sau
Nếu lễ cúng ông Tà mang tính cộng đồng rộng lớn, thì nghi thức kết bông bạc tại gia lại mang ý nghĩa của sự sum vầy. Những cây bông bạc rực rỡ sắc màu được kết từ hoa tươi và giấy màu là lễ vật dâng lên Đức Phật để cầu phước lành.
Theo những người có uy tín, hoạt động này thường diễn ra ngay tại hiên nhà. Đây là khoảnh khắc các thế hệ trong gia đình quây quần bên nhau, người già truyền dạy cho người trẻ về lòng biết ơn và sự chia sẻ. Những cây bông này sau đó được dâng về chùa, tượng trưng cho sự đồng lòng, đoàn kết của toàn phum sóc.
Để những giá trị văn hóa không bị mai một, vai trò của những người có uy tín như ông Lâm Na là vô cùng quan trọng. Ông luôn nhắc nhở con cháu thực hiện đúng các nghi lễ truyền thống, đồng thời mong muốn chính quyền tiếp tục hỗ trợ bà con phát triển kinh tế song hành với bảo tồn văn hóa.
Ông Lâm Na cho biết: “Chúng tôi tổ chức cúng kiếng theo đúng phong tục xưa nay để con cháu noi theo, mong sao mùa màng thuận lợi. Rất mong chính quyền tiếp tục quan tâm, hỗ trợ để đồng bào an tâm làm ăn, phát triển kinh tế”.
Ông Nguyễn Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Nha Bích cho biết, địa phương không chỉ dừng lại ở việc tổ chức giao lưu văn nghệ trong những ngày Tết mà còn xây dựng kế hoạch dài hạn để phục hồi, duy trì các giá trị truyền thống, lấy đó làm nền tảng xây dựng đời sống văn hóa bền vững cho đồng bào Khmer.
Xã Nha Bích có dân số khoảng 23.000 người, trong đó có khoảng 1.500 người là đồng bào dân tộc Khmer. Chôl Chnăm Thmây là Tết cổ truyền lớn nhất trong năm của người Khmer, diễn ra trong 4 ngày (từ ngày 12 đến 15/4).
Nhằm đảm bảo an toàn cho các hoạt động lễ hội, lực lượng chức năng xã Nha Bích đã tích cực giám sát, hướng dẫn các đoàn lễ di chuyển đúng quy định, đảm bảo trật tự an toàn giao thông, giúp bà con tận hưởng một mùa Tết trọn vẹn, an lành.