Trong lịch sử điện ảnh Việt Nam, có những gương mặt không cần đảm nhận vai chính vẫn đủ sức in dấu trong ký ức khán giả qua từng lần xuất hiện. NSND Trịnh Thịnh là một trong số đó – một nghệ sĩ gắn liền với hình ảnh của những vai phụ nhưng lại sở hữu sức nặng đặc biệt, góp phần tạo nên chiều sâu cho nhiều tác phẩm kinh điển.

Sinh năm 1926, NSND Trịnh Thịnh thuộc lớp diễn viên đầu tiên của điện ảnh cách mạng Việt Nam, tham gia từ những bộ phim đặt nền móng cho nền điện ảnh non trẻ. Ông bắt đầu sự nghiệp với “Chung một dòng sông” – bộ phim truyện đầu tiên của điện ảnh cách mạng. Từ một vai nhỏ, ông dần khẳng định dấu ấn diễn xuất qua nhiều tác phẩm như “Vợ chồng A Phủ” với vai A Sinh, hay “Truyện vợ chồng anh Lực”, nơi ông để lại ấn tượng với nhân vật ông Củng mang màu sắc châm biếm.

Trong gần nửa thế kỷ làm nghề, NSND Trịnh Thịnh không phải là gương mặt của những vai chính, nhưng lại luôn hiện diện như một phần không thể thiếu trong cấu trúc của nhiều bộ phim. Ông được biết đến như một diễn viên chuyên trị những vai đời thường: nông dân, cán bộ cơ sở, người đàn ông bình dị… Mỗi nhân vật ông đảm nhận đều mang cá tính riêng, không trùng lặp, tạo nên một hệ nhân vật rất “đời” và giàu sức sống.

Điểm đặc biệt trong phong cách diễn xuất của NSND Trịnh Thịnh nằm ở sự tiết chế. Ông không tạo dấu ấn bằng những cao trào kịch tính mà bằng sự tự nhiên, gần gũi, khiến nhân vật trở nên quen thuộc như những con người ngoài đời thực. Chính vì vậy, dù không phải vai chính, nhưng những lần ông xuất hiện đều khiến khán giả dễ dàng nhận ra và ghi nhớ.

Bước sang giai đoạn Đổi mới, ông để lại dấu ấn đậm nét qua hai vai diễn tiêu biểu trong “Thị trấn yên tĩnh” (1986) và “Thằng Bờm” (1987). Trong “Thị trấn yên tĩnh”, ông vào vai phó chủ tịch huyện háo danh, kệch cỡm – một hình ảnh mang tính châm biếm xã hội rõ nét. Ngược lại, trong “Thằng Bờm”, ông lại hóa thân thành người ông nông dân hiền hậu, giản dị. Chính sự đối lập này cho thấy khả năng biến hóa linh hoạt của một nghệ sĩ dày kinh nghiệm.

Vai diễn trong “Thằng Bờm” đã giúp ông giành giải Nam diễn viên xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8. Đây cũng là một trong những dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp của ông, khẳng định giá trị của một diễn viên không phụ thuộc vào vai chính hay phụ, mà nằm ở cách ông làm sống nhân vật.

Đạo diễn – NSƯT Lê Đức Tiến, người từng làm việc với ông trong hai bộ phim trên, từng nhận xét NSND Trịnh Thịnh là một tài năng lớn của điện ảnh Việt Nam. Ông không chỉ có khả năng hóa thân đa dạng, từ nghiêm túc đến hài hước, mà còn có thái độ làm nghề chuyên nghiệp, tôn trọng đồng nghiệp và đạo diễn. Với nhiều người trong nghề, ông là một nhân cách lớn, không chỉ ở tài năng mà còn ở cách sống.

NSND Bùi Bài Bình cũng từng có cơ duyên làm việc cùng ông trong “Thị trấn yên tĩnh”. Với ông, đó là một kỷ niệm đáng nhớ và là cơ hội quý giá để học nghề từ một bậc tiền bối. Ông chia sẻ NSND Trịnh Thịnh có lối diễn rất riêng: tưng tửng, nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, như không diễn mà vẫn đầy sức nặng tâm lý. Theo ông, hài trong diễn xuất của NSND Trịnh Thịnh không chỉ để gây cười, mà còn để khắc họa chiều sâu nhân vật, để sau tiếng cười là những suy ngẫm đọng lại.

Ngoài “Thị trấn yên tĩnh” và “Thằng Bờm”, NSND Trịnh Thịnh còn ghi dấu với “Lời nguyền của dòng sông”, nơi ông thể hiện dạng vai số phận với hình ảnh người vạn chài nhiều bi kịch. Đến “Tết này ai đến xông nhà” (2002), ông có lần xuất hiện cuối cùng trên màn ảnh trước khi rút lui vì lý do sức khỏe.

Dù không sở hữu nhiều vai chính, NSND Trịnh Thịnh vẫn được xem là một trong những diễn viên có khả năng “giữ nhịp” cho bộ phim. Sự xuất hiện của ông giúp các tác phẩm trở nên chân thực và có độ lắng sâu hơn. Khán giả có thể không nhớ toàn bộ câu chuyện, nhưng rất dễ nhận ra gương mặt của ông – một điều không phải diễn viên nào cũng làm được.

Hai tác phẩm “Thị trấn yên tĩnh” và “Thằng Bờm” hiện tiếp tục được lựa chọn trình chiếu trong chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi Mới” tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV – DANAFF IV. Điều này một lần nữa khẳng định giá trị bền vững của những vai diễn mà ông để lại.

NSND Trịnh Thịnh qua đời năm 2014, để lại niềm tiếc thương trong lòng nhiều thế hệ nghệ sĩ và khán giả. Sự nghiệp của ông không được đo bằng số vai chính hay hào quang sân khấu, mà bằng những nhân vật nhỏ nhưng sống lâu trong ký ức người xem – những vai phụ nhưng không hề “phụ” trong giá trị nghệ thuật.

Bí mật chưa kể về đại cảnh tòa án hiếm có của phim Việt

VOV.VN - Không chỉ là một bộ phim chính luận hiếm hoi, "Lưới trời" của đạo diễn NSƯT Phi Tiến Sơn còn ghi dấu bằng đại cảnh tòa án quy mô lớn, nơi ranh giới giữa diễn và thực gần như bị xóa nhòa.