Triển lãm hội họa “Trời, non, nước”: Một cách nhìn khác về vua Hàm Nghi
VOV.VN - Từ ngày 24/4 - 10/5, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, triển lãm “Trời, Non, Nước” chính thức diễn ra, lần đầu quy tụ 20 tác phẩm hội họa của Hàm Nghi tại Hà Nội. Triển lãm được tổ chức, với sự phối hợp của Viện Pháp tại Việt Nam và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Đây là chặng thứ hai của chuỗi triển lãm mỹ thuật về vua Hàm Nghi, sau dấu ấn tại Điện Kiến Trung (Đại nội Huế) năm 2025 – sự kiện từng thu hút hơn 110.000 lượt khách tham quan. Trở lại Hà Nội, triển lãm được xem là dự án quy mô lớn đầu tiên về hội họa Hàm Nghi tại Thủ đô, với 20 tác phẩm quy tụ từ 10 bộ sưu tập tư nhân, trải qua quá trình hồi hương, thẩm định, bảo quản và phục chế công phu.
Dưới sự đồng giám tuyển của Ace Lê và Amandine Dabat, triển lãm góp phần định vị lại Hàm Nghi trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Không chỉ là một biểu tượng yêu nước gắn với phong trào Cần Vương, ông còn được nhìn nhận như một trong những họa sĩ Việt Nam đầu tiên tiếp cận đào tạo hàn lâm phương Tây, đặt nền móng cho mỹ thuật hiện đại.
Các tác phẩm trưng bày chủ yếu được sáng tác trong thời gian lưu đày tại Algeria. Trong hoàn cảnh biệt xứ, hội họa trở thành phương tiện để ông giãi bày nội tâm, ghi lại những chuyển động tinh thần giữa nỗi u hoài và khát vọng hướng về quê hương. Vì thế, “Trời, Non, Nước” không chỉ là tên gọi, mà còn là một ẩn dụ về ký ức và căn cước – nơi “non nước” được tái hiện qua lăng kính hoài niệm.
Triển lãm diễn ra trong khuôn khổ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), góp phần làm mới không gian di tích bằng các thực hành nghệ thuật đương đại. Sự đồng hành của Viện Pháp tại Việt Nam cũng gợi mở chiều kích giao thoa văn hóa Việt – Pháp, khi câu chuyện của Hàm Nghi vừa mang dấu ấn lịch sử, vừa mở ra những kết nối trong lĩnh vực nghệ thuật và di sản.
Trong dòng chảy ký ức kéo dài hơn một thế kỷ, sự trở về của những bức tranh không chỉ lấp đầy khoảng trống lịch sử, mà còn gợi ra một cách nhìn khác về Hàm Nghi. Ở đó, ông hiện lên không chỉ như một vị vua lưu đày, mà còn như một nghệ sĩ – người tìm thấy “trời non nước” của riêng mình trong hội họa. Những bức tranh ấy không ồn ào, không tuyên ngôn, mà là những độc thoại thầm lặng; nơi gam màu trầm, bố cục tĩnh và những cảnh sắc nửa quen nửa lạ gợi nên một “Việt Nam trong ký ức”.
Triển lãm mở cửa hằng ngày từ 8h - 17h tại Nhà Thái Học, kéo dài đến hết ngày 10/5, mang đến cho công chúng cơ hội tiếp cận gần hơn với một di sản nghệ thuật đặc biệt – nơi hội họa trở thành nhịp cầu nối giữa lịch sử, ký ức và hành trình trở về.
AI và đạo đức nghệ thuật số: Giới hạn ở cách con người kiến tạo sự thật
VOV.VN - Sự bùng nổ của AI đang đặt ra những câu hỏi mới về đạo đức số: Khi công nghệ có thể tái tạo hình ảnh, ký ức và cả “sự thật”, ranh giới giữa sáng tạo và thao túng trở nên mong manh. Lúc này, giới hạn không nằm ở kỹ thuật, mà ở cách con người lựa chọn diễn giải và chịu trách nhiệm.
