Trung Quốc lan tràn sử dụng trái phép hình ảnh, giọng nói diễn viên, MC bằng AI
VOV.VN - Một hiệp hội chuyên môn tại Trung Quốc mới đây đã phải ra tuyên bố, lên án tình trạng lạm dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm việc hoán đổi khuôn mặt, sao chép giọng nói và sử dụng trái phép hình ảnh cũng như âm thanh của diễn viên để huấn luyện các mô hình AI.
Trong vụ việc mới nhất, văn phòng của nam minh tinh Trung Quốc, Dịch Dương Thiên Tỉ (Jackson Yee Studio), sáng ngày 5/4 ra tuyên bố, cho biết đã tiến hành các hành động pháp lý đối với các hành vi vi phạm, sau khi phát hiện một số nền tảng trực tuyến phát tán các bộ phim truyền hình được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng hình ảnh của diễn viên này mà không được phép.
Trước đó 3 ngày, Ủy ban Diễn viên thuộc Liên đoàn các Hiệp hội Phát thanh và Truyền hình Trung Quốc cũng phát đi một tuyên bố cho biết, hiện nay, các hành vi vi phạm như hoán đổi khuôn mặt, sao chép giọng nói, chỉnh sửa tùy tiện các đoạn phim và tác phẩm truyền hình, thu thập trái phép hình ảnh và âm thanh của diễn viên để huấn luyện mô hình AI đang diễn ra thường xuyên, xâm phạm nghiêm trọng các quyền và lợi ích hợp pháp của người biểu diễn, làm xáo trộn trật tự ngành công nghiệp nghe nhìn.
Ủy ban này khẳng định, quyền hình ảnh, quyền giọng nói và các quyền liên quan đến hình tượng nghệ thuật của diễn viên được pháp luật bảo vệ. Theo đó, không cá nhân hay tổ chức nào được phép thu thập, sử dụng, tổng hợp hoặc phát tán các tư liệu này mà không có sự cho phép chính thức bằng văn bản từ chính chủ thể liên quan.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh, các nội dung do AI tạo ra có liên kết với những diễn viên cụ thể - bao gồm các video ngắn hoán đổi khuôn mặt, các màn trình diễn giả giọng, bản sao người ảo, nội dung quảng cáo thương mại, hay các tư liệu nghe nhìn đã bị chỉnh sửa hoặc chuyển thể - vẫn có thể cấu thành hành vi xâm phạm quyền, ngay cả khi chúng được dán nhãn “phi thương mại”, “vì lợi ích cộng đồng” hay “nội dung sáng tạo lại mang tính cá nhân”.
Ủy ban kêu gọi các nền tảng video ngắn, phát trực tiếp (livestream) và phân phối phim ảnh tăng cường công tác kiểm duyệt nội dung, thiết lập các cơ chế xác minh quyền sử dụng lâu dài, gỡ bỏ các nội dung vi phạm hiện có, cũng như thắt chặt kiểm soát đối với các tư liệu do AI tạo ra mới được đăng tải nếu vi phạm các quy định hiện hành.
Các nhà phát triển AI và các nền tảng cung cấp dịch vụ cũng được kêu gọi đẩy mạnh việc kiểm tra tuân thủ quy định, đặc biệt là khi người dùng đăng tải hình ảnh, âm thanh hoặc tư liệu video của các diễn viên, nhằm đảm bảo quyền sử dụng hợp lệ đã được thiết lập đầy đủ.
Theo nội dung tuyên bố, ủy ban này sẽ triển khai thường xuyên các hoạt động giám sát trực tuyến, lưu giữ bằng chứng và phối hợp hành động nhằm bảo vệ quyền lợi, đồng thời sẽ hỗ trợ các diễn viên khởi kiện pháp lý đối với những đối tượng cố tình xâm phạm quyền một cách ác ý, cũng như đối với các nền tảng đã không hoàn thành trách nhiệm kiểm duyệt của mình.
Song song đó, ủy ban này khẳng định ủng hộ việc sử dụng AI một cách hợp pháp nhằm thúc đẩy sự đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh, truyền hình và nghệ thuật; đồng thời kêu gọi thiết lập các tiêu chuẩn ngành minh bạch liên quan đến việc cấp phép sử dụng và chia sẻ doanh thu từ hình ảnh, mẫu giọng nói và hình tượng nghệ thuật của các nghệ sĩ.
Tình trạng lạm dụng công nghệ AI ngày càng gia tăng đang làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về vấn đề xâm phạm quyền lợi trong lĩnh vực điện ảnh và truyền hình ở Trung Quốc.
Trước đó, ngày 21/3, một nữ diễn viên lồng tiếng nổi tiếng từng lồng tiếng cho các tác phẩm như “Hậu cung Chân Hoàn truyện” ra tuyên bố cho biết, một số người dùng internet và các tổ chức nền tảng đã thu thập giọng nói và sử dụng công nghệ AI tổng hợp nội dung âm thanh AI rất giống giọng nói của cô mà không được phép, đồng thời sử dụng nó để tạo ra các sản phẩm cho mục đích thương mại và phi thương mại.
Hồi tháng 6/2025, Cục Quản lý thị trường quận Hải Điện (Bắc Kinh) đã tiến hành điều tra một vụ việc liên quan đến một công ty sử dụng công nghệ AI mạo danh nữ MC nổi tiếng của CCTV Lý Tử Manh (Li Zimeng) trong một quảng cáo mang tính lừa đảo. Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên các cơ quan quản lý thị trường tại Bắc Kinh áp dụng Luật Quảng cáo để xử lý hành vi lạm dụng công nghệ AI thực hiện các quảng cáo gian lận thông qua việc mạo danh người nổi tiếng.