Bảo vệ môi trường phải thực chất, không thể dừng ở lời hứa hay cam kết trên giấy

Môi trường phải trở thành nền tảng của phát triển

Sáng 5/6, tại Nghệ An, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”. Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2026, thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và đại diện nhiều địa phương trên cả nước.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải chuyển mạnh từ “cam kết” sang “hành động thực chất”, coi đây là chìa khóa để giải quyết hiệu quả các thách thức môi trường và biến đổi khí hậu hiện nay.

Theo Thứ trưởng, áp lực môi trường sẽ tiếp tục gia tăng cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Những vấn đề như ô nhiễm không khí, suy giảm chất lượng môi trường, phát thải khí nhà kính, quản lý chất thải và các hiện tượng thời tiết cực đoan không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân mà còn tác động tới chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

"Từ thực tiễn đó, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng cần thay đổi mạnh mẽ tư duy phát triển. Môi trường không thể tiếp tục là lĩnh vực đi sau để xử lý hệ quả mà phải trở thành nền tảng, động lực của phát triển bền vững. Chính sách môi trường trong giai đoạn tới cần đóng vai trò dẫn dắt quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh hơn, tuần hoàn hơn, phát thải thấp hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc khí hậu. Bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu là nhiệm vụ lâu dài, khó khăn nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế. Thành công không chỉ phụ thuộc vào chính sách đúng mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện hiệu quả, với sự tham gia thực chất của tất cả các chủ thể”, Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh.

Một trong những thông điệp quan trọng được đưa ra tại diễn đàn là cần đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, trọng tâm không chỉ là hoàn thiện thể chế mà còn phải nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi, thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ môi trường theo hướng minh bạch, ổn định, dễ thực hiện và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn cũng như đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó là đổi mới tư duy quản lý theo hướng “kiến tạo tuân thủ”, lấy hiệu quả thực thi làm trung tâm; tăng cường vai trò hỗ trợ, đồng hành của cơ quan quản lý đối với doanh nghiệp và địa phương. Công tác quản lý môi trường cũng cần được hiện đại hóa thông qua dữ liệu số, hệ thống quan trắc tự động, giám sát thời gian thực và ứng dụng công nghệ mới.

Nghệ An quyết tâm phát triển xanh, bền vững

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết, biến đổi khí hậu, suy giảm chất lượng môi trường và ô nhiễm không khí đang trở thành những thách thức toàn cầu ngày càng nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang quyết liệt triển khai các cam kết quốc tế về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Là địa phương có diện tích tự nhiên lớn, địa hình đa dạng với đầy đủ vùng biển, đồng bằng, trung du và miền núi, Nghệ An xác định bảo vệ môi trường không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững lâu dài.

Những năm qua, tỉnh đã ban hành và triển khai nhiều chương trình, kế hoạch quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của chính quyền cơ sở; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.

Song song với đó, tỉnh ưu tiên phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng sạch; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ giảm phát thải khí nhà kính; tăng cường kiểm soát ô nhiễm tại các khu công nghiệp, đô thị và các tuyến giao thông trọng điểm.

Hoàn thiện pháp luật để mở đường cho chuyển đổi xanh

Đóng góp ý kiến tại diễn đàn, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng việc sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường cần trở thành một cuộc đổi mới mạnh mẽ về tư duy.

Theo ông, trong bối cảnh đất nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và bước vào giai đoạn phát triển mới, không thể để những rào cản thể chế làm chậm quá trình phát triển. Luật Bảo vệ môi trường cần chuyển từ tư duy “cấm đoán” sang “kiến tạo”, từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” và quản lý rủi ro.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số trong quản lý môi trường và phát triển thị trường carbon.

Các đại biểu cũng cho rằng, một đạo luật tốt không chỉ bảo đảm tính minh bạch, dễ thực hiện mà còn phải có tính ổn định cao, đủ sức dẫn dắt các mô hình phát triển mới, đồng thời tạo động lực cho doanh nghiệp và địa phương chủ động đổi mới sáng tạo.

Thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh tại Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 là: thể chế phải đi trước một bước, nhưng hiệu quả thực thi mới là yếu tố quyết định. Bảo vệ môi trường không thể dừng ở những lời hứa hay cam kết trên giấy mà cần được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, đồng bộ và bền bỉ để tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, xanh và bền vững của đất nước.

Sửa Luật Môi trường: Bãi bỏ 9 thủ tục, tiết kiệm hơn 52% chi phí cho doanh nghiệp

VOV.VN - Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi đề xuất bãi bỏ 9 thủ tục hành chính, cắt giảm hơn 90% số dự án phải thực hiện ĐTM và giấy phép môi trường, giúp doanh nghiệp tiết kiệm trên 52% chi phí tuân thủ. Đây được xem là bước cải cách mạnh mẽ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, thúc đẩy tăng trưởng xanh và chuyển đổi