Bên trong phòng giám định ADN giữa Chiến dịch 500 ngày đêm tìm danh tính liệt sĩ

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 1

Cùng với Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, theo Quyết định 51 của Ban Chỉ đạo quốc gia 515 về Quy trình phối hợp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, Trung tâm Giám định AND (thuộc Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đang thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận, lưu giữ và bảo quản các mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương trên cả nước. Đồng thời, Trung tâm cũng triển khai các công tác chuẩn bị để thực hiện giám định ADN thường quy bằng công nghệ ADN ty thể.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 2

Theo ông Trần Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Giám định AND, khối lượng mẫu ADN cần giám định tại Việt Nam là rất lớn. Riêng từ nay đến khi kết thúc Chiến dịch 500 ngày đêm, Trung tâm Giám định ADN sẽ thực hiện giám định 6.623 mẫu hài cốt liệt sĩ hiện có tại Trung tâm. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự quyết tâm và nỗ lực cao.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 3

“Chúng tôi nhận thức rõ đây là một nhiệm vụ hết sức nặng nề. Tuy nhiên, toàn thể cán bộ của Trung tâm đều quyết tâm thực hiện tốt nhất nhiệm vụ được giao, góp phần đẩy nhanh công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, ông Thành cho biết.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 4

Tại phòng lưu mẫu, Trung tâm Giám định AND đang lưu trữ hàng nghìn mẫu hài cốt liệt sĩ được lấy từ các nghĩa trang trên khắp cả nước.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 5

Các mẫu hài cốt liệt sĩ này đều được chôn cất từ rất lâu, ít nhất cũng khoảng 50 năm, nhiều mẫu từ 70 đến 80 năm.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 6

Vì vậy, chất lượng mẫu hài cốt đã suy giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến công tác giám định ADN.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 7

Sau khi được đưa từ phòng lưu trữ sang khu vực xử lý mẫu, các mẫu xương sẽ được xử lý để lưu hồ sơ.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 8

Tiếp đó, kỹ thuật viên tiến hành mài bỏ toàn bộ lớp bề mặt bên ngoài đã bị vôi hóa hoặc chịu tác động của môi trường.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 9

Sau đó, tiến hành xác định vị trí phù hợp trên mẫu xương để cắt một phần phục vụ các bước xử lý và giám định ADN tiếp theo.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 10

Trong quá trình xử lý, mẫu xương sẽ được nghiền nhỏ thành dạng bột để phục vụ công đoạn tách chiết ADN.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 11

Cách làm này nhằm bảo tồn tối đa mẫu gốc, tạo điều kiện cho các nghiên cứu hoặc giám định bổ sung khi cần thiết.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 12

Sau đó các mẫu AND sẽ được đưa đến phòng giải trình tự gen tại Trung tâm Giám định AND. Tại đây, các kỹ thuật viên sẽ tiến hành phân tích các mẫu AND dựa theo công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS-SNP) phục vụ công tác giám định hài cốt liệt sĩ có mẫu vật bị phân hủy nặng.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 13

Quy trình chuẩn bị thư viện giải trình tự thường mất khoảng hai ngày, sau đó mẫu được đưa lên hệ thống máy giải trình tự. Thiết bị vận hành liên tục khoảng 16 giờ để hoàn tất quá trình phân tích.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 14

Sau khi hoàn tất giai đoạn giải trình tự ADN, kết quả này chưa thể xác định ngay được danh tính hài cốt liệt sĩ. Bước tiếp theo là đối sánh dữ liệu ADN thu được với mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Đây là công đoạn mất nhiều thời gian do chưa xác định được mẫu hài cốt là liệt sĩ nào và cần đối chiếu với những thân nhân nào. Vì vậy, quá trình đối sánh có thể kéo dài từ vài tháng đến một năm hoặc lâu hơn, tùy từng trường hợp.

ben trong phong giam dinh adn giua chien dich 500 ngay dem tim danh tinh liet si hinh anh 15

Trong hàng nghìn mẫu mà có được một vài trường hợp khớp nối thành công với dữ liệu ADN của thân nhân liệt sĩ là niềm vui của mỗi một nhân viên tại Trung tâm Giám định AND. Chính vì thế, họ luôn xem đây là một nhiệm vụ hết sức nặng nề nhưng cũng vô cùng cao quý.