Bộ GD-ĐT tính chia kỳ thi tốt nghiệp thành nhiều đợt trong năm, tổ chức ra sao?
Bộ GD-ĐT đang xây dựng đề án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, đồng thời nghiên cứu phương án chia kỳ thi thành nhiều đợt trong năm và có thể thi theo từng môn hoặc bài thi tổng hợp. Mô hình mới kỳ vọng giảm áp lực, tăng tính công bằng và ứng dụng mạnh công nghệ, AI trong công tác khảo thí.
Mới đây, Bộ GD-ĐT cho biết đã hoàn thiện Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036, trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.
Theo đề án, công nghệ được sử dụng nhằm giảm sự can thiệp chủ quan của con người. Hệ thống thi được thiết kế theo nguyên tắc tự động hóa tối đa các công đoạn có thể tự động hóa, đồng thời vẫn duy trì cơ chế kiểm soát, giám sát và trách nhiệm của con người.
Các công nghệ dự kiến được nghiên cứu, ứng dụng vào kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính gồm: Mã hóa đề thi, bài thi và dữ liệu kỳ thi; Tự động phân phối, thu nhận và sao lưu bài thi; Ghi nhật ký toàn bộ thao tác trên hệ thống; Giám sát trạng thái máy thi và phát hiện dấu hiệu bất thường; Đối soát danh tính, quản lý quyền truy cập và phân quyền vận hành; Tự động chấm các dạng câu hỏi khách quan; Phân tích dữ liệu khảo thí để đánh giá độ khó, độ phân biệt của câu hỏi thi; Sử dụng AI hỗ trợ xây dựng ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa.
Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết đang triển khai nhiều giải pháp hoàn thiện một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia.
Một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia trong giai đoạn mới sẽ ứng dụng những công nghệ và quy trình tiên tiến nhất để hạn chế tới mức thấp nhất sự can thiệp của con người. Theo Bộ GD-ĐT, kỳ thi cũng sẽ được tính toán để có thể chia nhiều đợt trong năm, thậm chí tổ chức theo các môn thi riêng và một số bài thi tổng hợp.
Hiện, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn diện việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trong giai đoạn vừa qua, trên cơ sở đó tiếp tục hoàn thiện để hướng tới một kỳ thi an toàn, chất lượng, hiệu quả.
Chia sẻ với VietNamNet, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD-ĐT) cho hay rất ủng hộ chủ trương tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT thành nhiều đợt trong năm.
Theo ông Vinh, nếu được chuẩn bị tốt, việc tổ chức nhiều đợt không chỉ giúp phân bổ nguồn lực hợp lý hơn mà còn hạn chế phạm vi tác động của các sự cố, giảm áp lực đối với một kỳ thi diễn ra đồng thời và tạo tiền đề cho việc chuyên nghiệp hóa công tác khảo thí.
“Việc chia kỳ thi tốt nghiệp THPT thành nhiều đợt có ưu điểm là không phải dàn trải một lượng nhân lực rất lớn để tổ chức đồng loạt trên cả nước trong cùng một thời điểm. Thay vào đó, ngành giáo dục có thể tập trung nhân lực, phương tiện kỹ thuật và lực lượng giám sát tốt hơn cho từng đợt thi. Mô hình này cũng phù hợp hơn với lộ trình tổ chức thi trên máy tính”, ông Vinh nói.
Theo ông Vinh, khi kỳ thi được phân chia thành nhiều đợt hoặc tổ chức theo các cụm địa phương, những rủi ro do thời tiết, sự cố kỹ thuật, lộ lọt đề hoặc sai phạm tại một điểm thi, nếu xảy ra, cũng ít có khả năng ảnh hưởng đến toàn bộ kỳ thi trên phạm vi cả nước. Nhân lực của các trường đại học có thể được huy động tham gia coi thi, giám sát hoặc kiểm tra chéo, qua đó tăng tính độc lập và độ tin cậy.
Ngoài ra, ông Vinh cho rằng, việc tổ chức nhiều đợt thi cho phép bố trí lịch thi theo cụm địa phương linh hoạt hơn trong những khung thời gian khác nhau; từ đó có thể giúp tránh rủi ro thời tiết vùng miền, hạn chế cảnh thí sinh phải di chuyển hoặc dự thi trong những trường hợp điều kiện không an toàn.
Tuy nhiên, theo ông Vinh, điều kiện quan trọng nhất để thực hiện là phải có ngân hàng câu hỏi đủ lớn, các đề thi phải được thử nghiệm, chuẩn hóa và có cơ chế đảm bảo cân bằng độ khó giữa các đợt. “Bởi khi kết quả của các đề khác nhau được quy đổi về cùng một thang đo mới có thể bảo đảm điểm số giữa các đợt có giá trị tương đương và không gây bất công giữa các thí sinh”, ông Vinh nói.