PV: Vừa qua, tại Hà Nội phát hiện một đường dây mua bán, giết mổ lợn bệnh, không rõ nguồn gốc, được đưa vào bữa ăn tại nhiều trường học. Cơ quan công an đã vào cuộc điều tra, khởi tố một số cá nhân liên quan. Thưa ông, từ vụ việc này, ông nhìn nhận những lỗ hổng nào trong công tác kiểm dịch thú y và quản lý giết mổ động vật hiện nay?

Ông Nguyễn Ngọc Sơn: Theo quan điểm của chúng tôi, vẫn tồn tại nhiều lỗ hổng. Trước hết là khâu kiểm soát đầu vào, đầu ra đối với gia súc, gia cầm và các sản phẩm từ động vật. Hiện nay, việc kiểm dịch chủ yếu dựa trên giấy tờ theo từng lô hàng, nên thực tế thường chỉ dừng ở kiểm tra ‘phần ngọn’. Điều này tạo kẽ hở để một số đối tượng lợi dụng, như quay vòng, sử dụng lại giấy kiểm dịch.

Bên cạnh đó, công tác kiểm dịch vẫn tập trung ở khâu cuối, khi động vật được vận chuyển hoặc đã đưa về lò mổ, thay vì kiểm soát từ gốc, khiến việc quản lý gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, còn tồn tại sự lỏng lẻo trong khâu cung ứng thực phẩm cho trường học và bếp ăn tập thể. Trong một số trường hợp, yếu tố giá rẻ được ưu tiên, dẫn đến việc các đơn vị cung cấp ký hợp đồng với những cơ sở nhỏ lẻ, không đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiểm dịch và kiểm soát giết mổ.

Một vấn đề khác là chế tài xử lý hiện còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe, khiến một số đối tượng vì lợi nhuận mà cố tình đưa gia súc, gia cầm bệnh vào tiêu thụ. Cuối cùng, phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn phổ biến, kéo theo hệ lụy là hoạt động giết mổ phân tán, manh mún, gây khó khăn cho công tác kiểm soát.

PV: Trước những lỗ hổng, khó khăn trong công tác quản lý kiểm dịch thú y và giết mổ động vật khiến thực phẩm không an toàn được lưu hành. Theo ông cần có những giải pháp khắc phục như thế nào?

Ông Nguyễn Ngọc Sơn: Theo quan điểm của chúng tôi, trước hết cần phát triển chăn nuôi theo đúng quy hoạch, đặc biệt là thúc đẩy mô hình chăn nuôi theo chuỗi liên kết khép kín, từ sản xuất, giết mổ, chế biến đến tiêu thụ. Khi đó, toàn bộ quá trình sẽ được kiểm soát hiệu quả hơn.

Thứ hai, cần quy hoạch lại mạng lưới giết mổ, từng bước giảm nhanh các điểm, cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, tiến tới hình thành hệ thống giết mổ tập trung, bảo đảm điều kiện vệ sinh và kiểm soát thú y.

Thứ ba, đẩy mạnh số hóa và minh bạch dữ liệu đối với các cơ sở chăn nuôi, giết mổ, như cấp mã vùng, mã cơ sở. Khi đó, thông tin về nguồn gốc, quá trình chăn nuôi, giết mổ và phân phối có thể được truy xuất dễ dàng, giúp các bếp ăn, trường học kiểm soát tốt hơn nguồn thực phẩm đầu vào.

Cùng với đó, cần siết chặt quy trình cung ứng thực phẩm, đặc biệt đối với trường học và bếp ăn tập thể tại các cơ quan, doanh nghiệp. Các cơ sở cung cấp phải được kiểm tra, giám sát thường xuyên, bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch.

Ngoài ra, cần tăng cường đầu tư, có cơ chế, chính sách khuyến khích các cơ sở giết mổ nâng cấp, đáp ứng đầy đủ điều kiện từ khâu nhập vật nuôi đến giết mổ. Đồng thời, xử lý nghiêm các vi phạm ngay từ khâu chăn nuôi, gắn với trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Bên cạnh đó, cần nâng cao năng lực cho hệ thống thú y cơ sở, bảo đảm đủ lực lượng, chuyên môn và trang thiết bị để thực hiện hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát.

Cuối cùng, công tác truyền thông cần được đẩy mạnh song song với xử lý vi phạm, nhằm thay đổi thói quen, nâng cao ý thức của người dân, từ chăn nuôi đến tiêu dùng, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm.

PV: Có ý kiến cho rằng, cần tiến hành sửa đổi Luật chăn nuôi và luật Thú y để sát với tình hình thực tế, nâng cao năng lực kiểm dịch thú y và quản lý mua bán, giết mổ động vật ở nước ta. Ông có ý kiến gì về vấn đề này? 

Ông Nguyễn Ngọc Sơn: Hiện nay, với vai trò tư vấn, phản biện xã hội, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã và đang đề xuất với các bộ, ngành và Chính phủ sửa đổi, bổ sung Luật Chăn nuôi, Luật Thú y và Luật An toàn thực phẩm nhằm phù hợp với bối cảnh mới. Thực tế cho thấy nhiều yếu tố đã thay đổi, từ tổ chức bộ máy, nhân lực từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt trong mô hình chính quyền hai cấp, đòi hỏi lực lượng thú y phải được củng cố để bảo đảm thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước.

Bên cạnh đó, cần tăng cường chế tài xử phạt, nhất là đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, môi trường chăn nuôi và hoạt động giết mổ nhỏ lẻ không đáp ứng quy định, nhằm bảo đảm tính răn đe và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân.

Chúng tôi cũng kiến nghị Chính phủ sớm điều chỉnh, hoàn thiện hệ thống pháp luật và các văn bản hướng dẫn theo hướng sát với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.

PV: Xin cám ơn ông!

Vụ "tuồn" thịt lợn bệnh vào trường học ở Hà Nội: Bộ Y tế chỉ đạo khẩn

VOV.VN - Trước tình hình thực phẩm không bảo đảm an toàn xâm nhập vào trường học, khu công nghiệp, ngày 1/4, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra đột xuất, siết chặt quản lý bếp ăn tập thể, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và xử lý nghiêm vi phạm.