Người dân mong “dễ thở” để mưu sinh 

Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND TP về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.

Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí để thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè phục vụ hoạt động kinh doanh. Mức phí dao động từ 20.000-45.000 đồng/m²/tháng tùy khu vực, vị trí.

Đáng chú ý, không phải tuyến phố nào cũng được triển khai thí điểm. Thành phố đưa ra hàng loạt điều kiện như không thuộc khu vực bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa, không xảy ra ùn tắc giao thông, vỉa hè rộng tối thiểu 3m và phải đảm bảo phần lối đi cho người đi bộ ít nhất 1,5m.

Ngoài ra, ít nhất 50% hộ dân, hộ kinh doanh trên tuyến phố phải đồng thuận thì việc thí điểm mới được triển khai.

Đề xuất trên nhanh chóng nhận được nhiều ý kiến từ các hộ kinh doanh nhỏ tại Hà Nội, đặc biệt ở khu vực phố cổ – nơi nhiều gia đình sống dựa vào hoạt động buôn bán vỉa hè suốt nhiều năm.

Chị Hoàng Loan, hộ kinh doanh tại phố Hàng Bè cho biết trước đây khi thành phố siết quản lý vỉa hè, nhiều hộ phải dọn toàn bộ hàng hóa vào trong nhà khiến việc buôn bán gặp nhiều khó khăn. “Nếu thành phố cho thuê vỉa hè với mức 45.000 đồng/m²/tháng thì tôi đồng ý, vì như thế người kinh doanh sẽ dễ thở hơn, ổn định hơn để còn sinh sống. Chúng tôi chủ yếu sống nhờ buôn bán nên nếu có cơ chế phù hợp để vừa kinh doanh vừa đúng quy định thì rất mừng”, chị nói.

Anh Nam Hải, chủ cửa hàng thời trang trên phố Hai Bà Trưng cho biết bản thân ủng hộ chủ trương quản lý, sử dụng vỉa hè của thành phố, song mong các quy định được xây dựng cụ thể, minh bạch để người dân dễ thực hiện.

“Vỉa hè cũng là một phần của bộ mặt đô thị, nhất là ở khu phố cổ. Ở đây có cả khách trong nước lẫn khách nước ngoài đi lại nên họ cũng nhìn vào cách quản lý, quy hoạch của thành phố để cảm nhận văn hóa, sự nghiêm túc của Hà Nội. Chúng tôi rất mong sớm có quy định rõ ràng để người dân yên tâm kinh doanh”, anh nói.

Là hộ kinh doanh thực phẩm tại phố Tạ Hiện, bà Nguyễn Thu Hương cho biết nhiều cửa hàng ăn uống ở khu phố cổ hiện phụ thuộc lớn vào không gian vỉa hè, đặc biệt vào buổi tối và cuối tuần khi lượng khách du lịch tăng cao.

“Tôi nghĩ việc thành phố nghiên cứu cho thuê một phần vỉa hè là phù hợp với thực tế ở khu phố cổ, vì nhiều hộ kinh doanh nhỏ như chúng tôi sống nhờ lượng khách ngồi ngoài vỉa hè, nhất là buổi tối. Nếu cấm hoàn toàn thì rất khó duy trì việc buôn bán, người lao động cũng bị ảnh hưởng thu nhập”, bà nói.

Tuy nhiên, bà Hương cũng cho rằng vỉa hè trước hết vẫn phải dành cho người đi bộ. “Theo dự thảo, những nơi được thí điểm phải có vỉa hè rộng từ 3m trở lên và chừa tối thiểu 1,5m cho người đi bộ, tôi thấy quy định như vậy là hợp lý”, bà chia sẻ.

Anh Quân, hộ kinh doanh thiết bị vệ sinh ở Đường Nguyễn Xiển (phường Khương Đình) cho rằng điều quan trọng nhất là phải hài hòa giữa quản lý đô thị và sinh kế của người dân. “Chúng tôi luôn chấp hành chủ trương của thành phố, nhưng cũng mong các chính sách đưa ra cân bằng để người dân còn ổn định cuộc sống”, anh Quân chia sẻ.

Bà Kim Hải, người dân phố Lương Văn Can (phường Hoàn Kiếm) cho rằng việc cho thuê vỉa hè nếu được quản lý bài bản sẽ minh bạch và công bằng hơn tình trạng lấn chiếm tự phát như hiện nay.

“Vỉa hè là tài sản công cộng nên nếu sử dụng để kinh doanh thì việc nộp phí vào ngân sách là hợp lý. Trước đây nhiều hộ vẫn lấn chiếm để buôn bán nhưng Nhà nước không thu được nguồn thu nào. Nếu tổ chức cho thuê công khai, khu nào đủ điều kiện mới được làm và vẫn đảm bảo lối đi cho người dân thì sẽ minh bạch hơn rất nhiều”, bà Hải nói.

Theo bà, thay vì “cấm rồi lại tái lấn chiếm”, việc đưa hoạt động kinh doanh vỉa hè vào khuôn khổ quản lý có thể giúp thành phố vừa đảm bảo trật tự đô thị, vừa giữ được sinh kế cho người lao động.

Nhiều ý kiến cho rằng kinh tế vỉa hè từ lâu đã trở thành một phần đời sống đô thị Hà Nội, đặc biệt tại các tuyến phố du lịch và khu vực phát triển kinh tế đêm. Nếu được quản lý bài bản, việc cho thuê có thể giúp hạn chế tình trạng lấn chiếm tự phát, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho ngân sách.

Lo ngại tái diễn lấn chiếm, người đi bộ tiếp tục chịu thiệt

Bên cạnh các ý kiến ủng hộ, nhiều người dân bày tỏ lo ngại việc cho thuê vỉa hè sẽ khiến công sức lập lại trật tự đô thị thời gian qua trở nên vô nghĩa.

Bà Thu Yến (phường Hoàn Kiếm) cho rằng điều khiến người dân lo nhất là tâm lý “đã đóng tiền thì có quyền sử dụng” của các hộ kinh doanh. “Chưa phải thuê mà nhiều nơi người bán đã chiếm gần hết vỉa hè, người đi bộ phải đi xuống lòng đường. Nếu giờ cho thuê chính thức, họ càng coi phần đó là của riêng thì người đi bộ sẽ đi đâu?”, bà đặt vấn đề.

Theo bà Yến, Hà Nội mất rất nhiều năm để xử lý nạn lấn chiếm vỉa hè nhưng hiệu quả vẫn chưa bền vững. Vì vậy, nếu mở lại mà thiếu kiểm soát thì rất dễ “đâu lại vào đấy”.

Chị Thu Nga, người dân sống tại phố Hàm Long (phường Cửa Nam) cho rằng, mục tiêu lớn nhất của việc chỉnh trang đô thị thời gian qua là trả lại không gian cho người đi bộ.

“Vỉa hè sinh ra trước hết để phục vụ người đi bộ chứ không phải để kinh doanh. Hà Nội đã mất rất nhiều năm ra quân xử lý lấn chiếm, giờ nếu cho thuê trở lại thì rất dễ tái diễn cảnh hàng quán tràn lan, xe máy dựng kín lối đi như trước đây”, chị Nga nói.

“Khi đã bỏ tiền thuê, nhiều người sẽ có tâm lý muốn tận dụng tối đa diện tích. Cuối cùng người đi bộ vẫn phải xuống lòng đường, còn bộ mặt đô thị lại trở nên nhếch nhác. Vì vậy, quan trọng nhất không nằm ở việc có cho thuê hay không, mà là khả năng quản lý thực tế của chính quyền địa phương”, chị Nga bày tỏ.

Không ít ý kiến cho rằng, sau thời gian thành phố ra quân siết trật tự đô thị, diện mạo nhiều tuyến phố đã thay đổi rõ rệt. Hà Nội cần ưu tiên xây dựng hình ảnh đô thị văn minh thay vì mở rộng kinh doanh trên vỉa hè.

Du khách thích sự nhộn nhịp của phố cổ, nhưng họ cũng cần một thành phố sạch sẽ, thông thoáng. Nếu quản lý không chặt, tình trạng rác thải, nước thải, tiếng ồn và lấn chiếm sẽ quay trở lại rất nhanh. Không ít tuyến phố trung tâm từng nhiều lần tái diễn cảnh hàng quán, xe máy lấn kín vỉa hè sau mỗi đợt ra quân xử lý.

Vì vậy, nhiều người cho rằng bài toán quan trọng nhất không nằm ở việc có cho thuê hay không, mà là khả năng quản lý thực tế của chính quyền địa phương. 

Theo dự thảo, việc thí điểm sẽ triển khai theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu thực hiện tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, sau đó mở rộng ra khu vực Vành đai 1 rồi Vành đai 3.

Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng việc cho thuê có trả phí sẽ hạn chế tình trạng lấn chiếm trái phép, tạo thêm nguồn thu ngân sách và giúp quản lý hiệu quả hơn hoạt động kinh doanh vỉa hè.

Tuy nhiên, bài toán vỉa hè ở Hà Nội nhiều năm qua chưa bao giờ dễ dung hòa giữa nhu cầu mưu sinh của người dân với mục tiêu giữ gìn trật tự, mỹ quan đô thị và quyền sử dụng không gian công cộng của người đi bộ.

Hà Nội lấy ý kiến cho thuê vỉa hè để kinh doanh, mức phí cao nhất 45.000 đồng/m2

VOV.VN - Việc thực hiện thí điểm được thực hiện theo lộ trình, theo các giai đoạn, bắt đầu từ trung tâm Thành phố trở ra. Giai đoạn sau chỉ được triển khai sau khi đã tổng kết, đánh giá hiệu quả thực hiện của giai đoạn trước.