Đề xuất sửa luật để siết chặt an toàn thực phẩm: Chấm dứt “đánh trống bỏ dùi”
VOV.VN - Nhiều vụ việc thực phẩm bẩn quy mô lớn bị phát hiện thời gian gần đây đã gióng lên hồi chuông báo động về lỗ hổng quản lý. Tại phiên thảo luận tổ sáng 10/4, các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) yêu cầu chấm dứt cách làm theo chiến dịch, chuyển sang kiểm tra thường xuyên.
Chuyển từ “chiến dịch” sang kiểm tra thường xuyên
Phát biểu tại tổ, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Thái Nguyên) bày tỏ lo ngại trước tình trạng vi phạm an toàn thực phẩm nghiêm trọng, dù Chính phủ đã nhiều lần cảnh báo và chỉ đạo quyết liệt.
Dẫn chứng cụ thể, đại biểu nêu vụ việc khoảng 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, thậm chí xâm nhập vào các cơ sở giáo dục. Theo bà, đây là nguy cơ đặc biệt lớn đối với sức khỏe cộng đồng, nhất là trẻ em.
Bên cạnh đó, hàng nghìn tấn ốc bươu bị ngâm hóa chất “thủy tinh lỏng” - chất dùng trong sản xuất vật liệu xây dựng - cũng khiến dư luận bức xúc. Việc sử dụng hóa chất độc hại trong chế biến thực phẩm có thể gây hậu quả nghiêm trọng lâu dài.
Đáng chú ý, cơ quan chức năng còn phát hiện lượng lớn hóa chất tiếp tục được tích trữ để phục vụ sản xuất, tiêu thụ, cho thấy quy mô vi phạm không hề nhỏ. Từ thực tế trên, đại biểu đặt câu hỏi: Vì sao hàng trăm tấn thịt bệnh có thể lọt ra thị trường? Vì sao thực phẩm bẩn tồn tại trong thời gian dài mà không bị phát hiện?
“Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân hàng ngày, hàng giờ, nên không thể xử lý theo kiểu chiến dịch, theo đợt”, đại biểu Thủy nhấn mạnh.
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành đánh giá toàn diện công tác quản lý, làm rõ trách nhiệm, kể cả khả năng có sự buông lỏng hoặc tiếp tay ở một số khâu. Theo đó, cần chuyển mạnh sang cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên, liên tục; tăng cường phòng ngừa từ sớm, từ khâu sản xuất, thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra.
Sửa Luật An toàn thực phẩm: Tăng hậu kiểm, quản lý theo rủi ro
Liên quan đến hoàn thiện thể chế, bà Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm sau hơn 15 năm thi hành là hết sức cấp thiết. Theo bà, công tác quản lý hiện nay vẫn phân tán giữa nhiều bộ, ngành, gồm Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, dẫn đến thiếu phối hợp hiệu quả, nhất là trong các khâu của chuỗi cung ứng.
Một bất cập lớn là hệ thống quản lý còn nặng về “tiền kiểm” - cấp phép, trong khi “hậu kiểm” và quản lý rủi ro lại bị xem nhẹ. Nhiều cơ sở sau khi được cấp phép ít bị kiểm tra lại, khiến vi phạm chỉ bị phát hiện khi đã gây hậu quả.
Ngoài ra, kiểm soát chuỗi cung ứng còn yếu, truy xuất nguồn gốc chưa hiệu quả. Đặc biệt, hoạt động kinh doanh thực phẩm qua thương mại điện tử, mạng xã hội phát triển nhanh nhưng thiếu cơ chế giám sát chặt chẽ. Sản xuất nhỏ lẻ chiếm tỷ trọng lớn, song chủ yếu mới dừng ở mức cam kết, chưa bắt buộc áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP.
Theo đánh giá, chế tài xử lý vi phạm hiện nay chưa đủ sức răn đe. Xử lý hình sự chỉ áp dụng khi có hậu quả nghiêm trọng, trong khi mức phạt hành chính còn thấp. Dự thảo luật sẽ tập trung tăng chế tài, chuyển sang quản lý theo rủi ro và đẩy mạnh hậu kiểm.
Đáng chú ý, tình trạng quảng cáo thực phẩm chức năng tràn lan, thổi phồng công dụng như “thần dược” cũng được cảnh báo. Nhiều sản phẩm không đảm bảo tiêu chuẩn, xuất hiện hàng giả, hàng nhái.
Dự luật sẽ bổ sung quy định chặt chẽ hơn về quản lý thực phẩm chức năng, từ công bố, sản xuất, ghi nhãn đến quảng cáo, nhằm bảo vệ người tiêu dùng.
Trong thời gian tới, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tổ chức các đoàn giám sát tại nhiều địa phương, tập trung vào chuỗi cung ứng tại trường học, bệnh viện, khu công nghiệp, chợ đầu mối và siêu thị.
Các đại biểu nhấn mạnh hai yêu cầu lớn: với an toàn thực phẩm, phải chuyển từ xử lý theo chiến dịch sang kiểm tra thường xuyên. Đồng thời kỳ vọng Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ nhằm giải quyết dứt điểm những vấn đề đang gây bức xúc trong xã hội.
Thực phẩm bẩn: Lỗ hổng quản lý và niềm tin bị xói mòn
VOV.VN - Những vụ việc thực phẩm không bảo đảm an toàn liên tiếp bị phát hiện thời gian qua không chỉ gây lo ngại cho người tiêu dùng mà còn bào mòn niềm tin thị trường. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không phát hiện sớm và xử lý nghiêm, dứt điểm, hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường kinh doanh sẽ rất lớn.
