Giáo dục lòng yêu nước bắt đầu từ những việc làm tử tế

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, không ít người băn khoăn rằng công nghệ có thể khiến người trẻ dần xa rời lịch sử và những giá trị truyền thống. Thế nhưng, thực tế cho thấy AI không làm con người quên đi quá khứ nếu được đặt trong môi trường giáo dục đúng đắn. Và ngược lại, công nghệ có thể trở thành nhịp cầu kết nối những thế hệ hôm nay với ký ức của dân tộc.

Tại Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, triết lý "Uống nước nhớ nguồn" không chỉ hiện diện trong những bài học về đạo đức hay trách nhiệm xã hội, mà được cụ thể hóa bằng những dự án cộng đồng. Từ chính những kỹ năng được học trên giảng đường, sinh viên đã sử dụng AI để phục dựng hàng nghìn di ảnh liệt sĩ mờ nhòe theo thời gian, góp phần giúp nhiều gia đình tìm lại hình ảnh người thân sau hàng chục năm chỉ còn lưu giữ trong ký ức.

Đưa triết lý nhân văn vào những dự án thực tế

Dự án "Phục dựng ảnh liệt sĩ bằng công nghệ AI" được TS Vũ Chí Thành, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, phát động trên phạm vi toàn quốc từ năm 2023. Nhà trường phối hợp cùng Antory.ai và Ban quản trị website lietsi.com triển khai dự án với mong muốn ứng dụng công nghệ để trả lại diện mạo trọn vẹn, trang trọng nhất cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của dự án không nằm ở công nghệ mà ở con người.

Anh Nguyễn Văn Khánh, Giám đốc sáng tạo Antory.ai, cho biết việc phục dựng một bức chân dung không đơn thuần là thao tác trên phần mềm. Người thực hiện phải có tư duy thẩm mỹ, hiểu cấu trúc khuôn mặt và biết kết hợp công nghệ với kỹ năng xử lý hình ảnh. Trong khi đó, số lượng ảnh liệt sĩ cần phục dựng lên tới hàng triệu bức, còn nguồn nhân lực có chuyên môn lại rất hạn chế.

Nút thắt ấy được tháo gỡ khi FPT Polytechnic huy động chính lực lượng sinh viên tham gia dự án. Với nền tảng về thiết kế đồ họa, công nghệ thông tin cùng khả năng tiếp cận nhanh các công cụ AI, nhiều sinh viên đã nhanh chóng trở thành những tình nguyện viên phục dựng ảnh sau quá trình đào tạo.

Nhưng giá trị lớn nhất của dự án không nằm ở số lượng bức ảnh được khôi phục, mà ở những gì nó mang lại cho các gia đình liệt sĩ.

Tại Hà Nội, chú Trịnh Tuấn Dương, anh trai liệt sĩ Trịnh Thúc Doanh, xúc động khi nhận lại bức chân dung người em đã hy sinh tại chiến trường Quảng Trị năm 1972, sau nhiều năm chỉ còn một tấm ảnh nhỏ mờ nhòe.

Nỗi xúc động ấy cũng được nhiều gia đình trên khắp cả nước sẻ chia. Tại Hà Nam, bà Nguyễn Thị Thoa, con gái liệt sĩ Nguyễn Văn Thủ, cho biết chị em bà luôn mong có một bức chân dung rõ nét để con cháu đời sau biết gương mặt người ông đã hy sinh vì đất nước. Ở Cần Thơ, cô Nguyễn Thị Tư, em gái liệt sĩ Nguyễn Ngọc Trai, nghẹn ngào nói: "Tôi ước gì mẹ còn sống để được nhìn thấy tấm hình này." Với ông Phạm Đức Huyên hay bà Lê Thị Nhung, những bức ảnh được phục dựng là sự bù đắp tinh thần sau nhiều năm chỉ còn có thể nhớ về người thân qua ký ức.

Công nghệ đã góp phần hoàn thành một tâm nguyện rất đỗi thiêng liêng: giúp những người ở lại được nhìn rõ hơn gương mặt của người mình yêu thương.

Khi bài học trên giảng đường tạo nên giá trị cho cộng đồng

Kiên trì với triết lý "Thực học – Thực nghiệp", FPT Polytechnic hướng những sản phẩm học tập của sinh viên tới các giá trị phục vụ cộng đồng. Tinh thần ấy dần lan tỏa tại nhiều cơ sở của trường trên cả nước.

Năm 2024, sinh viên FPT Polytechnic Cần Thơ thực hiện dự án tốt nghiệp "Máu đỏ – Thời xanh", trực tiếp quét ảnh, số hóa và phục dựng kỷ vật cho các gia đình thân nhân liệt sĩ. Tại Đà Nẵng, những buổi đào tạo ứng dụng AI trong phục dựng ảnh do giảng viên Ngọc An hướng dẫn thu hút đông đảo giảng viên và sinh viên tình nguyện tham gia, biến giảng đường thành không gian học tập gắn với hoạt động thiện nguyện.

Một dấu ấn đặc biệt được tạo nên tại cơ sở Hà Nam. Nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12/2025, nhà trường phối hợp với chính quyền địa phương xã Lý Nhân trao tặng gần 200 bức di ảnh liệt sĩ đã được phục dựng cho thân nhân các gia đình. Đồng thời, trường còn xây dựng và bàn giao website quản lý thông tin liệt sĩ nhằm hỗ trợ địa phương lưu giữ, số hóa dữ liệu lịch sử lâu dài.

Không chỉ những gia đình được nhận ảnh, chính các sinh viên tham gia dự án cũng thay đổi sau hành trình ấy.

Lê Thị Mai Liên, sinh viên ngành Thiết kế đồ họa, cho biết dự án giúp em nâng cao chuyên môn, làm chủ các công cụ AI, nhưng điều quý giá hơn là được dùng chính kiến thức của mình để làm một việc có ý nghĩa. Mỗi bức ảnh hoàn thiện không chỉ là kết quả của kỹ năng nghề nghiệp mà còn là bài học về lòng biết ơn, trách nhiệm và sự sẻ chia.

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), cơ sở của trường tại Thái Nguyên cũng đang phối hợp với Tỉnh đoàn địa phương triển khai chương trình "Hồi sinh ký ức anh hùng 2026", phục chế và khôi phục ảnh miễn phí dành cho các gia đình chính sách và người có công với cách mạng, nối dài hành trình tri ân bằng công nghệ.

Triết lý giáo dục hướng tới những công dân có trách nhiệm

Bước sang năm 2026, FPT Polytechnic Hà Nội tiếp tục mở rộng quy mô dự án "Số hóa & Phục chế ảnh Liệt sĩ", đặt mục tiêu phối hợp với Thành đoàn và UBND 50 xã, phường trên địa bàn Hà Nội để phục dựng khoảng 10.000 bức ảnh. Dự án mở rộng đối tượng tham gia của sinh viên, giảng viên nhiều chuyên ngành khác nhau.

Chia sẻ về định hướng này, TS Vũ Chí Thành nhấn mạnh mục tiêu giáo dục của nhà trường không chỉ là đào tạo nguồn nhân lực có chuyên môn, mà trước hết là đào tạo những người trẻ biết tri ân quá khứ, có trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.

Tinh thần ấy vốn đã  được thể hiện qua nhiều hoạt động xuyên suốt như hỗ trợ các địa phương chuyển đổi số, tham gia các chương trình tình nguyện, hiến máu nhân đạo, chăm sóc người già neo đơn hay vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ…. Những trải nghiệm ấy giúp sinh viên hiểu rằng giá trị của tri thức chỉ thực sự trọn vẹn khi được sử dụng để phục vụ con người.

Trong bối cảnh AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống, câu chuyện phục dựng di ảnh liệt sĩ là minh chứng rằng công nghệ không làm con người xa rời lịch sử. Ngược lại, khi được dẫn dắt bởi một triết lý giáo dục nhân văn, AI có thể trở thành phương tiện gìn giữ ký ức, nuôi dưỡng lòng biết ơn và truyền cảm hứng để người trẻ sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng.

Bởi sau cùng, lòng yêu nước không chỉ được bồi đắp từ những bài học trong sách giáo khoa hay những khẩu hiệu lớn lao. Lòng yêu nước bắt đầu từ những việc làm tử tế, từ sự trân trọng quá khứ và từ khát vọng dùng tri thức của mình để mang lại những giá trị tốt đẹp cho xã hội hôm nay.

FPT Polytechnic mở rộng hợp tác, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

VOV.VN - Trong bối cảnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với thị trường lao động, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic tiếp tục mở rộng mạng lưới đối tác chiến lược nhằm nâng cao năng lực cho sinh viên, thanh niên và đội ngũ cán bộ, giảng viên trên toàn quốc.