Học sinh TP.HCM trải nghiệm khoa học, sáng tạo qua giáo dục STEM

Đây là hoạt động nhằm hiện thực hoá Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh giáo dục khoa học-công nghệ-kỹ thuật hay giáo dục STEM trong các nhà trường, cũng là định hướng của TP.HCM trong năm học 2026-2027.

Làm quen với khoa học-kỹ thuật từ sớm

Một tiết học STEM AI Robot của các em học sinh lớp 5 trưởng Tiểu học Nguyễn Huệ, học về tìm giá trị phần trăm của một số, hoàn toàn sử dụng bằng tiếng Anh. Câu hỏi đặt ra với các em là tính toán thời gian để robot chạy từ nhà kho đến nhà máy. Học sinh sẽ nghe theo hướng dẫn, điều khiển robot thông qua phần mềm kết nối trên iPad dựa trên những thông tin đưa ra để giải quyết yêu cầu.

Thanh Phương, học lớp 5, trường Tiểu học Nguyễn Huệ, phường Bến Thành cho biết, bên cạnh những tiết học trên lớp, được làm quen với việc lập trình và điều khiển robot khiến cho việc học toán  trở nên gần gũi, sinh động hơn. "Con thấy tiết học này thú vị và vui lắm", Phương hào hứng chia sẻ sau tiết học. 

Tương tự, em Phạm Trí Dũng kể, em đã được làm quen với chương trình học này thông qua các tiết học và câu lạc bộ tại trường. Đây cũng là cơ hội để em tiếp cận với robot, giúp em có thêm sự yêu thích với bộ môn kỹ thuật trong tương lai.

“Con thấy tiết học hôm nay rất vui vì được sử dụng robot để vận dụng kiến thức vào các bài toán thực tế. Tụi con phải tính toán đường đi cụ thể để robot di chuyển đúng hướng theo yêu cầu", Dũng nói. 

Tiết học STEM AI robot tích hợp song ngữ đã được trường Tiểu học Nguyễn Huệ, phường Bến Thành đưa vào giảng dạy từ năm học trước, ở tất cả các khối lớp.

Bà Bùi Thị Thanh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Huệ cho biết, yêu cầu đặt ra với các tiết học STEM là phải thực chất, gắn với kiến thức đã học. Do đó, nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch giảng dạy ngay từ đầu năm học, khuyến khích giáo viên linh hoạt lồng ghép các nội dung STEM trải nghiệm, STEM AI Robot và giảng dạy các môn Toán, Tiếng Việt bằng tiếng Anh. 

Theo kế hoạch, mỗi lớp có ít nhất một tiết học mỗi tuần với các chủ đề tiếng Anh hoặc hoạt động STEM AI robot do giáo viên nhà trường trực tiếp giảng dạy. 

Ngay từ tháng 8 các thầy cô đã nghiên cứu chương trình để kết hợp dạy theo chuyên đề chủ đề, các nội dung này cũng cần đảm bảo phù hợp với năng lực của cả học sinh và giáo viên", bà Thanh nói. 

Không gian trải nghiệm thực tế, định hướng nghề nghiệp

Đối với học sinh THPT, việc học STEM gắn với thực hành không chỉ giúp vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tế, mà còn tạo điều kiện để các em khám phá sở thích, năng lực và tìm hiểu sâu hơn về những lĩnh vực nghề nghiệp trong tương lai.

Tại trường THPT Gia Định (phường Thạnh Mỹ Tây), năm học này, một phòng học thực hành STEM được tài trợ và đưa vào sử dụng đã mở thêm không gian trải nghiệm khoa học, công nghệ cho học sinh. 

Vũ Minh Đức, học sinh lớp 11A1 trường THPT Gia Định cho biết, Đức và các bạn trong câu lạc bộ Tin học - Kỹ thuât sinh hoạt ở phòng thực hành mới này rất thuận tiện, có đủ các thiết bị như máy in 3D, các thiết bị cơ khí linh kiện, máy khoan.  

Định hướng theo đuổi ngành tự động hóa, điện – điện tử, Đức cho rằng việc được tiếp xúc và thực hành với các công cụ kỹ thuật ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường giúp em tích lũy kinh nghiệm, củng cố kiến thức và tự tin hơn với lựa chọn nghề nghiệp của mình

"Không gian này hỗ trợ tụi em rất nhiều khi nghiên cứu khoa học kỹ thuật nếu có đề tài liên quan đến Robot hoặc tối ưu trọng lượng sẽ dùng đến máy in 3D, giúp chúng em tiết kiệm chi phí rất nhiều. Những mô hình có sẵn cũng giúp tụi em tìm tòi, sáng tạo cách làm mới và chế tạo robot của riêng mình mà không phải thiết kế lại mọi thứ từ đầu", Đức nói.

Còn Minh Khuê, học sinh lớp 11 cho biết trong năm học này, các em có thêm cơ hội tiếp cận với STEM, khoa học và kỹ thuật qua phòng học thực hành chuyên biệt. Theo Khuê, trước đây, khi tham gia câu lạc bộ, học sinh phải phần lớn chuẩn bị nhiều dụng cụ, linh kiện để phục vụ các buổi sinh hoạt. Hoạt động chủ yếu tập trung vào lập trình trên máy tính hoặc tìm hiểu linh kiện thông qua các nền tảng trực tuyến. 

“Khi có những phòng STEM như thế này, chúng em được trực tiếp lắp ráp, thực hành và tiếp cận nhiều công cụ khác nhau để chế tạo robot. Nếu không có điều kiện tài chính để đầu tư thiết bị tại nhà thì rất khó để chúng em có cơ hội tiếp xúc và thực hành với những công cụ này”, Khuê nói thêm. 

Ở bậc THPT, hoạt động STEM được tổ chức theo hướng chuyên sâu hơn, gắn với sở thích, năng lực và định hướng nghề nghiệp của học sinh, trong đó các câu lạc bộ là môi trường để các em đi sâu vào thực hành, nghiên cứu khoa học kỹ thuật. 

Thầy Tô Lâm Viễn Khoa, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Gia Định cho biết, phòng thực hành STEM trước mắt sẽ phục vụ cho những học sinh có mong muốn tìm hiểu chuyên sâu, thực hành và nghiên cứu các đề tài khoa học kỹ thuật. Bên cạnh đó, nhà trường cũng tổ chức các buổi hướng dẫn, trải nghiệm dành cho học sinh ở những lớp khác, giúp các em làm quen với thiết bị, khơi gợi hứng thú và từng bước tạo nguồn thành viên cho các câu lạc bộ Tin học – Kỹ thuật.

Trong tháng đầu tiên, các em được sinh hoạt mỗi tuần 2 buổi, thậm chí có mời chuyên gia có kinh nghiệm về hướng dẫn. "Ngoài các đề tài nghiên cứu khoa học kỹ thuật, trường cũng cho các bạn sử dụng các thiết bị tại đây để thực hiện đề tài của mình", thầy Khoa nói thêm.

Từ những bước làm quen với robot ở bậc tiểu học đến nghiên cứu kỹ thuật ở bậc THPT, giáo dục STEM đang góp phần khơi dậy niềm yêu thích khoa học, công nghệ và tạo nền tảng cho thế hệ lao động tương lai. 

Giáo dục STEM không phải môn học mới, không gây quá tải

VOV.VN - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT quy định tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) trong giáo dục phổ thông, trong đó nêu rõ STEM không làm phát sinh môn học, thời lượng, đầu điểm, hồ sơ riêng.