Kết luận 75 xác định bảo vệ môi trường là thành tố quan trọng để phát triển đô thị

Bảo vệ môi trường gắn với xây dựng đô thị văn minh

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định bảo vệ môi trường là một trong những nhiệm vụ trung tâm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đất nước. Cụ thể hóa định hướng này, Kết luận 75-KL/TW ngày 28/7/2026 về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới đặt mục tiêu đến năm 2030 chất lượng môi trường sống của nhân dân được cải thiện; tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam có môi trường sống trong lành, hài hòa với thiên nhiên, phát triển bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, bên cạnh các giải pháp về chính sách, quản lý và công nghệ, việc hình thành và duy trì lối sống văn minh, lối sống xanh trong đời sống hàng ngày có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên, tình trạng ô nhiễm môi trường tại Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, chất thải thực phẩm và chất thải hữu cơ hiện chiếm khoảng 50-70% tổng lượng rác thải sinh hoạt.

"Nếu không được phân loại, thu gom và xử lý phù hợp, lượng chất thải này sẽ tạo áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng đô thị, đồng thời đe dọa trực tiếp đến chất lượng môi trường sống. Vì vậy, bảo vệ môi trường không chỉ là yêu cầu trong công tác quản lý nhà nước mà cần từng bước trở thành một phần của văn hóa và nếp sống văn minh đô thị", Thứ trưởng Lê Trọng Yên chia sẻ.

Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, TS Trần Văn Miều cho rằng, ở cả khu vực đô thị và nông thôn, bảo vệ môi trường đã trở thành một nội dung quan trọng trong xây dựng đô thị văn minh và xây dựng nông thôn mới.

Theo TS Trần Văn Miều, cộng đồng không chỉ tham gia bảo vệ môi trường thông qua những hoạt động cụ thể như giữ gìn vệ sinh môi trường, cải tạo cảnh quan mà còn từng bước hình thành ý thức coi bảo vệ môi trường là một phần của đời sống thường nhật. Thông qua nhiều kênh khác nhau, các giá trị về ứng xử hài hòa với thiên nhiên, bảo vệ cảnh quan và sự sống được lan tỏa, qua đó nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với môi trường sống chung.

Tiến sĩ Trần Văn Miều cho biết, hiện nay trong nhiều cộng đồng ở Việt Nam đã xuất hiện xu hướng chung sống thân thiện với thiên nhiên, chung tay bảo vệ môi trường và hướng tới trách nhiệm với các thế hệ tương lai thông qua bảo vệ hệ sinh thái theo hướng phát triển bền vững.

Nhiều cộng đồng đã chủ động xây dựng lối sống xanh, từ những hành động cụ thể trong sinh hoạt hằng ngày đến các mô hình cộng đồng cùng tham gia bảo vệ môi trường. Điều này cho thấy, bảo vệ môi trường ngày càng được nhìn nhận không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý hay doanh nghiệp môi trường mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Phân loại rác tại nguồn trở thành nếp sống văn minh

Từ góc độ doanh nghiệp trực tiếp tham gia công tác môi trường, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) Nguyễn Thanh Sơn cho rằng, lối sống văn minh trong bảo vệ môi trường cần được duy trì thường xuyên, liên tục và trở thành thói quen hàng ngày. Với nhận thức đó, URENCO đã xây dựng 100 điểm phân loại, thu hồi, tái chế như một hệ thống hạ tầng thu hồi tài nguyên gần với cộng đồng.

Tại các điểm này, chất thải có khả năng tái chế được tiếp nhận, phân loại, cân, ghi nhận và chuyển giao vào hệ thống tái chế phù hợp. Bản đồ số giúp người dân dễ dàng tìm kiếm điểm tiếp nhận, đồng thời hỗ trợ tổ chức tuyến thu gom và theo dõi dòng vật liệu. Mạng lưới này góp phần hình thành một chu trình khép kín và rõ ràng: phân loại tại nguồn - thu hồi - tái chế - đưa vật liệu trở lại phục vụ sản xuất và đời sống.

Đáng chú ý, chương trình “21 ngày phân loại” tại Hà Nội vừa được phát động nhằm khuyến khích mỗi cơ quan, đơn vị, gia đình và người dân bắt đầu từ một việc vừa sức, thực hiện đều đặn để từng bước hình thành thói quen văn minh trong phân loại rác.

“Sau 21 ngày, kết quả quan trọng nhất không chỉ là số ki-lô-gam vật liệu được thu hồi, mà là sự thay đổi trong cách chúng ta nhìn nhận chất thải: vật liệu còn khả năng tái chế phải được giữ lại như một nguồn tài nguyên, thay vì bị đưa đi chôn lấp hoặc tiêu hủy”, ông Nguyễn Thanh Sơn cho biết.

Sống xanh bắt đầu từ những việc nhỏ

Từ thực tế đời sống, ông Nguyễn Bá Huấn (phường Thanh Xuân, TP Hà Nội) cho rằng, lối sống văn minh, sống xanh không còn là khái niệm xa lạ mà đang trở thành một xu hướng nổi bật trong xã hội. Theo ông Huấn, sống văn minh, sống xanh trước hết là lối sống có trách nhiệm với môi trường, thể hiện từ việc tiết kiệm tài nguyên, giảm thiểu chất thải đến hạn chế sử dụng các sản phẩm gây tác động tiêu cực tới môi trường.

"Việc thực hiện lối sống xanh không nhất thiết phải bắt đầu bằng những hành động lớn. Mỗi người có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, tiết kiệm điện, sử dụng phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, trồng và chăm sóc cây xanh. Lối sống văn minh, sống xanh không chỉ là một phong trào mà là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của mỗi người. Nếu mỗi người dân đều thực hiện lối sống văn minh, sống xanh, sẽ góp phần xây dựng một tương lai bền vững cho thế hệ sau”, ông Nguyễn Bá Huấn chia sẻ.

Để thực hiện lối sống văn minh, sống xanh, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Kết luận 75-KL/TW, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên cho rằng, các cơ quan, tổ chức, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư cần tiếp tục triển khai những hoạt động thiết thực. Trong đó, cần duy trì các hoạt động làm sạch đường phố, khu dân cư, sông, hồ, kênh, mương; hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần; đồng thời xây dựng và nhân rộng các mô hình khu dân cư xanh, trường học xanh, cơ quan xanh, doanh nghiệp xanh.

Đặc biệt, vai trò của thế hệ trẻ cần được phát huy mạnh mẽ. Việc hình thành một thói quen tốt từ hôm nay sẽ tạo nền tảng để xây dựng nếp sống văn minh và bền vững trong tương lai. Thực tế cho thấy, khi bảo vệ môi trường được chuyển hóa thành những hành động cụ thể và lặp lại thường xuyên, các hành vi tích cực sẽ dần trở thành thói quen. Từ phân loại rác tại nguồn, tiết kiệm năng lượng, hạn chế nhựa dùng một lần đến trồng cây, giữ gìn cảnh quan, mỗi hành động đều góp phần tạo nên một cộng đồng văn minh và thân thiện với môi trường.

Phó Tổng Giám đốc URENCO Hà Nội Nguyễn Thanh Sơn nhấn mạnh: “Làm cho thế giới sạch hơn bắt đầu từ việc làm cho nơi chúng ta đang sống sạch hơn”. Theo đó, sự đồng hành của các tổ chức, doanh nghiệp và toàn thể nhân dân sẽ là yếu tố quan trọng để phân loại rác tại nguồn từng bước trở thành nếp sống văn minh, góp phần xây dựng môi trường xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn.

Tinh thần của Kết luận 75 vì thế không chỉ được thể hiện qua các mục tiêu, nhiệm vụ ở tầm quốc gia mà còn cần được cụ thể hóa trong từng khu dân cư, từng cơ quan, trường học, doanh nghiệp và mỗi gia đình. Khi bảo vệ môi trường trở thành một phần của văn hóa ứng xử và lối sống hàng ngày, đó cũng chính là nền tảng quan trọng để xây dựng đô thị văn minh, cộng đồng xanh và một Việt Nam phát triển bền vững.

Kết luận 75: Đặt môi trường ở trung tâm để kiến tạo động lực phát triển xanh

VOV.VN - Kết luận 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển.