Lãnh đạo UBND TP.HCM nhận trách nhiệm về ô nhiễm ở KCN&TTCN Lê Minh Xuân

Lập đoàn công tác đặc biệt, làm sạch khu vực Lê Minh Xuân

Tại buổi làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường diễn ra chiều 25/8, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cho biết, trong nhiệm kỳ này, thành phố xác định tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn, trong đó có vấn đề ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, theo lãnh đạo UBND TP.HCM, Khu công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp (KCN&TTCN) Lê Minh Xuân hiện là một trong những điểm nóng về ô nhiễm môi trường trên địa bàn. Đến nay, thành phố đã xác định được nguồn thải, nguyên nhân và các cơ sở có liên quan.

“Chúng tôi nhận thấy trách nhiệm của mình trong công tác quản lý môi trường. Chúng tôi nhận trách nhiệm, quyết tâm, quyết liệt xử lý dứt điểm ô nhiễm tại KCN&TTCN Lê Minh Xuân trong thời gian tới”, ông Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh.

Lãnh đạo TP.HCM cho rằng, để xảy ra vụ việc như tại KCN&TTCN Lê Minh Xuân cho thấy, công tác tuyên truyền trong thời gian qua chưa mang lại hiệu quả như mong muốn, trong khi các biện pháp xử lý có thể chưa đủ sức răn đe. Qua rà soát, thành phố cũng nhận thấy có dấu hiệu một số doanh nghiệp phớt lờ các quy định của khu công nghiệp và yêu cầu của Ban Quản lý.

Trước mắt, TP.HCM sẽ triển khai các giải pháp khắc phục ô nhiễm tại Lê Minh Xuân và một số khu vực khác. Trong đó, thành phố sẽ thành lập đoàn công tác đặc biệt, xây dựng chiến dịch cao điểm, tập trung kiểm tra, xử lý và làm sạch hoàn toàn khu vực Lê Minh Xuân.

Đối với các hành vi vi phạm môi trường được Đoàn kiểm tra của Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ ra tại cuộc họp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM Nguyễn Toàn Thắng cho biết, thành phố sẽ buộc đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở vi phạm, tập trung xử lý nghiêm để làm gương cho những doanh nghiệp khác. Các vi phạm liên quan đến bụi, khí thải và việc không vận hành hoặc sử dụng không đúng quy định các hệ thống, nhiên liệu cũng sẽ được rà soát, xử lý.

"Riêng đối với Lê Minh Xuân, ngành chức năng xác định 4 nhóm giải pháp, trình tổ công tác để tiếp tục kiểm tra, xử lý những cơ sở còn lại trong KCN&TTCN này. Thành phố cũng sẽ tăng cường rà soát, giám sát, đồng thời giao Công an TP.HCM phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm", ông Nguyễn Toàn Thắng chia sẻ.

Tính tới phương án di dời 4.000 doanh nghiệp

Theo lãnh đạo TP.HCM, hiện có khoảng 4.000 doanh nghiệp nằm rải rác, trong đó có các cơ sở tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất lớn. Nước thải từ các nhà máy, cơ sở sản xuất nằm ngoài khu, cụm công nghiệp cũng là vấn đề cần được xử lý căn cơ.

"Chúng tôi đang tính toán xây dựng đề án di dời toàn bộ khoảng 4.000 doanh nghiệp này, nhằm kiểm soát nguồn thải, bảo đảm an sinh xã hội và hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường", ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM cho hay.

Lãnh đạo TP.HCM cho biết, trong thời gian qua, TP.HCM đã triển khai nhiều chương trình, kế hoạch và giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ, đặc biệt liên quan đến hạ tầng, môi trường, hoạt động của các khu công nghiệp và sự phát triển của doanh nghiệp. Thành phố yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện báo cáo sơ bộ, xác định rõ những vấn đề còn tồn tại, phân loại các nội dung thuộc thẩm quyền thành phố, sở ngành và những vấn đề cần báo cáo cấp trên để có hướng xử lý.

Kiểm tra 100 cơ sở có tới 87 cơ sở vi phạm, 13 cơ sở ngừng hoạt động

Theo tài liệu kiểm tra, tình trạng ô nhiễm tại Lê Minh Xuân diễn ra nghiêm trọng, phức tạp và kéo dài, không chỉ vào ban ngày mà cả ban đêm. Khu vực các kênh mương xung quanh chịu tác động của nước thải và bùn thải tích tụ trong thời gian dài. Khi cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, mức độ ô nhiễm được đánh giá nghiêm trọng hơn những phản ánh ban đầu của người dân.

Kết quả kiểm tra cho thấy tình trạng vi phạm tại Lê Minh Xuân không phải là những trường hợp cá biệt. Trong 100 cơ sở được kiểm tra, 13 cơ sở đã ngừng hoạt động, còn 87 cơ sở đều có vi phạm. Cơ quan chức năng lập 87 biên bản vi phạm hành chính, ghi nhận 286 hành vi vi phạm, với tổng số tiền xử phạt gần 16 tỉ đồng.

Các sai phạm trải rộng từ thủ tục hành chính về môi trường đến thu gom, quản lý và xử lý chất thải. Một số cơ sở không có đăng ký môi trường, không lập hoặc báo cáo chưa đầy đủ công tác bảo vệ môi trường, thực hiện không đúng nội dung giấy phép hoặc không xử lý sơ bộ nước thải.

Nhiều cơ sở còn bị phát hiện không thu gom, quản lý, xử lý nước thải, khí thải, bụi theo quy định; xả nước thải vào hệ thống thoát nước mưa; chuyển giao chất thải cho đơn vị không đủ chức năng hoặc vận hành công trình xử lý chất thải không đúng quy trình.

Mức độ ô nhiễm còn thể hiện rõ qua kết quả phân tích mẫu nước. Tại kênh C12, đoạn đối diện và tiếp giáp KCN, nhiều thông số vượt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt QCVN 08:2023/BTNMT, mức D. Trong đó, BOD5 vượt 61,4 lần, COD vượt 47,15 lần, sắt vượt 25,66 lần, amoni vượt 17,43 lần. Chất hoạt động bề mặt anion vượt 13,9 lần, tổng photpho vượt 7,84 lần, tổng nitơ vượt 5,7 lần. Một số kim loại nặng như thủy ngân, chì, crom tổng, kẽm và niken cũng vượt quy chuẩn.

Đặc biệt, tại hố ga nước thải trên đường số 08, khi so sánh với tiêu chuẩn đấu nối nước thải của KCN, BOD5 vượt tới 2.797,5 lần; COD vượt 1.041,48 lần; TSS vượt 514,75 lần và tổng dầu mỡ khoáng vượt 1.348,1 lần. Niken vượt 197,8 lần, sắt vượt 72 lần và cadimi vượt 66 lần.

Không chỉ nguồn nước, môi trường không khí tại khu vực cũng chịu tác động rõ rệt bởi bụi và NH3. Tại một số cơ sở gia công, sản xuất kim loại, đoàn kiểm tra ghi nhận khí, bụi có mùi khét, tanh đặc trưng của quá trình nấu chảy kim loại màu và sử dụng dầu thải làm nhiên liệu. Khói bụi màu đen phát tán ra môi trường xung quanh và khu dân cư.

Ở một số cơ sở dệt nhuộm, vải vụn được sử dụng làm nhiên liệu đốt, làm phát sinh khí và bụi có mùi khét. Trong khi đó, một số cơ sở xả nước thải trực tiếp vào hệ thống thoát nước mưa hoặc đấu nối vào hệ thống thu gom nhưng không qua đồng hồ đo lưu lượng, gây khó khăn cho việc kiểm soát lượng nước thải thực tế.

79 cơ sở tiểu thủ công nghiệp chưa có thủ tục môi trường

Một vấn đề đáng chú ý khác là tình trạng thiếu thủ tục môi trường tại khu TTCN. KCN Lê Minh Xuân có 164 dự án, trong khi khu TTCN có 110 cơ sở đang hoạt động. Tuy nhiên, chỉ 31 cơ sở có giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; 79 cơ sở còn lại chưa có thủ tục môi trường theo quy định.

Trong 50 cơ sở sản xuất kim loại, chỉ 18 cơ sở có giấy phép hoặc đăng ký môi trường, còn 32 cơ sở chưa có hồ sơ. Đối với 17 cơ sở sản xuất vải, sợi, dệt may có công đoạn nhuộm, chỉ 2 cơ sở có giấy phép môi trường, trong khi 15 cơ sở chưa có hồ sơ.

Theo ông Vũ Đình Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Trưởng đoàn kiểm tra, tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng và kéo dài tại Lê Minh Xuân xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có việc một bộ phận tổ chức, cá nhân chưa tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường; khu vực tập trung nhiều ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm cao; một số doanh nghiệp sử dụng công nghệ lạc hậu, phương thức sản xuất thủ công và việc tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân chưa đạt yêu cầu.

Lãnh đạo Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an nhấn mạnh, cần kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, tránh tình trạng xử lý cho tồn tại hoặc phát hiện, xử lý không kịp thời khiến vi phạm kéo dài, tích tụ và hình thành điểm nóng môi trường.

Sau cuộc kiểm tra, cơ quan chức năng cho biết, về cơ bản các hành vi gây ô nhiễm đã được chấm dứt và chưa ghi nhận tái phạm. Các cơ sở vi phạm được yêu cầu khắc phục hậu quả; nhiều nguồn xả nước thải, khí và bụi đã dừng hoạt động. Các doanh nghiệp cũng phối hợp nạo vét ba tuyến kênh C12, C16 và C18 với tổng chiều dài 2.934m, xử lý hàng nghìn tấn bùn và bồi thường tổng cộng 850 triệu đồng cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, với lịch sử hoạt động gần 30 năm và hàng loạt vi phạm được phát hiện, việc khởi tố các vụ việc có dấu hiệu tội phạm mới là một phần của quá trình xử lý. Cùng với trách nhiệm của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh vi phạm, cơ quan chức năng cũng cần tiếp tục làm rõ trách nhiệm quản lý, kiểm tra, giám sát nếu có dấu hiệu buông lỏng hoặc thiếu trách nhiệm. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là xử phạt, mà phải kiểm soát được nguồn thải, phục hồi môi trường và ngăn chặn nguy cơ Lê Minh Xuân tiếp tục trở thành điểm nóng ô nhiễm trong thời gian tới.

Khởi tố vụ án liên quan đến ô nhiễm nghiêm trọng tại KCN&TTCN Lê Minh Xuân, TP.HCM

VOV.VN - Sau khi tiếp nhận 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm về môi trường tại Khu công nghiệp (KCN) và Tiểu thủ công nghiệp (TTCN) Lê Minh Xuân, Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án liên quan đến 3 cơ sở; 2 vụ còn lại đang tiếp tục được điều tra, làm rõ.