Khởi tố vụ án liên quan đến ô nhiễm nghiêm trọng tại KCN&TTCN Lê Minh Xuân, TP.HCM

Ngày 25/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) làm việc với UBND TP.HCM và đại diện Bộ Công an về việc xử lý điểm nóng ô nhiễm tại KCN, TTCN Lê Minh Xuân. Tại cuộc họp, Đại tá Ngô Thuận Lăng là Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (PC03, Công an TP.HCM) cho biết: "Trong 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm về môi trường được Đoàn kiểm tra của Bộ NN&MT phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05) chuyển để điều tra, đến nay 3 vụ việc chúng tôi đã khởi tố, còn 2 cơ sở còn lại, chúng tôi đang củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định của pháp luật".

Các đơn vị, hộ kinh doanh liên quan bị khởi tố gồm: Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Việt Khiêm, Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Đức Hưng Khiêm và Hộ kinh doanh Nguyễn Minh Hoàng. Hai vụ việc còn lại liên quan đến Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Ánh Tuyết và Hộ kinh doanh Phi Long đang được cơ quan công an tiếp tục điều tra, làm rõ.

Theo tài liệu kiểm tra, tình trạng ô nhiễm tại Lê Minh Xuân diễn ra nghiêm trọng, phức tạp và kéo dài, không chỉ vào ban ngày mà cả ban đêm. Khu vực các kênh mương xung quanh chịu tác động của nước thải và bùn thải tích tụ trong thời gian dài. Khi cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, mức độ ô nhiễm được đánh giá nghiêm trọng hơn những phản ánh ban đầu của người dân.

Kiểm tra 100 cơ sở có tới 87 cơ sở vi phạm, 13 cơ sở ngừng hoạt động

Kết quả kiểm tra cho thấy tình trạng vi phạm tại Lê Minh Xuân không phải là những trường hợp cá biệt. Trong 100 cơ sở được kiểm tra, 13 cơ sở đã ngừng hoạt động, còn 87 cơ sở đều có vi phạm. Cơ quan chức năng lập 87 biên bản vi phạm hành chính, ghi nhận 286 hành vi vi phạm, với tổng số tiền xử phạt gần 16 tỉ đồng.

Các sai phạm trải rộng từ thủ tục hành chính về môi trường đến thu gom, quản lý và xử lý chất thải. Một số cơ sở không có đăng ký môi trường, không lập hoặc báo cáo chưa đầy đủ công tác bảo vệ môi trường, thực hiện không đúng nội dung giấy phép hoặc không xử lý sơ bộ nước thải.

Nhiều cơ sở còn bị phát hiện không thu gom, quản lý, xử lý nước thải, khí thải, bụi theo quy định; xả nước thải vào hệ thống thoát nước mưa; chuyển giao chất thải cho đơn vị không đủ chức năng hoặc vận hành công trình xử lý chất thải không đúng quy trình.

Mức độ ô nhiễm còn thể hiện rõ qua kết quả phân tích mẫu nước. Tại kênh C12, đoạn đối diện và tiếp giáp KCN, nhiều thông số vượt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt QCVN 08:2023/BTNMT, mức D. Trong đó, BOD5 vượt 61,4 lần, COD vượt 47,15 lần, sắt vượt 25,66 lần, amoni vượt 17,43 lần. Chất hoạt động bề mặt anion vượt 13,9 lần, tổng photpho vượt 7,84 lần, tổng nitơ vượt 5,7 lần. Một số kim loại nặng như thủy ngân, chì, crom tổng, kẽm và niken cũng vượt quy chuẩn.

Đặc biệt, tại hố ga nước thải trên đường số 08, khi so sánh với tiêu chuẩn đấu nối nước thải của KCN, BOD5 vượt tới 2.797,5 lần; COD vượt 1.041,48 lần; TSS vượt 514,75 lần và tổng dầu mỡ khoáng vượt 1.348,1 lần. Niken vượt 197,8 lần, sắt vượt 72 lần và cadimi vượt 66 lần.

Không chỉ nguồn nước, môi trường không khí tại khu vực cũng chịu tác động rõ rệt bởi bụi và NH3. Tại một số cơ sở gia công, sản xuất kim loại, đoàn kiểm tra ghi nhận khí, bụi có mùi khét, tanh đặc trưng của quá trình nấu chảy kim loại màu và sử dụng dầu thải làm nhiên liệu. Khói bụi màu đen phát tán ra môi trường xung quanh và khu dân cư.

Ở một số cơ sở dệt nhuộm, vải vụn được sử dụng làm nhiên liệu đốt, làm phát sinh khí và bụi có mùi khét. Trong khi đó, một số cơ sở xả nước thải trực tiếp vào hệ thống thoát nước mưa hoặc đấu nối vào hệ thống thu gom nhưng không qua đồng hồ đo lưu lượng, gây khó khăn cho việc kiểm soát lượng nước thải thực tế.

79 cơ sở tiểu thủ công nghiệp chưa có thủ tục môi trường

Một vấn đề đáng chú ý khác là tình trạng thiếu thủ tục môi trường tại khu TTCN. KCN Lê Minh Xuân có 164 dự án, trong khi khu TTCN có 110 cơ sở đang hoạt động. Tuy nhiên, chỉ 31 cơ sở có giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; 79 cơ sở còn lại chưa có thủ tục môi trường theo quy định.

Trong 50 cơ sở sản xuất kim loại, chỉ 18 cơ sở có giấy phép hoặc đăng ký môi trường, còn 32 cơ sở chưa có hồ sơ. Đối với 17 cơ sở sản xuất vải, sợi, dệt may có công đoạn nhuộm, chỉ 2 cơ sở có giấy phép môi trường, trong khi 15 cơ sở chưa có hồ sơ.

Theo ông Vũ Đình Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Trưởng đoàn kiểm tra, tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng và kéo dài tại Lê Minh Xuân xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có việc một bộ phận tổ chức, cá nhân chưa tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường; khu vực tập trung nhiều ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm cao; một số doanh nghiệp sử dụng công nghệ lạc hậu, phương thức sản xuất thủ công và việc tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân chưa đạt yêu cầu.

Thiếu tướng Thân Văn Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an, nhấn mạnh cần kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, tránh tình trạng xử lý cho tồn tại hoặc phát hiện, xử lý không kịp thời khiến vi phạm kéo dài, tích tụ và hình thành điểm nóng môi trường.

Sau cuộc kiểm tra, cơ quan chức năng cho biết, về cơ bản các hành vi gây ô nhiễm đã được chấm dứt và chưa ghi nhận tái phạm. Các cơ sở vi phạm được yêu cầu khắc phục hậu quả; nhiều nguồn xả nước thải, khí và bụi đã dừng hoạt động. Các doanh nghiệp cũng phối hợp nạo vét ba tuyến kênh C12, C16 và C18 với tổng chiều dài 2.934m, xử lý hàng nghìn tấn bùn và bồi thường tổng cộng 850 triệu đồng cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, với lịch sử hoạt động gần 30 năm và hàng loạt vi phạm được phát hiện, việc khởi tố các vụ việc có dấu hiệu tội phạm mới là một phần của quá trình xử lý. Cùng với trách nhiệm của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh vi phạm, cơ quan chức năng cũng cần tiếp tục làm rõ trách nhiệm quản lý, kiểm tra, giám sát nếu có dấu hiệu buông lỏng hoặc thiếu trách nhiệm. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là xử phạt, mà phải kiểm soát được nguồn thải, phục hồi môi trường và ngăn chặn nguy cơ Lê Minh Xuân tiếp tục trở thành điểm nóng ô nhiễm trong thời gian tới.

87/100 cơ sở vi phạm, 286 hành vi bị xử lý tại Khu công nghiệp Lê Minh Xuân

VOV.VN - Sau thời gian dài người dân phản ánh ô nhiễm, lực lượng chức năng kiểm 100 cơ sở tại Khu công nghiệp (KCN) và Khu tiểu thủ công nghiệp (TTCN) Lê Minh Xuân phát hiện 87 cơ sở vi phạm với 286 hành vi, tổng số tiền xử phạt gần 16 tỷ đồng. Đáng chú ý, hồ sơ 5 vụ việc chuyển cơ quan công an để điều tra, xử lý.