Mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn: Xử lý nhà thầu năng lực, tài chính yếu
VOV.VN - Mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn đang chậm 31% so với kế hoạch. Bộ Xây dựng yêu cầu rà soát năng lực nhà thầu, điều chuyển khối lượng và xử lý đơn vị không đáp ứng nguồn lực tài chính, tiến độ thi công.
Rà soát năng lực, điều chuyển khối lượng nếu nhà thầu không đáp ứng yêu cầu
Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý dự án (QLDA) đường Hồ Chí Minh khẩn trương triển khai các giải pháp đẩy nhanh tiến độ dự án mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn, trong đó tập trung rà soát năng lực thực tế của từng nhà thầu, xử lý nghiêm các đơn vị không đáp ứng yêu cầu về nhân lực, thiết bị và tài chính. Chỉ đạo được đưa ra trong bối cảnh sản lượng thi công dự án mới đạt gần 43% giá trị hợp đồng, chậm 31% so với kế hoạch.
Theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, lãnh đạo Ban QLDA đường Hồ Chí Minh phụ trách dự án phải thường xuyên có mặt tại công trường, phối hợp với chính quyền địa phương để hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) trong tháng 10/2026.
Chủ đầu tư được yêu cầu rà soát toàn diện năng lực thực tế của từng nhà thầu, gói thầu và mũi thi công, từ nhân lực, máy móc, thiết bị, vật liệu đến nguồn lực tài chính và khả năng tổ chức thi công 2-3 ca/ngày. Kết quả rà soát phải được đối chiếu với tiến độ chi tiết đã được Ban chấp thuận, qua đó xác định rõ khả năng hoàn thành của từng nhà thầu.
Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết xử lý các nhà thầu không đáp ứng tiến độ, không chấp nhận tình trạng cam kết nhưng không thực hiện. Đối với những đơn vị đã được nhắc nhở, cảnh báo nhưng không có chuyển biến, chủ đầu tư phải áp dụng ngay các biện pháp xử lý theo hợp đồng, điều chuyển hoặc cắt giảm khối lượng để giao cho nhà thầu đủ năng lực, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Văn bản chỉ đạo nêu rõ các doanh nghiệp cần được theo dõi, đánh giá gồm Công ty Khánh Hòa, Công ty Trường Thịnh, Công ty Sơn Hải, Công ty Trường Sơn và một số đơn vị liên quan. Bộ Xây dựng đồng thời yêu cầu chủ đầu tư có giải pháp làm việc với các ngân hàng để xem xét xử lý đối với những nhà thầu không đáp ứng yêu cầu về nguồn lực tài chính phục vụ dự án.
Đối với tư vấn thiết kế, Bộ yêu cầu thực hiện nghiêm trách nhiệm giám sát tác giả, thường xuyên có mặt tại hiện trường, kịp thời xử lý các nội dung điều chỉnh, bổ sung, phát sinh trong quá trình thi công. Đáng chú ý, tư vấn phải bố trí kỹ sư cầu trong quá trình thi công cầu sông Bồ.
Tư vấn giám sát có trách nhiệm bổ sung nhân sự theo yêu cầu của chủ đầu tư và tiến độ dự án; tổ chức giám sát chặt chẽ, thường xuyên, liên tục, bảo đảm tính độc lập, khách quan và minh bạch trong đánh giá chất lượng thi công.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các nhà thầu phối hợp chặt chẽ với địa phương trong công tác GPMB, hỗ trợ người dân di dời để sớm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công. Các đơn vị phải chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng theo hợp đồng; tăng cường máy móc, thiết bị, nhân lực và nguồn lực tài chính, tổ chức thi công phù hợp với điều kiện thực tế. Đặc biệt, Bộ Xây dựng yêu cầu không đánh đổi tiến độ lấy chất lượng công trình.
Trong bối cảnh dự án vừa thi công vừa tổ chức khai thác, công tác an toàn lao động, vệ sinh môi trường và an toàn giao thông phải được đặt lên hàng đầu. Các nhà thầu cần chú trọng những hạng mục có nguy cơ cao như thi công trụ cầu trên cao, lắp dầm, thi công cầu dưới nước và các vị trí giao cắt, tiếp xúc với đường đang khai thác.
Các đơn vị phải thường xuyên theo dõi mực nước tại khu vực trụ cầu trên sông để có biện pháp phù hợp; bổ sung đầy đủ biển báo, chỉ dẫn và trang thiết bị bảo hộ lao động. Mục tiêu là không để xảy ra mất an toàn lao động hoặc gây nguy hiểm cho phương tiện lưu thông, nhất là vào ban đêm.
Về giải ngân vốn đầu tư công, Bộ Xây dựng yêu cầu Ban QLDA đường Hồ Chí Minh xác định kết quả giải ngân là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu và tập thể lãnh đạo Ban. Chủ đầu tư phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán đối với khối lượng đã hoàn thành, không để hồ sơ tồn đọng ảnh hưởng đến kế hoạch giải ngân.
Thi công chậm 31%, vướng nguồn vật liệu và năng lực tổ chức của nhà thầu có vấn đề.
Theo báo cáo của Ban QLDA đường Hồ Chí Minh, tính đến trung tuần tháng 10/2026, sản lượng thi công lũy kế của dự án mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn đạt gần 43% giá trị hợp đồng, chậm 31% so với kế hoạch.
Trên công trường hiện có 143 mũi thi công với hơn 1.100 nhân lực và gần 600 máy móc, thiết bị. Tuy nhiên, khối lượng thực hiện vẫn chưa đáp ứng tiến độ đề ra.
Về giải ngân, trong tổng kế hoạch vốn hơn 4.400 tỷ đồng được bố trí cho dự án năm 2026, số vốn đã giải ngân đạt hơn 1.300 tỷ đồng, tương đương hơn 30% kế hoạch.
Theo đánh giá của chủ đầu tư, giá nhiên liệu và vật liệu duy trì ở mức cao, cùng những khó khăn trong việc tập kết vật liệu, là các nguyên nhân ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ. Tình trạng khan hiếm đá xây dựng không chỉ diễn ra trên địa bàn TP Huế mà nguồn nhựa đường cũng gặp khó khăn.
Đáng chú ý, nhà cung cấp Petrolimex có văn bản thông báo trong tháng 10/2026 dừng cung cấp nguồn nhựa đường Singapore do hết nguồn. Việc thiếu nguồn cung tác động lớn đến tiến độ thi công các hạng mục bê tông nhựa trên công trường.
Bên cạnh yếu tố khách quan, Ban QLDA đường Hồ Chí Minh cho rằng một số nhà thầu còn chủ quan, chưa tập trung đầy đủ nguồn lực tài chính để huy động vật liệu, nhân công và thiết bị, dẫn đến không thể triển khai đồng loạt các hạng mục trên toàn tuyến theo phương thức cuốn chiếu.
Cụ thể, Công ty CP Tập đoàn Trường Thịnh thiếu nhân công thi công các cống ngang, hầm chui và một số cầu; thiếu xe vận chuyển phục vụ đắp nền đường. Có thời điểm, việc thi công phải dừng lại do vật liệu được huy động chậm.
Đối với Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải, tiến độ triển khai các lớp móng cấp phối đá dăm còn chậm do nhà thầu chờ hoàn tất thủ tục cấp mỏ theo cơ chế đặc thù, thay vì sử dụng đá mua thương mại. Ngày 28/9/2026, UBND tỉnh Quảng Trị đã cấp giấy phép khai thác mỏ đá tại Diên Sanh cho nhà thầu. Tuy nhiên, theo báo cáo của chủ đầu tư, việc khai thác mới đang được tiến hành, đá phục vụ bê tông nhựa chưa được tập kết, ảnh hưởng đến sản lượng thi công mặt đường.
Công ty CP Quản lý và Xây dựng Đường bộ Khánh Hòa bị đánh giá triển khai chậm, đặc biệt tại các vị trí cầu và các hạng mục cấp phối đá dăm, cấp phối đá dăm gia cố xi măng, thảm bê tông nhựa.
Trong khi đó, Công ty CP Giao thông Xây dựng số 1 chậm triển khai thảm bê tông nhựa, các hạng mục an toàn giao thông chưa được tập kết đầy đủ về hiện trường. Công ty CP Đầu tư Phát triển Hugia chưa có kế hoạch triển khai cụ thể, chưa ký hợp đồng với các trạm bê tông nhựa đã được chấp thuận phục vụ dự án.
Để bù đắp sản lượng chậm, Ban QLDA đường Hồ Chí Minh cho biết đã yêu cầu 100% nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi, tổ chức thi công ban đêm, tập trung triển khai theo phương thức cuốn chiếu. Các đơn vị được yêu cầu ưu tiên thi công lớp cấp phối đá dăm và cấp phối đá dăm gia cố xi măng ngay khi đủ mặt bằng.
Đối với nền đường, chủ đầu tư yêu cầu tập trung máy móc, thiết bị để đẩy nhanh các vị trí đắp cao. Tại các công trình cầu, trong đó có cầu Thạch Hãn và cầu sông Bồ, các mũi thi công được yêu cầu triển khai đồng loạt tại vị trí mố, trụ, phấn đấu hoàn thành phần hạ bộ trước mùa mưa lũ năm 2026.
Ngoài những khó khăn về nguồn vật liệu và việc huy động nguồn lực, thời tiết bất lợi cũng ảnh hưởng đến tiến độ. Từ đầu tháng 9/2026, mưa kéo dài gây trở ngại cho hoạt động thi công.
Việc huy động nhân công, lái xe và lái máy cũng gặp khó khăn do cùng thời điểm có nhiều công trình lớn trên cả nước được triển khai với chế độ đãi ngộ cạnh tranh hơn. Theo chủ đầu tư, một số nhà thầu còn xảy ra tình trạng nhân công, lái xe và lái máy nghỉ việc, làm gián đoạn tổ chức thi công.
Trước những vướng mắc trên, yêu cầu đặt ra đối với chủ đầu tư và các nhà thầu là nhanh chóng khắc phục tình trạng thiếu hụt nguồn lực, bảo đảm nguồn cung vật liệu, tăng cường tổ chức thi công và kiểm soát chặt chất lượng. Việc xử lý các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu phải gắn với trách nhiệm hợp đồng, đồng thời bảo đảm an toàn giao thông và điều kiện khai thác trên toàn tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn.
Dự án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam đoạn Cam Lộ - La Sơn có tổng chiều dài xấp xỉ 99km, đi qua địa bàn 2 tỉnh, thành phố: Huế (gần 63km) và Quảng Trị (hơn 36km).
Giai đoạn phân kỳ đầu tư sẽ mở rộng nền, mặt đường từ quy mô 2 làn xe lên 4 làn xe hoàn chỉnh, với bề rộng nền đường 22 - 23,25m; đầu tư hoàn thiện hệ thống cầu, nút giao, trạm thu phí tự động không dừng, hệ thống giao thông thông minh, trung tâm quản lý điều hành, công trình kiểm soát tải trọng xe và trạm dừng nghỉ. Tổng mức đầu tư dự án gần 6.500 tỷ đồng.