Sau hội nghị tập huấn nâng cao năng lực chuyển đổi số dành cho cán bộ Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội và hội quần chúng do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Gia Định (TP.HCM) tổ chức ngày 19/4, một bức tranh rõ nét hơn về quá trình “số hóa” ở cơ sở đã được phác họa. Không còn dừng ở khẩu hiệu hay định hướng chung, chuyển đổi số tại phường Gia Định đang từng bước đi vào chiều sâu, với trọng tâm là nâng cao năng lực thực hành cho đội ngũ cán bộ và lan tỏa đến cộng đồng dân cư.

Từng bước “số hóa” ở cơ sở

Trong bối cảnh tinh giản biên chế, bộ máy hành chính tại cơ sở đang vận hành với quy mô gọn nhẹ hơn. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi cán bộ phải đảm đương khối lượng công việc lớn hơn trước.

Ông Trần Triệu Quân, giảng viên Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM (UEF), Phó Ban Phát triển nguồn nhân lực Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), Phó Ban Đào tạo Hội Doanh nghiệp phường Gia Định nhận định, nếu không có sự hỗ trợ của công nghệ, đặc biệt là các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), việc hoàn thành nhiệm vụ trong bối cảnh mới là rất khó khăn.

AI, theo ông, không còn là lựa chọn mà đang dần trở thành yếu tố “gần như cần thiết” để nâng cao hiệu quả công việc, giúp cán bộ rút ngắn thời gian xử lý, tối ưu quy trình và nâng cao chất lượng đầu ra.

Dù xu hướng là rõ ràng, quá trình triển khai tại cơ sở vẫn gặp không ít rào cản. Theo ông Trần Triệu Quân, có hai điểm nghẽn lớn cần được nhìn nhận thẳng thắn.

"Trong công tác chuyển đổi số tại cơ sở, có hai điểm nghẽn lớn theo quan điểm của tôi: về mặt tư duy, các cô chú, anh chị quen với cách làm hồ sơ, chứng từ và xử lý những công việc theo phương pháp truyền thống đã làm lâu rồi, nên bây giờ chuyển đổi thì cần một quá trình và một khoảng thời gian. Về các công cụ hiện tại tương đối phức tạp và khó sử dụng. Do đó, cần những buổi tập huấn và giới thiệu chuyên biệt dành cho những nhiệm vụ khác nhau để các cô chú, anh chị có thể dần tiếp thu và ứng dụng cho công việc một cách tốt hơn" - ông Quân nói.

Thực tế này cũng phản ánh khá rõ đặc thù của đội ngũ cán bộ cơ sở, nơi có sự đan xen giữa các thế hệ. Trong khi lực lượng trẻ nhanh nhạy với công nghệ thì một bộ phận cán bộ lớn tuổi cần thời gian để thích nghi.

Từ thực tiễn đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là đào tạo mà phải đào tạo theo hướng “cầm tay chỉ việc”, gắn với nhu cầu công việc cụ thể. Ông Trần Triệu Quân đánh giá cao mô hình tập huấn tại phường Gia Định khi không dừng ở lý thuyết mà đi thẳng vào thực hành, giúp cán bộ có thể “nhìn thấy - làm được - áp dụng ngay”. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng một buổi tập huấn là chưa đủ, mà cần có lộ trình đào tạo chuyên sâu hơn theo từng mảng công việc.

Từ góc độ quản lý, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Gia Định cho biết, mục tiêu của hội nghị không phải là tạo ra sự thay đổi tức thời mà là nâng cao nhận thức và từng bước hình thành thói quen làm việc trên môi trường số. Những kỹ năng cơ bản như quét mã QR, sử dụng Google Form, tiếp cận các sản phẩm infographic đã được đưa vào tập huấn nhằm giúp cán bộ dễ dàng áp dụng vào thực tế.

Hiện nay, khoảng hơn 80% cán bộ Mặt trận và các đoàn thể của phường đã có thể tác nghiệp trên môi trường số. Phần còn lại chủ yếu là các cán bộ lớn tuổi, nhưng cũng đang dần tiếp cận và thích nghi. Điểm đáng ghi nhận là sự hỗ trợ tích cực từ lực lượng cán bộ trẻ, đặc biệt là Đoàn thanh niên, trong việc hướng dẫn và lan tỏa kỹ năng số tới các nhóm khác.

Một trong những định hướng quan trọng được đặt ra là mở rộng chuyển đổi số ra cộng đồng dân cư. Theo đó, không chỉ cán bộ mà người dân cũng cần được trang bị kiến thức và kỹ năng số để tiếp cận thông tin nhanh hơn, hiệu quả hơn và tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Thực tế tại các khu phố cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc ứng dụng công nghệ. Bà Đỗ Thị Mỹ Dung, Trưởng ban công tác Mặt trận Khu phố 61 chia sẻ: "Thay vì trước đây mình phải đến từng nhà để đưa thư mời hay đưa những cái triển khai của phường, của bên Mặt trận, thì bây giờ mình đưa hết vào trong group. Trong ứng dụng của chuyển đổi số nó rất là hay, ngắn gọn và nhanh đến người dân, thật là tốt. Tôi cũng mong nhà nước nên thường xuyên triển khai những cập nhật để người dân nắm bắt được"

Hướng đi tiếp theo: chuyên sâu, đồng bộ

Việc chuyển từ phương thức truyền thống sang nền tảng số không chỉ tiết kiệm thời gian, công sức mà còn tăng khả năng tiếp cận thông tin của người dân.

Ở chiều ngược lại, lực lượng cán bộ trẻ nhìn nhận chuyển đổi số với tâm thế chủ động và tích cực hơn. Trần Hoàng Hải, giáo viên kiêm nhiệm Bí thư Chi đoàn Trường Tiểu học Bế Văn Đàn cho biết, AI đã trở thành “trợ thủ đắc lực” trong cả công tác Đoàn lẫn giảng dạy, giúp đa dạng hóa hoạt động, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả.

Tuy nhiên, từ thực tế sử dụng, Hoàng Hải cũng đưa ra cảnh báo về nguy cơ lệ thuộc vào AI, đặc biệt với giới trẻ. Điều này đặt ra yêu cầu phải sử dụng công nghệ một cách có chọn lọc, giữ vai trò chủ thể của con người trong sáng tạo và quyết định.

"Thực sự công cụ AI là một trợ thủ cho tụi em rất là nhiều việc. Để có thể tổ chức được đa dạng, thu hút được nhiều nhóm đối tượng tham gia, tụi em có thể trong một thời gian ngắn nghiên cứu được nhiều hoạt động, cách thức tổ chức. Tuy nhiên, chúng ta phải là người dùng sáng suốt, chỉ sử dụng AI như là một công cụ hỗ trợ tổng hợp thông tin, như vậy AI mới phát huy đúng vai trò của nó, nếu không nó sẽ định hướng sai và làm cho các bạn trẻ ngày càng lười biếng hơn trong việc sáng tạo" - Hoàng Hải chia sẻ.

Sau hội nghị tập huấn, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Gia Định đã có những kế hoạch cụ thể nhằm duy trì và nâng cao hiệu quả chuyển đổi số. Trong tháng 5 tới, các tổ chức chính trị - xã hội và hội quần chúng sẽ được phân công nhiệm vụ rõ ràng, đồng thời triển khai thêm các hoạt động nhưhội thi trực tuyến, hội nghị chuyên đề, khảo sát nhu cầu đào tạo.

Bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường cho biết thêm: "Sẽ tổ chức những hoạt động hội nghị chuyên đề, hội thi để lắng nghe thêm nhiều ý kiến tâm tư về những nội dung còn băn khoăn, trở ngại để cán bộ Mặt trận phường tiếp sức và cùng với cơ sở thực hiện công tác này. Các cô chú cũng rất mong muốn được tìm hiểu, học tập để trao đổi trước tiên là trong gia đình mình rồi lan tỏa trong nhân dân. Tuy nhiên khó khăn nhất hiện nay là công cụ. Nếu được sự trang bị công cụ đồng bộ từ cấp trên cho tới các cô chú đang làm ở địa bàn dân cư thì công tác chuyển đổi số sẽ lan tỏa mạnh mẽ và phát triển hơn nữa".

Có thể thấy, bài toán không chỉ là đào tạo mà còn là bảo đảm công cụ và nền tảng triển khai đồng bộ. Chuyển đổi số ở cơ sở không thể dừng ở tập huấn ngắn hạn, mà cần lộ trình liên tục, có đánh giá và điều chỉnh. Thực tế tại phường Gia Định cho thấy hướng đi đúng: bắt đầu từ kỹ năng thiết thực, kết hợp lý thuyết với thực hành, phát huy lực lượng trẻ và lan tỏa đến người dân. Khi cán bộ làm chủ công nghệ, người dân tiếp cận thông tin nhanh và an toàn hơn, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực phát triển thực chất.

Cà phê sáng học làm công dân số

VOV.VN - Cuối tuần, quán cà phê trên đường Nguyễn Xí (phường Bình Thạnh, TP.HCM) rộn ràng một cách khác thường. Không chỉ là điểm hẹn thư giãn, nơi đây đã trở thành “lớp học số bình dân” giúp người dân tiếp cận chuyển đổi số một cách nhẹ nhàng, dễ hiểu, từ điện thoại thông minh, ứng dụng VNeID, đến dịch vụ công trực tuyến.