PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu: Không để bệnh nhân “mất dấu” sau ra viện

Trong bài đăng chia sẻ về quản lý bệnh nhân, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết ở bệnh viện nào cũng có một nhóm nhỏ bệnh nhân vào cấp cứu, nhập viện lặp đi lặp lại nhiều lần. Họ thường mắc bệnh mạn tính, sống một mình, có vấn đề tâm lý - xã hội hoặc đang ở giai đoạn cuối đời.

Theo ông, nhóm này chỉ chiếm vài phần trăm nhưng sử dụng nhiều ngày nằm viện, kéo theo chi phí lớn cho gia đình và xã hội. Ở chiều ngược lại, có những bệnh nhân sau khi ra viện bị “mất dấu”, khiến quá trình điều trị liên tục bị gián đoạn, đến lúc tái nhập viện thì bệnh đã trở nặng.

Không để bệnh nhân mất liên hệ sau ra viện

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho biết ông được người bạn lâu năm là GS Tan Hiang Khoon, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Singapore (SGH), giới thiệu mô hình Discharge & Support Hub – trung tâm điều phối ra viện và hỗ trợ tích hợp dành cho hai nhóm bệnh nhân này. Cốt lõi của mô hình là không để bệnh nhân mất liên hệ, thiếu sự theo dõi sau ra viện.

Mô hình được xây dựng trên ba trụ cột. Trước hết là nhận diện sớm bệnh nhân nguy cơ cao ngay tại khoa Cấp cứu. SGH phối hợp với Văn phòng AI của SingHealth xây dựng mô hình dự báo để tự động đánh dấu các nhóm cần ưu tiên như người nghiện rượu, người cần chăm sóc cuối đời, người có vấn đề tâm lý – xã hội, người cao tuổi từ viện dưỡng lão…

Theo thông tin được PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu chia sẻ, Singapore đã triển khai việc cung cấp danh sách bệnh nhân nguy cơ cao hằng ngày cho tất cả bệnh viện công trong nhiều năm. Phần ứng dụng AI mới vẫn đang được phát triển trên nền tảng cũ.

Trụ cột thứ hai là quản lý ca bệnh dựa trên công nghệ. Từ tháng 10/2025, mỗi bệnh nhân nhập viện đều có một Patient Navigator, tức người hỗ trợ bệnh nhân, đồng hành từ lúc lập kế hoạch ra viện đến theo dõi sau ra viện.

Dẫn báo cáo của SGH, ông cho biết có 726 bệnh nhân được quản lý trong giai đoạn tháng 4-8/2026. Các kết quả được nêu gồm giảm 44,4% số ngày nằm viện, tránh được 36,6% lượt khám cấp cứu và tiết kiệm khoảng 9,6 triệu USD trong năm tài chính 2025.

Trụ cột thứ ba là tối ưu chăm sóc chuyển tiếp. Tỷ lệ bệnh nhân được hỗ trợ sau ra viện tăng từ 5% lên 65%. Ở nhóm bệnh nhân do đội chăm sóc theo vùng quản lý, tỷ lệ tái nhập viện trong 30 ngày giảm tuyệt đối 13 điểm phần trăm.

Đội phản ứng khẩn cấp tại cộng đồng (UCRT) đến tận nhà xử lý các đợt cấp, dự kiến tiết kiệm 10,9–21,8 triệu USD so với mô hình Hospital-to-Home cũ.

Năm bài học có thể tham khảo cho Việt Nam

Từ mô hình của Singapore, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu nêu năm bài học Việt Nam có thể tham khảo.

Thứ nhất, chưa cần AI, bệnh viện vẫn có thể sàng lọc bệnh nhân nguy cơ cao ngay từ hệ thống thông tin bệnh viện (HIS) bằng các tiêu chí đơn giản: có ít nhất ba lần nhập viện trong 12 tháng, hoặc ít nhất hai lần nhập viện kèm ít nhất ba lần cấp cứu. Theo ông, đây là những bệnh nhân thường xuyên tái nhập viện cũng như chưa được tối ưu điều trị ngoại trú.

Thứ hai, nhóm điều dưỡng viên hoặc phòng chăm sóc khách hàng có thể đảm nhiệm vai trò người hỗ trợ bệnh nhân. Việc thí điểm có thể bắt đầu ở các nhóm hay tái nhập viện nhất như suy tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường. Nhiệm vụ gồm lập kế hoạch ra viện, gọi điện theo dõi và chủ động hẹn tái khám.

Thứ ba, chăm sóc từ xa là lợi thế của Việt Nam cần được ưu tiên phát triển. Bệnh nhân của các bệnh viện tuyến trung ương sống rải rác tại nhiều tỉnh, khó tổ chức chăm sóc tại nhà, nhưng việc theo dõi qua điện thoại hoặc ứng dụng là hoàn toàn khả thi.

Thứ tư, cần đo lường ngay từ ngày đầu triển khai, với các chỉ số đánh giá chính là giảm ngày nằm viện, lượt cấp cứu và chi phí y tế. PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu nhấn mạnh, nếu không có số liệu ban đầu làm cơ sở so sánh thì không thể chứng minh hiệu quả.

Thứ năm là cơ chế tài chính. Theo ông, khi việc thanh toán vẫn theo dịch vụ, giảm nhập viện chưa mang lại lợi ích cho bệnh viện, trong khi hoạt động gọi điện theo dõi, điều phối ca bệnh chưa được chi trả. Muốn nhân rộng mô hình, cần có bảo hiểm y tế và y tế cơ sở cùng vào cuộc.

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho rằng đổi mới quản lý y tế trong thời đại công nghệ là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, đi theo hướng nào, học hỏi ai và đánh giá hiệu quả ra sao vẫn là bài toán rất khó. Ví việc áp dụng mô hình quản lý như lựa chọn một bộ quần áo phù hợp với hình thể, ông lưu ý không thể cố ép cho vừa hoặc chấp nhận một bộ đồ quá rộng.

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cảnh báo: Người Việt ăn mặn gần gấp đôi khuyến cáo

VOV.VN - PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu cho biết người Việt ăn 9,4g muối/ngày, gần gấp đôi khuyến cáo của WHO và đưa ra 6 cách giảm ăn mặn.