Phim vi phạm trên Internet: Không chỉ dừng ở chặn truy cập

Trước thực trạng này, Chính phủ vừa đề xuất cơ chế chặn truy cập các website, nền tảng phát tán phim vi phạm, nhằm hạn chế sự lan truyền của nội dung độc hại trên không gian mạng. Tuy nhiên, chặn truy cập như thế nào để vừa ngăn chặn vi phạm, vừa xử lý được các đối tượng đứng sau và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin hợp pháp của người dân? PV VOV Giao thông Đối thoại cùng Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu - Chuyên gia tội phạm học về nội dung này.

PV: Thưa ông, ông nhìn nhận thế nào về những hệ lụy của tình trạng phát tán phim vi phạm pháp luật trên Internet đối với xã hội. Việc bổ sung cơ chế chặn truy cập có thể góp phần phòng ngừa vi phạm và hạn chế những tác động tiêu cực này như thế nào?

Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu: Điều đáng lo ngại không chỉ là sự tồn tại của những bộ phim có nội dung vi phạm pháp luật mà còn là cái khả năng tác động của chúng đến nhận thức hệ giá trị và khuôn mẫu hành vi của người tiếp nhận, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.

Có thể thấy là ở lứa tuổi nhân cách đang hình thành thì cái khả năng tự kiểm soát và đánh giá hậu quả chưa hoàn thiện. Việc thường xuyên tiếp xúc với những nội dung cổ xúy bạo lực này, kích động thù hận này, tình dục hóa trẻ em này hoặc hướng dẫn hành vi phạm tội thì rất có thể sẽ làm gia tăng cái nguy cơ lệch chuẩn về nhận thức, chai sạn về cảm xúc và bắt chước hành vi nguy hiểm.

Trong bối cảnh đó ấy thì việc hoàn thiện cơ chế yêu cầu doanh nghiệp viễn thông ngăn chặn truy cập phim vi phạm pháp luật là điều cần thiết. Ở đây là biện pháp phòng ngừa mang tính tình huống giúp hạn chế cái khả năng tiếp cận và tốc độ lan truyền nội dung độc hại đặc biệt là đối với nhóm người dùng dễ bị tổn thương.

PV: Vậy theo ông, cần kết hợp các biện pháp kỹ thuật với điều tra, xử lý những cá nhân đứng sau như thế nào để ngăn chặn tận gốc tình trạng phát tán phim vi phạm trên Internet?

Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu: Đặc trưng của hành vi vi phạm trên không gian mạng là tính xuyên biên giới, khả năng ẩn danh và tốc độ tái tạo rất nhanh. Một tên miền bị chặn có thể được thay thế bằng nhiều tên miền khác trong khi nội dung vi phạm tiếp tục được phát tán qua mạng xã hội.

Vì vậy, nếu chỉ ngăn chặn website mà không xử lý chủ thể tổ chức điều hành và hưởng lợi từ hoạt động vi phạm thì hiệu quả ngăn chặn sẽ rất hạn chế. Và tôi cho rằng cần chuyển từ tư duy xử lý từng địa chỉ vi phạm sang nhận diện và triệt phá toàn bộ cơ chế vận hành của hoạt động vi phạm.

Trọng tâm điều tra thì không chỉ người trực tiếp đăng tải nội dung mà còn phải làm rõ chủ thể điều hành hệ thống tài khoản, hạ tầng kỹ thuật, nguồn thu quảng cáo, phương thức thanh toán và mắt xích tiếp tay. Đặc biệt, theo tôi thì cần phải chú trọng truy vết dòng tiền, xác định lợi ích bất chính và áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp với tính chất mức độ vi phạm.

Song song với đó, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng thực thi pháp luật, doanh nghiệp viễn thông, nền tảng số và các đối tác quốc tế trong xác minh, thu thập chứng cứ điện tử, gỡ bỏ nội dung và xử lý những chủ thể vi phạm.

PV: Bên cạnh đó, theo ông, cần phân định trách nhiệm và thiết lập cơ chế khiếu nại, khắc phục hậu quả ra sao để bảo đảm tính minh bạch, khả thi và không ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người sử dụng Internet?

Thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu: Một cơ chế quản lý hiệu quả phải giải quyết hài hòa hai yêu cầu. Một là ngăn chặn nội dung bất hợp pháp, hai là bảo vệ quyền tiếp cận thông tin hợp pháp của công dân. Trước hết ấy phải phân định trách nhiệm giữa cơ quan có thẩm quyền ban hành yêu cầu ngăn chặn và doanh nghiệp viễn thông thực hiện yêu cầu đó. Cơ quan nhà nước phải chịu trách nhiệm về căn cứ pháp lý, đối tượng và phạm vi ngăn chặn.

Doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện chính xác, kịp thời, không tùy tiện mở rộng phạm vi hoặc làm ảnh hưởng đến những nội dung hợp pháp. Đặc biệt theo tôi cần phải ưu tiên xử lý đúng nội dung vi phạm, hạn chế tình trạng chặn toàn bộ website hoặc dịch vụ khi không thực sự cần thiết.

Đồng thời phải thiết lập cơ chế tiếp nhận khiếu nại, rà soát quyết định ngăn chặn, khôi phục quyền truy cập khi có sai sót và xác định trách nhiệm khắc phục thiệt hại theo quy định pháp luật. Quy trình này cần minh bạch, có đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn giải quyết phù hợp và chịu sự kiểm tra giám sát. Về lâu dài thì cần đánh giá hiệu quả không chỉ bằng số lượng website bị chặn mà theo tôi phải bằng mức độ giảm thiểu vi phạm, khả năng xử lý các chủ thể đứng sau, sự an toàn của cộng đồng và mức độ bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng internet.

PV: Xin cảm ơn ông!

Xe tải chở đất chạy rầm rập, bụi phủ kín đường Hoàng Tăng Bí (Hà Nội)

VOV.VN - Xe tải chở đất đá hoạt động suốt ngày đêm trên đường Hoàng Tăng Bí và Tân Phong, khiến bụi bẩn, đất cát phủ mặt đường, giao thông ùn tắc. Người dân phải thường xuyên tưới nước, che chắn nhà cửa và kiến nghị cơ quan chức năng chấn chỉnh.