Theo dự thảo Thông tư quy định cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ hàng không, điểm đáng chú ý là bổ sung chính sách ưu đãi riêng đối với các sân bay mới trong giai đoạn đầu vận hành như Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị…

Giảm mạnh giá dịch vụ, ưu đãi riêng cho hãng bay để thu hút 

Bộ Xây dựng cho biết, chính sách ưu đãi giá dịch vụ hàng không đã được áp dụng trong nhiều năm qua và là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia khai thác, bao gồm cả các hãng hàng không trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, thời gian dài vừa qua chưa có thêm cảng hàng không mới đi vào hoạt động, do đó chưa phát sinh nhu cầu xây dựng cơ chế riêng cho giai đoạn đầu khai thác. Trong bối cảnh sắp tới nhiều sân bay mới dự kiến vận hành, việc bổ sung chính sách ưu đãi được đánh giá là cần thiết.

Theo dự thảo, trong vòng 24 tháng kể từ khi cảng hàng không mới đi vào khai thác, các mức ưu đãi sẽ được áp dụng theo từng trường hợp cụ thể.

Với các chuyến bay thường lệ chuyển từ sân bay khác theo chủ trương của cơ quan có thẩm quyền, mức giá dịch vụ cất, hạ cánh sẽ bằng 90% mức hiện hành.

Đáng chú ý, với các chuyến bay thường lệ mới mở đến cảng hàng không mới và duy trì khai thác tối thiểu 12 tháng liên tục, mức giá chỉ còn 50%. Đây được xem là mức giảm sâu nhằm khuyến khích các hãng hàng không mạnh dạn mở đường bay mới.

Sau thời hạn 24 tháng, chính sách ưu đãi vẫn tiếp tục áp dụng cho một số trường hợp đặc biệt. Cụ thể, các chuyến bay quốc tế đến sân bay chưa có hãng nào khai thác trong ít nhất 12 tháng trước đó sẽ được giảm 50% giá cất, hạ cánh và điều hành bay.

Thời gian áp dụng ưu đãi là 12 tháng đối với sân bay Long Thành và Gia Bình, trong khi các cảng hàng không còn lại được áp dụng trong 24 tháng.

Theo cơ quan soạn thảo, các chính sách này nhằm giúp sân bay mới nhanh chóng hình thành mạng lưới đường bay, thu hút hãng khai thác, tạo nền tảng phát triển ổn định và bền vững.

Góp ý vào dự thảo, một số doanh nghiệp cho rằng chính sách hiện tại chưa phản ánh đầy đủ vai trò của hãng hàng không chủ lực tại sân bay mới.

Đại diện Vietnam Airlines cho biết dự thảo hiện chủ yếu dựa trên thời điểm khai thác và tình trạng thị trường, nhưng chưa có cơ chế riêng cho “anchor carrier” – hãng hàng không hạt nhân có vai trò dẫn dắt tại sân bay trung tâm.

Theo Vietnam Airlines, cần bổ sung các tiêu chí đánh giá như sản lượng vận chuyển, khả năng kết nối mạng bay, vai trò trung chuyển và cam kết khai thác lâu dài. Đây là những yếu tố quan trọng để hình thành trung tâm hàng không ổn định.

Trong khi đó, Công ty hạ tầng Hàng không Masterise – đơn vị tham gia dự án sân bay Gia Bình – đề xuất mở rộng phạm vi ưu đãi. Theo đó, các hãng khai thác thường lệ đến các sân bay mới (trừ Long Thành) và duy trì hoạt động ít nhất 12 tháng nên được giảm tối đa 50% trong thời gian lên tới 24 tháng.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho biết các dịch vụ như cất, hạ cánh và điều hành bay đều thuộc nhóm Nhà nước định giá. Vì vậy, việc xây dựng chính sách phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Do đó, cơ quan soạn thảo đề xuất giữ nguyên định hướng như dự thảo hiện nay, với mục tiêu thu hút nhiều hãng bay tham gia, tạo môi trường cạnh tranh và phát triển dài hạn.

Lộ trình chuẩn bị vận hành sân bay Long Thành thế nào?

Liên quan công tác chuẩn bị khai thác sân bay Long Thành, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết đã triển khai nhiều nội dung quan trọng.

ACV đã thành lập Chi nhánh sân bay Long Thành từ ngày 8/9/2025 để quản lý, vận hành. Đồng thời, các đơn vị trực thuộc phụ trách dịch vụ hàng hóa và nhiên liệu cũng đã được thành lập.

Về nhân lực, ACV xây dựng kế hoạch đào tạo, huấn luyện và bố trí nhân sự. Một số cán bộ được cử đến làm việc thực tế tại sân bay Tân Sơn Nhất để tích lũy kinh nghiệm trước khi vận hành chính thức.

Đáng chú ý, ACV đã thuê liên danh tư vấn quốc tế Incheon Airport triển khai mô hình ORAT – chương trình chuẩn bị sẵn sàng khai thác sân bay.

Theo ACV, các nội dung như xây dựng khái niệm khai thác, quy trình cốt lõi, chính sách thương mại và chiến lược tài chính đã hoàn thành. Hiện dự án đang bước vào giai đoạn thử nghiệm vận hành.

Dự kiến sẽ có ba đợt thử nghiệm vào các tháng 9, 10 và 11/2026 trước khi đưa vào khai thác thương mại.

ACV cũng xây dựng phương án chuyển giao hoạt động giữa sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành theo hai giai đoạn.

Giai đoạn 1, từ khi khai thác thương mại đến hết lịch bay mùa đông 2026 (từ ngày 1/12/2026 đến 27/3/2027), toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài sẽ được chuyển sang Long Thành. Sản lượng dự kiến đạt khoảng 19% lượng khách quốc tế khu vực TP.HCM.

Giai đoạn 2, từ lịch bay mùa hè 2027 đến hết năm 2030, phần lớn các chuyến bay quốc tế còn lại sẽ được chuyển sang Long Thành, ngoại trừ các chặng ngắn dưới 1.000 km do hãng Việt Nam khai thác. Mục tiêu đạt trên 90% sản lượng khách quốc tế ngay trong năm 2027.

Sau năm 2030, toàn bộ các chuyến bay quốc tế thường lệ sẽ chuyển sang Long Thành. Sân bay Tân Sơn Nhất chủ yếu khai thác các chuyến bay nội địa và một số chuyến quốc tế không thường lệ.

Theo định hướng, Long Thành sẽ trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế của khu vực TP.HCM, đóng vai trò cửa ngõ hàng không mới của Việt Nam.

Tăng sức hút quốc tế cho Long Thành

Trước đó, tại buổi làm việc ngày 17/11/2025 tại dự án sân bay Long Thành, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu xây dựng cơ chế cạnh tranh quốc tế cho sân bay này.

Theo đó, các bộ, ngành cần sớm hoàn thiện chính sách về phí, lệ phí, dịch vụ mặt đất, bảo dưỡng tàu bay và trung chuyển hàng hóa. Đồng thời, đẩy mạnh chiến lược quảng bá, xúc tiến thị trường toàn cầu.

Mục tiêu là để hành khách quốc tế lựa chọn Long Thành vì tiện ích và thuận lợi; còn các hãng hàng không lựa chọn vì hiệu quả khai thác và môi trường đầu tư hấp dẫn.

Sau đó, Văn phòng Chính phủ cũng có văn bản yêu cầu các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện chính sách thu hút hãng hàng không quốc tế trước thời điểm sân bay đi vào vận hành.

Đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành (giai đoạn 1) vào khai thác trong năm 2026

VOV.VN - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc, tăng tốc thi công, bảo đảm hoàn thành Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 để đưa vào khai thác thương mại trong năm 2026.