PV: Thưa thầy, với hơn 20 năm kinh nghiệm giảng dạy và luyện thi, trong giai đoạn chỉ còn hơn một tháng trước kỳ thi lớp 10, học sinh nên ôn tập môn Văn như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất?

Thầy Vũ Thanh Hòa: Trước tiên phải xác định rõ, bây giờ không thể ôn Văn theo kiểu “nước rút” như trước đây nữa. Trước kia, đề thi thường bám vào các văn bản quen thuộc, học sinh có thể học thuộc bài mẫu để đi thi. Nhưng hiện nay, đề sử dụng ngữ liệu hoàn toàn mới, nằm ngoài sách giáo khoa, nên việc “học tủ”, “đoán đề” gần như không còn hiệu quả.

Vì vậy, các em cần thay đổi cách tiếp cận. Thực tế, nếu làm tốt phần đọc hiểu và đoạn văn nghị luận xã hội thì hoàn toàn có thể đạt khoảng 6 điểm; cộng thêm phần nghị luận văn học làm ổn là có thể đạt khoảng 7 điểm tương đối dễ.

Với những học sinh đặt mục tiêu 8–9 điểm thì cần sự chỉn chu hơn. Giai đoạn này không phải học thêm kiến thức mới mà là rà soát lại toàn bộ các dạng bài. Ví dụ, nghị luận xã hội có các dạng như tư tưởng đạo lý, vấn đề xã hội hay giải quyết một vấn đề thực tế trong cuộc sống. Mỗi dạng đều có đặc trưng riêng, nên các em cần hệ thống lại thật rõ.

Đây là giai đoạn tổng kết và luyện sâu. Không còn là học cơ bản nữa mà là rèn cách viết tốt hơn, câu văn chắc hơn, diễn đạt rõ ràng hơn. Phần đọc hiểu cũng vậy, các em đã ôn từ trước rồi, bây giờ cứ luyện đề, đối chiếu đáp án để xem mình đã đủ ý chưa, cách diễn đạt đã chuẩn chưa. Nếu đủ ý, trình bày rõ ràng thì điểm sẽ cao.

Quan trọng là thi Văn bây giờ là thi kỹ năng, không phải thi trí nhớ. Không có “bí kíp” nào ngoài việc luyện đi luyện lại các dạng đề và tổng kết thật kỹ. Nếu bài viết rõ ý, không lan man, bám sát yêu cầu thì mức 8–9 điểm hoàn toàn có thể đạt được.

PV: Với phần nghị luận, đặc biệt là nghị luận văn học, vốn dễ mất điểm nếu làm lan man hoặc lệch trọng tâm, thầy có lưu ý gì để học sinh làm bài hiệu quả hơn?

Thầy Vũ Thanh Hòa: Phần nghị luận văn học hiện nay rất quan trọng. Năm ngoái phần này là 2 điểm và yêu cầu viết đoạn văn. Năm nay cấu trúc đề không nói quá rõ nên khả năng tăng lên 4 điểm là hoàn toàn có thể xảy ra. Nếu vẫn giữ mức 2 điểm thì học sinh chỉ cần viết đoạn văn khoảng một trang giấy trở lại, theo cấu trúc tổng – phân – hợp, giải quyết đúng trọng tâm vấn đề, rõ ràng, không lan man. Nhiều em mắc lỗi kể lể dài dòng, sa đà phân tích nghệ thuật mà không đi đúng trọng tâm nên dễ mất điểm.

Còn nghị luận xã hội thì các em cần chú ý các vấn đề đang diễn ra trong đời sống. Ví dụ đề năm ngoái bàn về tinh thần “đâu cũng là quê hương, đâu cũng là Tổ quốc” – vừa là một vấn đề tư tưởng đạo lý, vừa gắn với thực tế đời sống.

Tuy nhiên, không thể “đoán đề”. Đề thi bây giờ rất mở và đa dạng. Năm ngoái nhiều người dự đoán đề sẽ rơi vào các sự kiện kỷ niệm lớn, nhưng thực tế không phải. Chính việc không thể biết trước ấy lại là điểm hay của đề Văn hiện nay. Vì vậy, học sinh cứ ôn các vấn đề xã hội rộng, luyện cách lập luận là đủ.

PV: Theo thầy, trong giai đoạn này, yếu tố quyết định điểm số là kiến thức hay kỹ năng làm bài?

Thầy Vũ Thanh Hòa: Hiện nay, kiến thức và kỹ năng gần như hòa vào nhau. Kiến thức không còn là những ý rời rạc kiểu “A, B, C” nữa, mà là vốn dẫn chứng, ý tưởng, câu văn hay; còn kỹ năng là cách triển khai bài viết sao cho đúng và hiệu quả.

Điểm số phụ thuộc vào sự kết hợp của cả hai yếu tố. Môn Văn cũng giống như nhiều môn khác, phải lặp đi lặp lại nhiều lần mới hình thành phản xạ.  Tức là gặp dạng đề nào thì biết triển khai thế nào, bố cục ra sao, lập luận như thế nào để câu trả lời gọn, rõ, mạch lạc. Yêu cầu của môn Văn hiện nay không còn là học thuộc lòng mà là rèn tư duy và kỹ năng diễn đạt.

PV: Thưa thầy, ở giai đoạn nước rút, việc luyện đề nên được tổ chức như thế nào để học sinh đạt hiệu quả cao?

Thầy Vũ Thanh Hòa: Ở giai đoạn này, việc luyện đề nên được tổ chức theo hai bước. Ban đầu là luyện theo từng dạng: nghị luận xã hội, nghị luận văn học, thơ, truyện, ký… Sau khi đi hết các dạng thì chuyển sang giai đoạn hai là làm đề tổng hợp mà không biết trước dạng bài.

Giai đoạn này rất hiệu quả vì học sinh được rèn phản xạ thật. Các em phải tự xử lý đề, sau đó giáo viên chấm và chữa rất kỹ, từ mở đoạn, triển khai ý đến cách trình bày bài viết sao cho gọn, rõ, không lan man.

Việc chấm – chữa đều đặn giúp học sinh nhận ra điểm yếu của mình sau từng tuần và tiến bộ khá nhanh. Có những em viết có cảm xúc nhưng bố cục chưa chặt, hoặc trình bày chưa rõ ràng, đều được chỉnh sửa từng chút một.

PV: Vậy trong tháng cuối cùng trước kỳ thi, học sinh nên tập trung vào điều gì để đạt hiệu quả cao nhất?

Thầy Vũ Thanh Hòa: Điều quan trọng nhất không phải là cố học thêm thật nhiều kiến thức mới, mà là giữ tâm lý ổn định, hệ thống lại các dạng bài, luyện viết đều đặn và sửa từng lỗi nhỏ trong bài làm.

Môn Văn bây giờ không còn là học thuộc lòng nữa mà là kỹ năng. Càng luyện nhiều, kỹ năng càng chắc và điểm số sẽ cải thiện rõ rệt.

PV: Xin cảm ơn thầy!

Ôn thi lớp 10 tại Hà Nội: Chiến thuật "nước rút" để giành điểm giỏi môn Toán

VOV.VN - Theo TS Đỗ Viết Tuân, sau 2 năm triển khai thi theo chương trình GDPT 2018, đề thi Toán không quá khó. Tuy nhiên, có một số dạng bài thí sinh cần lưu ý như bài toán yêu cầu liên hệ thực tế, các dạng bài cần quy đổi đơn vị trước khi tính toán, bài toán có lời văn dài yêu cầu thí sinh có khả năng đọc hiểu tốt...