TP.HCM kiến tạo siêu đô thị đa cực, mở đường cho đổi mới sáng tạo

Quy hoạch siêu đô thị đa cực: Lấy TOD làm "xương sống"

Ông Nguyễn Vĩnh Toàn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, thành phố đang định hướng phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm, đa tầng, kết nối các cực động lực bằng hệ thống hạ tầng đa phương thức.

Phương án quy hoạch đang được hoàn thiện, xác định 5 cực động lực cốt lõi: Cực lõi trung tâm quốc tế; cực đổi mới sáng tạo phía Đông; cực công nghiệp, công nghệ cao và logistics phía Bắc; cực cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; cực đô thị, giáo dục và y tế phía Tây.

Để gắn kết 5 cực này, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) được chọn làm giải pháp chiến lược.

TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ triển khai 8 tuyến, đoạn tuyến đường sắt đô thị ưu tiên với tổng chiều dài 201km và 54km đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ. Tầm nhìn đến năm 2035, mạng lưới đường sắt đô thị sẽ vươn tới 532km.

Để tối ưu hóa mô hình TOD, TP.HCM chủ động học hỏi các mô hình tiên tiến trên thế giới như tổ hợp nhà ga đa tầng kết hợp thương mại ngầm Umeda - Osaka (Nhật Bản), chương trình tái thiết đô thị thích ứng biến đổi khí hậu tại Melbourne (Australia), cùng kinh nghiệm từ Singapore và Hồng Kông (Trung Quốc).

Về định hướng mở rộng hợp tác quốc tế trong phát triển TOD, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM Nguyễn Vĩnh Toàn nhấn mạnh:

"TP.HCM đề xuất 5 nhóm hợp tác quốc tế trọng tâm trong phát triển TOD, gồm: quy hoạch - thiết kế; tài chính dự án; công nghệ kết nối vận hành liên thông; giải pháp thích ứng khí hậu -đánh giá rủi ro ngập cho công trình ngầm; và đào tạo nguồn nhân lực quản trị thông qua trao đổi chuyên gia, nghiên cứu chung”.

Quỹ mạo hiểm 5.000 tỉ và cơ chế "đồng chia sẻ rủi ro"

Cùng với hạ tầng, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo được xác định là động lực tăng trưởng thứ hai được TP.HCM đưa ra bàn tròn BPC.

Theo bảng xếp hạng toàn cầu của StartupBlink năm 2026, hệ sinh thái TP.HCM đã vươn lên vị trí 98 thế giới và tiếp tục dẫn đầu cả nước.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM khẳng định, thành phố đang tập trung chính sách nâng cao tiềm lực cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ qua 4 nhóm nguồn lực.

Trước hết, thành phố mở rộng các trung tâm đổi mới sáng tạo cùng hệ thống phòng nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế nhằm tạo không gian thử nghiệm thực tế cho startup. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng được hỗ trợ toàn diện từ khâu xác lập, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đồng thời, thành phố tích cực đồng hành thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào quá trình sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, về mặt tài chính, Quỹ Đầu tư Mạo hiểm TP.HCM  chính thức vận hành từ tháng 9/2026 với nguồn vốn ban đầu 500 tỷ đồng và kỳ vọng đạt 5.000 tỷ đồng vào năm 2035 để tiếp sức mạnh mẽ cho các dự án khởi nghiệp.

Đáng chú ý, thành phố chú trọng thiết lập môi trường thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) và cơ chế bảo vệ rủi ro cho startup.

Ông Tuyên nhấn mạnh, thách thức lớn nhất của các doanh nghiệp khởi nghiệp không phải là sợ công nghệ, mà là lo ngại rủi ro khi thử nghiệm. Vì vậy, Nhà nước, viện nghiên cứu và trường đại học sẽ đóng vai trò "gánh vác rủi ro" cùng doanh nghiệp.

Đánh giá về tư duy hợp tác trong giai đoạn mới, ông Trần Trọng Tuyên khẳng định: "Thành phố khẳng định đã chuẩn bị đầy đủ cả về khung chính sách, nguồn lực tài chính lẫn tâm thế cởi mở để mời gọi các tập đoàn, chuyên gia và nhà đầu tư quốc tế cùng tham gia 'đồng kiến tạo'. Tức là cùng đặt ra bài toán thực tiễn, cùng tìm lời giải công nghệ và cùng chia sẻ thành quả từ thị trường đầy năng động của TP.HCM."

Từ chia sẻ bài học đến "Đồng tạo giá trị"

Trước mong muốn hợp tác của TP.HCM, đại biểu đại diện cho các thành phố đối tác quốc tế đã trao đổi, chia sẻ và đề xuất nhiều bài toán, kinh nghiệm phát triển thực tiễn.

Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM nhấn mạnh, BPC 2026 là cơ hội vàng để thành phố kết nối với các đô thị lớn giải quyết các bài toán phát triển thực tiễn.

"Mỗi đô thị đều có đặc thù riêng, không có khuôn mẫu chung. Sự đa dạng ấy tạo nên giá trị cốt lõi của BPC, một không gian mở để học hỏi và tìm mô hình phù hợp nhất. TP.HCM kỳ vọng BPC 2026 sẽ chuyển từ chia sẻ kinh nghiệm sang nhận diện cách làm tham khảo, từ trao đổi ý tưởng sang kết nối nguồn lực và đưa dự án vào thực tế", ông Hà chia sẻ.

Tham gia mạng lưới BPC từ năm 1997, TP.HCM đề xuất 5 hướng hợp tác trọng tâm: Kết nối thị trường; Kết nối nhà đầu tư; cùng đặt bài toán thử nghiệm công nghệ; chuyển giao công nghệ xanh; và Liên kết sâu rộng giữa Đại học - Viện nghiên cứu - Trung tâm đổi mới sáng tạo.

Trong khuôn khổ hội nghị, TP.HCM triển khai các buổi làm việc song phương với các đối tác, đồng thời tổ chức Hội chợ hàng Việt Nam tiêu biểu xuất khẩu năm 2026.

Nghị quyết lịch sử và trọng trách mới của siêu đô thị TP.HCM

VOV.VN - Nghị quyết 09-nghị quyết lịch sử ra đời đúng dịp kỷ niệm 136 năm sinh nhật Bác Hồ và mốc son 50 năm TP.Sài Gòn-Gia Định vinh dự mang tên Người. Giữa kỷ nguyên vươn mình, trọng trách của siêu đô thị TP.HCM là gánh vác sứ mệnh đi đầu và trách nhiệm vì cả nước.