Từ mâu thuẫn trên mạng đến phiên tòa: Bài học cảnh tỉnh học sinh

Ngày 19/10, UBND phường Sài Gòn, TP.HCM, phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Tòa án nhân dân phường, Chi đoàn Tòa Hành chính thuộc Tòa án nhân dân TP.HCM, Trường THCS Võ Trường Toản và nhóm Luật sư Mạch Sống tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống bạo lực trên môi trường mạng năm 2026.

Hoạt động được tổ chức tại Trường THCS Võ Trường Toản, nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn những nguy cơ, hậu quả của hành vi thiếu kiểm soát trên mạng xã hội, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng tự bảo vệ bản thân.

Từ mâu thuẫn trên mạng đến hậu quả ngoài đời

Phiên tòa giả định không chỉ giúp học sinh hình dung rõ hơn quy trình xét xử mà còn nhận diện những hậu quả pháp lý có thể xảy ra từ hành vi thiếu kiểm soát trên mạng xã hội; từ việc đăng tải hình ảnh người khác khi chưa được đồng ý; sử dụng lời lẽ xúc phạm; đến giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực... Mỗi tình huống đều mang đến những bài học thiết thực.

Sau khi theo dõi phiên tòa, nhiều học sinh cho biết các em hiểu rõ hơn trách nhiệm của bản thân khi sử dụng mạng xã hội, đồng thời nhận thức được sự cần thiết của việc kiểm soát cảm xúc, tôn trọng người khác và tìm kiếm sự hỗ trợ khi xảy ra mâu thuẫn.

Một học sinh chia sẻ, bài học em rút ra là không đăng tải hình ảnh người khác khi chưa được cho phép, đồng thời cần thận trọng trong lời nói trên mạng xã hội, tránh những phát ngôn quá khích gây tổn thương cho bạn bè.

Một nam sinh khác cho biết, khi đặt mình vào vị trí bị cáo trong phiên tòa giả định, em cảm nhận được áp lực nếu bản thân mắc phải những sai lầm tương tự. Điều đó giúp em ý thức hơn về việc cần cẩn trọng trong hành vi, lời nói cả trên mạng xã hội lẫn ngoài đời thực.

Trong khi đó, trước những mâu thuẫn hoặc vấn đề tâm lý của bạn bè, một nữ sinh lớp 9 cho rằng các em có thể tìm đến phòng tư vấn tâm lý của trường để được thầy cô hỗ trợ. Theo em, sự quan tâm, chia sẻ của thầy cô sẽ giúp các bạn tự tin bộc lộ cảm xúc, thay vì giữ kín những khó khăn của mình.

Những chia sẻ của học sinh cho thấy, bên cạnh việc hiểu các quy định pháp luật, các em đã bước đầu nhận thức được trách nhiệm trong lời nói, hành động và cách ứng xử với người khác trên môi trường mạng. Quan trọng hơn, khi gặp những tình huống tiêu cực, học sinh cần biết tìm đến gia đình, thầy cô thay vì tự giải quyết bằng những hành vi thiếu kiểm soát.

Luật sư Vũ Huy Cường, Giám đốc Công ty Luật Vũ An Gia, chủ tọa phiên tòa giả định cho biết, mạng xã hội đã trở thành môi trường giao tiếp quen thuộc của học sinh. Tuy nhiên, không phải em nào cũng nhận thức đầy đủ về giới hạn pháp luật và trách nhiệm đối với hành vi của mình.

Theo luật sư, việc sử dụng thông tin sai sự thật, lời lẽ xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân hoặc tổ chức trên mạng xã hội có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy tính chất, mức độ vi phạm: "Theo quy định tại Nghị định 282 năm 2025, mức xử phạt đối với cá nhân trong trường hợp có những lời lẽ xúc phạm danh dự nhân phẩm người khác sẽ bị xử phạt từ 3 triệu đến 4 triệu đồng, nếu là tổ chức là sẽ gấp đôi. Đối với các bạn học sinh, chưa đủ 18 tuổi thì cần phải trao đổi với cha mẹ, để những người lớn có phương án bảo vệ các bạn tốt hơn. Cần thiết thì liên hệ với ban giám hiệu nhà trường, thầy cô là ở lớp và gia đình ở nhà, hai bên cần có sự kết hợp với nhau để bảo vệ con cái, học sinh của mình".

Luật sư Vũ Huy Cường cũng nhấn mạnh, phiên tòa giả định không chỉ giúp học sinh nhận diện hành vi vi phạm mà còn đưa ra những tình huống, hậu quả và giải pháp để các em biết cách phòng tránh rủi ro.

Đặc biệt, khi xảy ra mâu thuẫn trên mạng xã hội, học sinh cần kiểm soát cảm xúc, không đáp trả bằng lời lẽ kích động hoặc hành vi bạo lực. Việc chủ động trao đổi với cha mẹ, giáo viên và nhà trường là cách để được hỗ trợ, bảo vệ kịp thời.

Không để học sinh đơn độc trước bạo lực mạng

Bên cạnh tuyên truyền pháp luật, việc tư vấn tâm lý và xây dựng môi trường học đường an toàn được xem là giải pháp quan trọng để phòng ngừa bạo lực mạng.

Cô Trần Thúy An, Hiệu trưởng Trường THCS Võ Trường Toản cho biết, học sinh ở lứa tuổi thiếu niên đang có nhiều thay đổi về tâm lý, dễ bị tác động bởi các mối quan hệ bạn bè và những thông tin trên mạng xã hội. Vì vậy, nhà trường chú trọng giáo dục ý thức, kỹ năng ứng xử cho các em cả trong đời sống thực và trên không gian mạng.

Ngoài việc xây dựng nội quy, nhà trường có quy định xử lý những hành vi không phù hợp trên mạng như xúc phạm, nói tục, lập nhóm gây mâu thuẫn hoặc xung đột giữa học sinh.

Khi phát hiện vụ việc, nhà trường tìm hiểu nguyên nhân, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh để trao đổi, tháo gỡ những khúc mắc. Đối với trường hợp nghiêm trọng, nhà trường phối hợp với cơ quan công an để có biện pháp xử lý, giáo dục phù hợp.

Đáng chú ý, Trường THCS Võ Trường Toản duy trì phòng tư vấn tâm lý với hai giáo viên kiêm nhiệm đã được bồi dưỡng nghiệp vụ. Các thầy cô không chỉ tiếp nhận học sinh chủ động tìm đến mà còn quan tâm, tiếp cận những em có biểu hiện cần hỗ trợ: "Phòng tư vấn tâm lý là một không gian riêng để học sinh đến tìm thầy cô, nhưng nhiều khi thầy cô phải đi tìm các em. Nhiều trường hợp mà chúng tôi cảm thấy cần phải can thiệp về tâm lý thì các thầy cô giống như một dịp tình cờ nào đó, gặp rồi trao đổi gần gũi, để các em tin tưởng, rồi mình ghi vào, theo dõi trong cuốn sổ tư vấn. Những thông tin đó được bảo mật cho các em".

Cũng theo cô Trần Thúy An, nhà trường mong muốn có thêm nhân sự chuyên trách về tâm lý học đường để hỗ trợ học sinh tốt hơn. Đồng thời, những hoạt động giáo dục trực quan như phiên tòa giả định sẽ giúp các em hiểu sâu hơn về pháp luật, nhận thức được trách nhiệm đối với hành vi của bản thân.

Từ tình huống được đưa ra tại phiên tòa giả định, thông điệp gửi đến học sinh không chỉ là tránh những hành vi vi phạm pháp luật mà còn biết tôn trọng người khác, kiểm soát cảm xúc và chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.

Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng có vai trò quan trọng trong việc hình thành thói quen ứng xử văn minh, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho học sinh.

Gia Lai xác minh vụ học sinh đánh nhau, quay video đăng lên mạng xã hội

VOV.VN - Sở Giáo dục và Đào tạo Gia Lai đang phối hợp các đơn vị liên quan xác minh vụ học sinh đánh nhau tại xã Kbang sau khi clip lan truyền trên mạng xã hội, gây xôn xao dư luận và đặt ra lo ngại về bạo lực học đường.