Từ nay đến cuối năm còn bao nhiêu cơn bão ảnh hưởng Việt Nam?
VOV.VN - Theo chuyên gia, từ nay đến cuối năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, vẫn có khoảng 3-5 cơn bão có khả năng ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam, kèm theo nguy cơ mưa lớn và thời tiết cực đoan.
Khoảng 3-5 cơn bão có thể ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam
Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ nay đến đầu năm 2027, El Nino sẽ tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh dần. Đây là yếu tố quan trọng chi phối diễn biến thời tiết trên khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng như hoạt động của bão trên Biển Đông.
Theo dự báo mới nhất của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong cả năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm.
Cụ thể, Biển Đông có khả năng xuất hiện khoảng 8-10 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 3-5 cơn có thể ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam. Con số này thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Hòa, số lượng bão ít hơn không đồng nghĩa với việc mức độ rủi ro giảm.
"Trong điều kiện El Nino, bão có xu hướng ít hơn nhưng vẫn có thể xuất hiện những cơn bão mạnh, diễn biến bất thường, quỹ đạo phức tạp và khó dự báo. Chỉ cần một cơn bão mạnh đổ bộ cũng có thể gây thiệt hại rất lớn", ông Hòa nhận định.
Theo chuyên gia khí tượng, những năm chịu tác động của El Nino thường ghi nhận số lượng bão giảm nhưng cường độ của một số cơn bão có thể mạnh hơn, đồng thời diễn biến nhanh khiến thời gian chuẩn bị ứng phó bị rút ngắn.
El Nino mạnh lên sẽ tác động như thế nào?
Theo các số liệu quan trắc, giữa tháng 7/2026, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực NINO3.4 cao hơn khoảng 1,3 độ C so với trung bình nhiều năm, cho thấy El Nino đang duy trì ở cường độ khá mạnh. Các mô hình dự báo khí hậu cho thấy hiện tượng này sẽ tiếp tục gia tăng trong những tháng tới. Xác suất El Nino đạt cường độ mạnh đến rất mạnh khoảng 90% trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10/2026 và tăng lên 95% trong thời kỳ từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027.
Đặc biệt, giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12 được đánh giá là thời điểm El Nino có khả năng đạt cường độ rất mạnh với xác suất khoảng 81%. Sự phát triển của El Nino không chỉ làm giảm số lượng bão mà còn khiến nền nhiệt trên cả nước cao hơn trung bình nhiều năm, nắng nóng kéo dài ở nhiều khu vực và lượng mưa phân bố không đều.
Một trong những điểm đáng chú ý trong dự báo khí hậu những tháng cuối năm là lượng mưa có xu hướng thiếu hụt ở nhiều nơi, nhưng nguy cơ xuất hiện các đợt mưa lớn vẫn rất cao.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong tháng 8, khu vực từ Đồng bằng Bắc Bộ đến Lâm Đồng có lượng mưa phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%. Riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có nơi cao hơn 30-60%, làm gia tăng nguy cơ ngập úng và lũ quét.
Sang tháng 9, lượng mưa tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%, trong khi các khu vực còn lại phổ biến ở mức xấp xỉ trung bình.
Đến tháng 10 và tháng 11, nhiều khu vực tiếp tục thiếu mưa, đặc biệt từ Nam Nghệ An đến Duyên hải Nam Trung Bộ, lượng mưa có thể thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý điều này không có nghĩa là thời tiết sẽ ổn định hơn.
Trong điều kiện El Nino, lượng mưa thường phân bố không đều. Thay vì nhiều đợt mưa kéo dài, mưa có xu hướng tập trung trong thời gian ngắn với cường suất rất lớn. Đây là nguyên nhân khiến nguy cơ ngập lụt đô thị, lũ quét và sạt lở đất vẫn ở mức cao, đặc biệt tại các tỉnh miền núi và khu vực Trung Bộ.
Dự báo từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, mưa lớn sẽ tập trung chủ yếu ở khu vực Trung Bộ, nhất là trong các tháng 11 và 12 - thời điểm thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới kết hợp không khí lạnh.
Không chỉ bão, nhiều hình thái thời tiết nguy hiểm vẫn xuất hiện
Bên cạnh bão và mưa lớn, các hiện tượng thời tiết cực đoan khác vẫn được dự báo xuất hiện trong những tháng cuối năm. Theo ông Nguyễn Đức Hòa, các hiện tượng như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể xảy ra trên phạm vi cả nước, đặc biệt trong thời kỳ chuyển mùa hoặc khi có mưa dông phát triển mạnh.
Ngoài ra, bão và áp thấp nhiệt đới kết hợp với gió mùa Tây Nam vẫn có thể gây gió mạnh, sóng lớn trên Biển Đông, ảnh hưởng đến hoạt động khai thác hải sản, vận tải biển và nuôi trồng thủy sản.
Đối với mùa đông năm nay, không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, vẫn có khả năng xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại, chủ yếu trong tháng 1/2027.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia khuyến cáo, mặc dù số lượng bão trong năm nay được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm, các địa phương và người dân tuyệt đối không được chủ quan.
Các tỉnh, thành phố cần theo dõi chặt chẽ diễn biến của bão, áp thấp nhiệt đới và các hình thế gây mưa lớn để chủ động phương án ứng phó. Đối với những khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất, cần rà soát các điểm xung yếu, chuẩn bị phương án sơ tán dân khi cần thiết. Các hồ chứa thủy lợi, thủy điện cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn để điều chỉnh phương án vận hành phù hợp, vừa bảo đảm an toàn công trình, vừa hạn chế nguy cơ ngập lụt cho vùng hạ du.
Đối với người dân, việc thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết, hạn chế đi vào khu vực ngập sâu, ngầm tràn, suối khi có mưa lớn; đồng thời chủ động gia cố nhà cửa, bảo vệ tài sản và chuẩn bị các phương án phòng tránh thiên tai là những giải pháp cần thiết.
Theo các chuyên gia khí tượng, diễn biến của bão trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường. Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến số lượng cơn bão, điều quan trọng hơn là theo dõi sát diễn biến của từng cơn bão cũng như các hiện tượng thời tiết cực đoan đi kèm để có biện pháp ứng phó kịp thời, giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản trong những tháng cuối năm 2026.