Từ “xã mới” đến cách làm mới ở Tân Lạc: Gần dân hơn từ những việc cụ thể
VOV.VN - Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Tân Lạc từng bước ổn định tổ chức, đẩy mạnh phân cấp, cải cách hành chính và chuyển đổi số, hướng mạnh hoạt động quản lý, điều hành về cơ sở.
Bộ máy từng bước ổn định
Từ 5 đơn vị cũ được sáp nhập, xã Tân Lạc (tỉnh Phú Thọ) hiện có diện tích hơn 139,89 km², dân số hơn 42.000 người. Theo chính quyền địa phương, sau sắp xếp, bộ máy được kiện toàn theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ.
Ông Bùi Tiến Lâm, Chủ tịch UBND xã Tân Lạc, cho biết việc bố trí cán bộ được thực hiện phù hợp với chuyên môn, năng lực và vị trí việc làm. Đội ngũ cán bộ, công chức cơ bản ổn định tư tưởng, chủ động thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới. Địa phương đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Trong lĩnh vực giáo dục, thực hiện Đề án sắp xếp, sáp nhập các đơn vị trường học, toàn xã hiện còn 15 trường. Việc sắp xếp nhằm giảm đầu mối, sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất và đội ngũ, đồng thời hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục.
Sau một năm vận hành, xã Tân Lạc được phân cấp, ủy quyền thực hiện 30 nhiệm vụ từ chính quyền cấp tỉnh. UBND xã tiếp tục ủy quyền 11 nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị, gồm 1 nhiệm vụ về kế toán - ngân sách, 9 nhiệm vụ về chứng thực và 1 nhiệm vụ về tín dụng.
Theo địa phương, việc phân cấp, ủy quyền giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong quản lý, điều hành, rút ngắn quy trình xử lý công việc và nâng cao trách nhiệm phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, từ ngày 1/7/2025 đến 20/8/2026, đã tiếp nhận 19.488 hồ sơ thủ tục hành chính, 100% được tiếp nhận trực tuyến. Trong số này, 19.191 hồ sơ đã được giải quyết; 19.098 hồ sơ được giải quyết trước và đúng hạn, đạt 99,52%; 93 hồ sơ quá hạn, chiếm 0,5%.
Hiện xã thực hiện 437 thủ tục hành chính, trong đó 194 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 243 thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến một phần. Việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính cũng được triển khai, tạo thuận lợi hơn cho người dân trên địa bàn rộng.
Đưa chuyển đổi số đến gần người dân
Xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền hai cấp, Tân Lạc đã triển khai các phần mềm quản lý văn bản, hộ tịch, chứng thực, Sổ tay đảng viên điện tử và mã QR trong gửi, nhận tài liệu. Hồ sơ điện tử, ký số, gửi và nhận văn bản toàn trình được thực hiện đồng bộ. Đáng chú ý, 100% khối lượng tài liệu qua rà soát đã được số hóa.
Một cách làm mới là mô hình “Trợ lý số Tân Lạc” trên nền tảng Zalo, tích hợp dưới dạng Mini App với tên tìm kiếm “TT Phục vụ HCC xã Tân Lạc”. Người dân có thể bấm số thứ tự trực tuyến, theo dõi lượt giải quyết hồ sơ, tra cứu thủ tục hành chính, đặt lịch làm việc, gửi phản ánh, kiến nghị và cập nhật thông báo từ chính quyền.
Theo ông Bùi Tiến Lâm, mô hình giúp giảm thời gian chờ đợi, đồng thời mở thêm kênh tương tác giữa chính quyền với người dân, đưa chuyển đổi số gắn với những nhu cầu cụ thể trong đời sống.
Ông Bùi Văn Mạnh, ở xóm Dưỡng, cho biết việc được cán bộ hướng dẫn thực hiện thủ tục trực tuyến giúp người dân ở xa trung tâm xã giảm số lần đi lại.
“Nhà tôi ở xa, trước đây cứ có việc là phải thu xếp lên xã. Tôi lại không quen làm trên điện thoại thông minh. Được cán bộ hướng dẫn, tôi có thể tự thực hiện, không biết thì hỏi cán bộ, đỡ phải đi lại nhiều lần”, ông Mạnh chia sẻ.
Cùng với cải cách hành chính, Tân Lạc chú trọng quản lý ngân sách, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, bảo đảm cân đối ngân sách, không để xảy ra nợ đọng xây dựng cơ bản hoặc nợ chế độ, chính sách.
Công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư cũng được quan tâm. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, Chủ tịch UBND xã đã tiếp công dân 46 cuộc. UBND xã tiếp nhận 26 đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; đã giải quyết dứt điểm 13 đơn, 13 đơn đang được giải quyết. Nội dung chủ yếu liên quan đến đất đai, tài nguyên khoáng sản và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Xã mới, cách làm mới...
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhu cầu đầu tư hạ tầng, quản lý đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng, thực hiện chính sách an sinh xã hội và giải quyết thủ tục hành chính tại Tân Lạc tăng lên. Trong khi đó, địa bàn rộng, giao thông còn hạn chế, dân cư phân tán khiến khối lượng công việc lớn hơn.
“Sau sắp xếp, địa bàn rộng hơn, việc cũng nhiều hơn, nhưng yêu cầu phục vụ người dân không thể vì thế mà chậm. Chúng tôi xác định phải thay đổi cách tổ chức công việc, phân công rõ trách nhiệm và quan trọng là cán bộ phải chủ động hơn, gần cơ sở hơn”, ông Lâm nói.
Lãnh đạo xã xác định cải cách hành chính là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên; chú trọng công khai, minh bạch quy trình, nâng cao trách nhiệm của công chức trong tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý hồ sơ.
Địa phương cũng triển khai mô hình “Hỗ trợ dịch vụ công tại nhà cho người dân yếu thế”. Trong năm, hơn 30 người yếu thế được hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến.
“Người lớn tuổi, người ở xa trung tâm xã, cán bộ phải hướng dẫn cụ thể hoặc làm cùng người dân từng bước. Mục tiêu cuối cùng là cắt giảm tối đa giấy tờ, thời gian và chi phí đi lại”, Chủ tịch UBND xã Tân Lạc cho biết.
Là đơn vị sự nghiệp công lập có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Tân Lạc được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ trong các lĩnh vực văn hóa - thể thao - du lịch, thông tin - truyền thông, khuyến nông, vệ sinh môi trường và điện chiếu sáng công cộng.
Trung tâm còn tổ chức các dịch vụ phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân như thu gom, xử lý rác thải, duy tu cảnh quan, chiếu sáng công cộng. Đây là những lĩnh vực gắn với sinh hoạt hằng ngày, góp phần cải thiện diện mạo đô thị và nông thôn mới tại địa phương.
Bà Lương Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Tân Lạc, cho biết Trung tâm còn là đầu mối kết nối chính quyền với người dân thông qua tuyên truyền, tổ chức các hoạt động văn hóa - thể thao, phát triển du lịch cộng đồng và quảng bá sản phẩm OCOP.
Theo bà Hương, trong quá trình xây dựng nông thôn mới nâng cao, vệ sinh môi trường và quản lý hạ tầng công cộng là những vấn đề cần được chú trọng. Trung tâm sẽ tập trung vào thu gom, xử lý rác thải, duy trì cây xanh và hệ thống điện chiếu sáng, góp phần xây dựng xã “Xanh - Sạch - Sáng.
“Một năm chưa phải là thời gian dài để đánh giá toàn diện, nhưng có thể thấy mô hình mới đang tạo ra những thay đổi rõ nét ở cơ sở. Quan trọng nhất là bộ máy phải tiếp tục hoàn thiện, phân công nhiệm vụ phải rõ người, rõ việc và đội ngũ cán bộ, viên chức phải đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ ngày càng rộng hơn, để người dân thực sự cảm nhận được sự thay đổi qua những việc cụ thể hằng ngày”, bà Hương nói.
Lắng nghe, giải quyết vấn đề từ cơ sở
Theo ông Lê Văn Thạch, Bí thư Đảng ủy xã Tân Lạc, Đảng bộ xã hiện có 11 Đảng bộ cơ sở, 18 chi bộ cơ sở và 36 chi bộ thôn trực thuộc, với tổng số 2.854 đảng viên. Tổng số cán bộ, công chức, viên chức hiện có 722 người.
Tân Lạc có Quốc lộ 6 và Quốc lộ 12B đi qua; diện tích đất sản xuất nông nghiệp khoảng 3.785 ha, nguồn lao động dồi dào và hạ tầng cơ bản hoàn thiện. Đây là những điều kiện để địa phương phát triển nông nghiệp, thương mại và dịch vụ.
“Vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp là quá trình vừa làm, vừa hoàn thiện, trong đó yêu cầu quan trọng nhất là bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, không để công việc của người dân và doanh nghiệp bị gián đoạn”, ông Thạch nói.
Thời gian tới, Tân Lạc xác định tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ, đẩy mạnh phân cấp gắn với kiểm tra, giám sát; lấy cải cách hành chính và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả quản trị.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Tân Lạc, điều quan trọng sau sắp xếp là người dân được phục vụ thuận tiện hơn, công việc được giải quyết kịp thời và chính quyền gần dân, sát dân, lắng nghe những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Một xã mới có thể bắt đầu từ việc sắp xếp địa giới hành chính, nhưng phương thức hoạt động của chính quyền cơ sở được thể hiện qua những việc cụ thể: thủ tục được giải quyết hiệu quả hơn, vấn đề của người dân được nắm bắt sớm hơn và tiềm năng phát triển trên địa bàn được khai thác phù hợp.
“Những kết quả bước đầu sau một năm vận hành là cơ sở để Tân Lạc tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hướng tới nền hành chính ‘Kỷ cương - Trách nhiệm - Hành động - Phục vụ’, lấy sự thuận tiện và mức độ hài lòng của người dân làm một trong những thước đo hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở”, ông Thạch khẳng định.