Vì sao cần tổ chức làn vượt trên cao tốc?
VOV.VN - Cục Cảnh sát giao thông vừa đề nghị Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp tổ chức lại giao thông, bố trí làn bên trái, sát dải phân cách giữa để vượt xe trên cao tốc Hà Nội- Hải Phòng và cao tốc Cầu Giẽ - Cao Bồ. Dự kiến thực hiện trong quý IV/2026. Vì sao cần bố trí làn vượt trên cao tốc?
Nếu thực hiện mô hình làn vượt trên cao tốc này sẽ giải quyết được những vấn đề bức xúc gì đang nảy sinh hiện nay?
Phóng viên VOVGT đối thoại với Trung tá Nguyễn Thuỳ Nga, Phòng Hướng dẫn Tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn (Cục Cảnh sát giao thông) xung quanh nội dung này.
PV: Thưa bà, xuất phát từ những bất cập nào trong thực tiễn quản lý, điều hành giao thông hiện nay khiến Cục Cảnh sát giao thông đề xuất tổ chức làn vượt trên hai tuyến cao tốc?
Trung tá Nguyễn Thuỳ Nga: Qua thực tế theo dõi giao thông trên các tuyến cao tốc thời gian vừa qua, vẫn còn một bộ phận lái xe chạy với tốc độ thấp, nhưng lại đi liên tục ở làn bên trái, sát dải phân cách giữa. Điều này cũng khiến các phương tiện đi phía sau muốn vượt nhưng không vượt được, và có thời điểm tạo thành những dòng xe kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng lưu thông trên tuyến. Việc phải đi sau một phương tiện chạy chậm trong thời gian dài cũng dễ gây tâm lý sốt ruột, ức chế, mệt mỏi cho những người lái xe và có thể phát sinh những tình huống chuyển làn, vượt xe không đảm bảo an toàn.
Cục Cảnh sát giao thông cũng đã đề nghị và phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam nghiên cứu các phương án tổ chức giao thông theo hướng bố trí làn sát dải phân cách giữa làm làn đường vượt xe. Chúng ta cũng có thể hiểu đơn giản, đó làn này chỉ sử dụng khi cần vượt. Sau khi vượt xong, thì phải trở lại làn bên phải, chứ không thể tiếp tục chạy trên làn vượt được.
Phương án này tạo ra một trật tự lưu thông rõ ràng hơn trên cao tốc. Qua đó chúng ta cũng khai thác hiệu quả hơn năng lực của tuyến đường và giúp giao thông được thông thoáng hơn, thuận lợi hơn, góp phần phòng ngừa va chạm, tai nạn, cũng như là ùn tắc giao thông trên các tuyến cao tốc.
PV: Việc tổ chức làn vượt được kỳ vọng sẽ giải quyết những vấn đề gì về an toàn giao thông, giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng?
Trung tá Nguyễn Thuỳ Nga: Qua nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm tổ chức giao thông tại nhiều quốc gia có hệ thống đường cao tốc phát triển và nguyên tắc khá phổ biến là xe chạy chậm thì chủ động đi về phía bên phải, làn bên trái chủ yếu sử dụng để vượt xe. Như vậy, chức năng của từng làn đường được xác định rõ hơn và dòng phương tiện cũng vận hành có trật tự hơn.
Về hiệu quả về an toàn giao thông, khi quy định rõ làn nào để lưu thông bình thường, làn nào dành cho vượt xe, thì người lái xe sẽ có cách xử lý thống nhất hơn. Sau khi vượt xong và bảo đảm khoảng cách an toàn, thì phương tiện phải trở lại làn bên phải, không chạy liên tục trên làn vượt khi các cái làn bên phải đang thông thoáng. Qua đó sẽ hạn chế được tình trạng vượt tùy tiện, chuyển làn liên tục, hoặc chuyển làn thiếu kiểm soát.
Đó là những hành vi tiềm ẩn gây nguy cơ xảy ra va chạm và tai nạn giao thông. Nếu thực hiện tốt, chúng ta cũng có thể kỳ vọng giảm ùn ứ và khai thác hiệu quả hơn năng lực các tuyến cao tốc hiện có.
PV: Việc tổ chức, giám sát và xử lý vi phạm sẽ được thực hiện ra sao để bảo đảm người dân tuân thủ đúng quy định?
Trung tá Nguyễn Thuỳ Nga: Theo dự kiến, việc thí điểm này sẽ bắt đầu từ quý IV/2026 và thực hiện trong khoảng 3 tháng. Trong thời gian thí điểm này, chúng tôi cũng muốn đánh giá một cách thực tế xem khi tổ chức làn vượt, ý thức chấp hành của người lái xe thay đổi như thế nào, tốc độ và khả năng lưu thông của dòng phương tiện có được cải thiện hay không, tình trạng xe chạy chậm chiếm làn trái có giảm không và đặc biệt là tác động của phương án này đối với an toàn giao thông và ùn tắc giao thông trên tuyến.
Lực lượng cảnh sát giao thông cũng sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan để nghiên cứu, xây dựng những tiêu chí kỹ thuật cụ thể để nhận diện các hành vi này. Chẳng hạn như xe đã đi trên làn vượt trong bao lâu, hoặc là trên quãng đường bao nhiêu, tốc độ của xe so với các cái phương tiện xung quanh như thế nào...
Đồng thời, chúng tôi cũng nghiên cứu quy định tốc độ tối thiểu đối với làn dành cho vượt xe để việc tổ chức và xử lý sau này có cơ sở rõ ràng và thống nhất hơn.
Cùng với đó, hệ thống camera giám sát, đặc biệt là camera ứng dụng AI sẽ tiếp tục được nghiên cứu, nâng cấp để không chỉ ghi nhận một hình ảnh tại một thời điểm, mà có thể theo dõi được cả quá trình phương tiện sử dụng làn vượt.
Đồng thời, thông qua dữ liệu thực tế trong 3 tháng thí điểm, các cơ quan chức năng sẽ có cơ sở để đánh giá đầy đủ được những mặt được, những vấn đề cần điều chỉnh để, từ đó nghiên cứu, hoàn thiện hơn phương án trước khi xem xét và triển khai ở phạm vi rộng hơn.
PV: Xin cảm ơn bà!