Bảo vệ người dám làm, kiên quyết xử lý người không chịu làm

Sáng nay (3/9), Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị.

Tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã quán triệt những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. 

Không chấp nhận sự thụ động, né trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Nghị quyết 24 gồm 4 quan điểm, 4 mục tiêu, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp và phân công rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Theo đó, Nghị quyết 24 đã có bước chuyển từ khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm sang xác lập tính tiên phong, gương mẫu, trách nhiệm hành động là chuẩn mực của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Đây là bước phát triển có ý nghĩa nền tảng.

Nghị quyết không chỉ đặt câu hỏi cán bộ nào năng động, sáng tạo để khuyến khích và bảo vệ, mà đặt yêu cầu cao hơn, người cán bộ trong kỷ nguyên mới phải hành động như thế nào để đáp ứng yêu cầu của Đảng, đất nước và Nhân dân. 

Không phải cán bộ nào cũng phải có một sáng kiến lớn, một đề án đột  phá, nhưng cũng không thể chấp nhận sự thụ động, trì trệ, né tránh trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ. Việc thuộc thẩm quyền phải quyết định, việc thuộc trách nhiệm phải xử lý, khó khăn phải chủ động tìm cách tháo gỡ; vượt thẩm quyền phải báo cáo cùng phương án đề xuất. Như vậy, từ chỗ “khuyến khích người dám làm”, Nghị quyết tiến tới yêu cầu “xây dựng một đội ngũ cán bộ có năng lực và trách nhiệm hành động”. 

Nghị quyết chuyển từ bảo vệ cán bộ sau khi rủi ro đã xảy ra sang kiến tạo môi trường để cán bộ có thể dấn thân hành động và có trách nhiệm ngay từ đầu. Trước khi yêu cầu cán bộ chịu trách nhiệm, tổ chức phải giao rõ việc, giao đủ quyền, bố trí nguồn lực cần thiết, xác định giới hạn thẩm quyền, nhận diện và quản trị rủi ro, theo dõi, hỗ trợ trong quá trình thực hiện. Đây là sự chuyển đổi rất quan trọng từ “bảo vệ sau sự việc” sang “bảo vệ bằng thể chế, bằng tổ chức và bằng quản trị rủi ro ngay trong quá trình hành động”.

Bảo vệ không phải tạo ra một “vùng an toàn” để cán bộ không phải chịu trách nhiệm, mà là tạo ra một không gian hành động rõ ràng, chấp nhận rủi ro, thử nghiệm có kiểm soát để cán  bộ dám chịu trách nhiệm. 

Nghị quyết 24 cũng chuyển từ đặt trọng tâm vào trách nhiệm của cá nhân cán bộ sang xác lập trách nhiệm đồng bộ của cán bộ, tổ chức và người đứng đầu. Nếu chỉ yêu cầu cán bộ dám làm nhưng người có thẩm quyền không dám quyết định; chỉ yêu cầu cấp dưới chịu trách nhiệm nhưng cấp trên không giao quyền, không bố trí nguồn lực, không tháo gỡ và không bảo vệ khi cán bộ hành động đúng thì cơ chế sẽ không thể vận hành. Vì vậy, Nghị quyết đặt trách nhiệm rất rõ đối với cấp ủy và người đứng đầu. Đây là chuyển biến từ “cán bộ phải dám làm” sang “tổ chức phải dám giao việc, dám giao quyền và dám bảo vệ người làm đúng”. 

Đặc biệt, nghị quyết chuyển từ khuyến khích, bảo vệ cán bộ như một cơ chế riêng lẻ trở thành một nội dung xuyên suốt trong công tác cán bộ và quản trị quốc gia hiện đại. Điểm mới của Nghị quyết là gắn trực tiếp tinh thần đổi mới, năng lực hành động và quản trị rủi ro với các khâu của công tác cán bộ; lấy thực tiễn và kết quả thực hiện nhiệm vụ làm căn cứ quan trọng để đánh giá, sử dụng cán bộ.

Tinh thần rất rõ: chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy sản phẩm và kết quả để đánh giá, lấy thực tiễn để phát hiện, trọng dụng và sàng lọc cán bộ. Người làm được việc, có sản phẩm, tạo hiệu quả thực chất phải được ghi nhận, tôn vinh và trọng dụng. Người trì trệ, đùn đẩy, né tránh, làm việc cầm chừng hoặc đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích chung phải được nhận diện, sàng lọc và xử lý phù hợp. 

Thuộc thẩm quyền mà không làm cũng phải chịu trách nhiệm

"Đích đến của nghị quyết không chỉ là khắc phục tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm của cán bộ. Yêu cầu cao hơn là hình thành một môi trường trong đó chủ động, đổi mới, dấn thân, trách nhiệm, liêm chính và hiệu quả trở thành chuẩn mực; còn trì trệ, né tránh, đùn đẩy không còn là lựa chọn an toàn", đồng chí Nguyễn Duy Ngọc quán triệt.

Phân tích sâu về thực tiễn hiện nay, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cũng nhấn mạnh, phải hiểu đầy đủ hai mặt của vấn đề: Nghị quyết vừa bảo vệ người dám làm, vừa kiên quyết xử lý người không chịu làm. Thực tiễn hiện nay có 2 tình trạng khác nhau, không được đánh đồng. Có những cán bộ thực sự muốn làm, có sáng kiến, có năng lực, có động cơ trong sáng, nhưng còn băn khoăn, e ngại vì cơ chế chưa rõ, pháp luật còn chồng chéo, vấn đề mới chưa có tiền lệ, rủi ro khó lường. Đối với những cán bộ như vậy, trách nhiệm của tổ chức là phải tháo gỡ, trao quyền, hướng dẫn, chia sẻ rủi ro và bảo vệ họ. 

Nhưng cũng có những cán bộ không phải không dám làm mà thực chất là không muốn làm; ngại khó, ngại va chạm, sợ trách nhiệm, làm việc cầm chừng, việc dễ thì làm, việc khó thì né, việc có lợi thì tích cực, việc chung thì chậm trễ, gặp vấn đề thì đẩy lên trên, đẩy xuống dưới hoặc đẩy sang cơ quan khác. Đặc biệt phải cảnh giác với tình trạng lấy “sợ sai”, “sợ trách nhiệm”, “cơ chế còn vướng”, “pháp luật chưa rõ” làm bình phong cho sự trì trệ, thiếu trách nhiệm, thậm chí che giấu động cơ cá nhân.

Tinh thần của Nghị quyết 24 là bảo vệ người dám làm, nhưng cũng đồng thời phải xác định trách nhiệm người không chịu làm. Không hành động cũng có thể gây hậu quả. Một quyết định sai phải chịu trách nhiệm; nhưng không quyết định, để công việc đình trệ, cơ hội phát triển bị bỏ lỡ, nguồn lực bị lãng phí, người dân và doanh nghiệp phải chịu thiệt hại thì cũng phải chịu trách nhiệm. 

“Phải phân biệt rất rõ, người muốn làm nhưng gặp rào cản thì phải tháo gỡ, người dám làm vì lợi ích chung thì phải bảo vệ; người làm tốt thì phải trọng dụng, nhưng người có trách nhiệm mà không làm, có thẩm quyền mà không quyết, thấy việc khó mà né tránh, đùn đẩy thì phải xem xét trách nhiệm. Chúng ta lâu nay thường chú ý kiểm tra cán bộ làm sai cái gì. Trong giai đoạn mới, cần quan tâm thêm cả một câu hỏi khác: Việc thuộc chức trách, thẩm quyền của đồng chí, tại sao đồng chí không làm? Phải từng bước hình thành một văn hóa rất rõ trong hệ thống, không làm cũng phải chịu trách nhiệm; làm chậm cũng phải chịu trách nhiệm; làm không đến nơi đến chốn cũng phải được đánh giá đúng mức. Đây chính là một nội hàm rất quan trọng của tính tiên phong, gương mẫu”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

"Việc làm tốt cho dân chính là công tác tư tưởng tốt nhất"

VOV.VN - Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, nhân dân là chủ thể tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và việc làm tốt cho dân là công tác tư tưởng tốt nhất.