Kiến nghị rà soát thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

Chiều 23/4, Quốc hội làm việc tại hội trường dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh. Quốc hội thảo luận về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Đoàn Thu Hà (Lạng Sơn) bày tỏ thống nhất cao với báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân do Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trình bày.

Theo đại biểu, báo cáo đã phản ánh đầy đủ, kịp thời tâm tư, nguyện vọng của cử tri cả nước; đồng thời phân tích rõ kết quả đạt được, chỉ ra các hạn chế và đề xuất nhiều nhóm giải pháp trong công tác lãnh đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước.

Đáng chú ý, báo cáo ghi nhận những chuyển biến tích cực trong hoạt động lập pháp của Quốc hội, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và các bộ, ngành trong xử lý khối lượng lớn kiến nghị cử tri. Qua đó góp phần củng cố niềm tin của nhân dân trong nước, kiều bào ở nước ngoài và bạn bè quốc tế, tạo nền tảng quan trọng để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu Đoàn Thu Hà kiến nghị Bộ Tài chính rà soát, đánh giá hiệu quả thực hiện Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Theo đại biểu, số liệu được dẫn chứng, nguồn thu từ sắc thuế này chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng thu nội địa năm 2024 đạt 3.861 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,22%; Năm 2025 khoảng 0,17%; Dự toán năm 2026 khoảng 0,16%. Trong khi đó, số lượng đối tượng quản lý lên tới khoảng 29 triệu hộ gia đình, kéo theo khối lượng công việc lớn cho cơ quan thuế. Nhiều trường hợp thuộc diện miễn, giảm hoặc không phải nộp thuế vẫn phải lập bộ quản lý, làm gia tăng chi phí hành chính.

“Các bất cập như dữ liệu đất đai chưa đồng bộ, nghĩa vụ tài chính chồng chéo đối với doanh nghiệp, và xu hướng giảm vai trò quản lý thông qua công cụ thuế khi dữ liệu đất đai đang được số hóa”, đại biểu Hà chỉ ra những bất cập.

Trước thực tế này, cử tri kiến nghị hai nhóm giải pháp: Đánh giá toàn diện hiệu quả sắc thuế để xem xét miễn, giảm phù hợp; đồng thời nghiên cứu xây dựng Luật Thuế tài sản theo hướng điều tiết hợp lý tài sản có giá trị lớn, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo nguồn thu bền vững.

Tỷ lệ trả lời cao nhưng chủ yếu dừng ở giải thích

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Nguyễn Đình Xuân (đoàn Tây Ninh) cho biết theo Báo cáo số 28 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tỷ lệ trả lời, giải quyết kiến nghị cử tri đạt 98,6% – một kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, khoảng 98% nội dung trả lời chủ yếu dừng ở mức giải trình, cung cấp thông tin. Theo đại biểu, nguyên nhân không chỉ do công tác tuyên truyền pháp luật chưa hiệu quả mà còn do nhiều quy định pháp luật chưa rõ ràng, thiếu cụ thể.

“Tình trạng nhiều kiến nghị chưa được giải quyết đến cùng, trả lời còn chung chung, thiếu lộ trình và chưa xác định rõ trách nhiệm”, đại biểu nêu lên.

Đặc biệt, trong lĩnh vực chuyển đổi số và cải cách hành chính, dù triển khai mạnh nhưng vẫn phát sinh nhiều trục trặc về hệ thống, gây ách tắc thay vì tạo thuận lợi cho người dân. Một số nơi còn từ chối hồ sơ giấy để đảm bảo “tỷ lệ số hóa”, khiến người dân phải chờ đợi khi hệ thống gặp lỗi.

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân cũng nhấn mạnh lĩnh vực đất đai vẫn còn nhiều bất cập, đặc biệt là phương pháp định giá đất phức tạp, tốn thời gian nhưng hiệu quả chưa tương xứng. Ông đề xuất áp dụng bảng giá đất nhanh đối với đất khu công nghiệp, đất sản xuất kinh doanh, phần chênh lệch có thể điều tiết qua thuế.

Ngoài ra, một số chính sách như giảm 70% tiền sử dụng đất ở vẫn khó tiếp cận do chưa rõ đối tượng; quy định về tách thửa, chuyển mục đích sử dụng đất còn thiếu hướng dẫn cụ thể.

Đại biểu cũng cảnh báo tình trạng “số hóa hình thức” trong cải cách hành chính, khi một số nơi xử lý hồ sơ thủ công rồi mới số hóa để làm đẹp số liệu, hoặc yêu cầu thủ tục không cần thiết trong môi trường điện tử.

Cũng đóng góp ý kiến tại hội trường, đại biểu Đặng Thị Mỹ Hương (đoàn Khánh Hòa) cho biết trong tổng số kiến nghị đã được trả lời, có tới 68% chủ yếu dừng ở giải trình, trong khi chỉ khoảng 12–12,8% được xử lý bằng biện pháp cụ thể.

Theo đại biểu, điều này cho thấy một phần lớn kiến nghị chưa được giải quyết đến cùng, chưa tạo chuyển biến thực chất. Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng xử lý chậm, kéo dài, thiếu lộ trình và thời gian hoàn thành rõ ràng. Đối với các vấn đề liên ngành, việc phối hợp chưa chặt chẽ, chưa xác định rõ cơ quan chủ trì cũng là nguyên nhân làm giảm hiệu quả xử lý.

“Cần hoàn thiện chính sách pháp luật về giải quyết kiến nghị cử tri; Phân loại rõ các nhóm kiến nghị theo mức độ và lộ trình xử lý; Công khai tiến độ, thời gian hoàn thành; Lượng hóa trách nhiệm của cơ quan, cá nhân; Tăng cường giám sát sau trả lời đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, minh bạch hóa quy trình”, đại biểu Hương kiến nghị.

Đại biểu Đặng Thị Mỹ Hương nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ trả lời mang tính hành chính sang giải quyết thực chất: “Mỗi kiến nghị của cử tri cần được xử lý đến cùng, có kết quả cụ thể và có thể kiểm chứng được”.

Các ý kiến tại hội trường cho thấy, dù kết quả đạt được là đáng ghi nhận, nhưng yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là nâng cao chất lượng giải quyết kiến nghị theo hướng thực chất, hiệu quả. Việc tinh gọn các chính sách, hoàn thiện pháp luật, cải cách hành chính và chuyển đổi số thực chất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần củng cố niềm tin của cử tri, tăng cường mối liên hệ giữa Quốc hội và nhân dân.

Quốc hội chính thức thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi), có hiệu lực từ 1/3/2027

VOV.VN - Chiều nay (23/4), 488/492 đại biểu Quốc hội đã bấm nút biểu quyết thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi), chiếm 97,6% tổng số đại biểu tham gia biểu quyết.