Cấp xã gánh thêm việc, áp lực ngày càng lớn

Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị ở Điện Biên đã tinh gọn hơn, gần dân, sát dân hơn. Tuy nhiện, chính quyền cấp xã chịu áp lực công việc ngày càng lớn, trong khi trình độ của đội ngũ cán bộ chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ. Một bộ phận cán bộ chưa thực sự bắt nhịp nhanh với phương thức làm việc mới, dẫn đến còn lúng túng trong giải quyết công việc.

Với phương châm "trao nhiệm vụ đến đâu, nâng cao năng lực tương ứng đến đó", tỉnh Điện Biên tập trung tháo gỡ điểm nghẽn này, chủ động bố trí, sắp xếp, biệt phái cán bộ đã góp phần khắc phục tình trạng thừa - thiếu cục bộ, từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Từ ngày 1/7/2025 thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Điện Biên đã giảm từ 129 đơn vị hành chính cấp xã xuống còn 45. Việc xóa bỏ cấp trung gian giúp tinh gọn bộ máy, song áp lực cho chính quyền cấp xã nay trở nên lớn hơn trước nhiều. Bởi các lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài chính, đầu tư công, giáo dục, y tế hay giải quyết thủ tục hành chính đều được triển khai ngay tại cơ sở. 

Bà Lù Thị Mai Sinh, cán bộ Phòng Văn hoá, Xã hội xã Mường Pồn, tỉnh Điện Biên chia sẻ, so với khối lượng công việc của trước đây thì là tăng lên gấp đôi. Tại vì trước đây ở cấp xã chỉ thực hiện công tác rà soát đối với người dân, còn thực hiện chế độ là cấp huyện. Còn hiện nay ở cấp xã vừa tiến hành rà soát trực tiếp với người dân vừa thực hiện chế độ luôn với người dân.

“Hiện nay vừa phải làm nhiệm vụ cũ nhưng đồng thời làm thêm cả những nhiệm vụ mới. Cán bộ phải vừa học, vừa làm, vừa tiếp cận dần dần nên khối lượng công việc rất nhiều và ai cũng phải học tập rất nhiều để đảm nhiệm được vị trí hiện tại”, bà Sinh cho biết.

Tăng thẩm quyền cho cấp xã không chỉ là gia tăng trách nhiệm mà còn là khẳng định mục tiêu lấy người dân làm trung tâm, lấy chất lượng phục vụ làm thước đo hiệu quả của bộ máy công quyền. 

Ông Nguyễn Văn Lương, Chủ tịch UBND xã Mường Pồn cho rằng ngoài áp lực về khối lượng công việc, cán bộ cấp xã mới cũng đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng phục vụ người dân, cải cách hành chính và chuyển đổi số.

“Về cơ bản, cán bộ công chức của xã Mường Pồn cho đến giờ phút này là đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Tuy nhiên do yêu cầu nhiệm vụ, số lượng công việc khá nhiều; đặc biệt đối với một số cán bộ công chức liên quan đến việc phải làm các nhiệm vụ khác so với việc chuyên môn được đào tạo của mình. Chính vì vậy còn đang lúng túng và hạn chế về năng lực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao”, ông Lương trình bày.

Bên cạnh kết quả đạt được, ciệc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở một số nơi vẫn còn một số hạn chế, kết quả chưa cao; năng lực tham mưu, quản lý, điều hành của một bộ phận cán bộ cấp xã chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ; còn thiếu cán bộ ở các lĩnh vực chuyên môn sâu, như: công nghệ thông tin, đất đai, nông nghiệp, xây dựng, tài chính; Nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm thêm các lĩnh vực ngoài chuyên môn được đào tạo đã làm ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ công việc.

Ông Cháng A Nủ và bà Lường Kim Dung, cán bộ Phòng Văn hoá, Xã hội xã Na Sang, cho biết phải làm việc thêm ngoài giờ để đảm bảo cho đúng thời hạn công việc.

“Các đồng chí phụ trách kiêm nghiệm thêm nhiều mảng, được giao nhiều đầu việc hơn thì yêu cầu cao hơn về thực hiện nhiệm vụ. Cho nên là các đồng chí cũng phải tự tổng hợp và cũng phải tự nâng cao trình độ chuyên môn để thực hiện đảm bảo hoàn thành được nhiệm vụ”, ông Nủ thông tin.

Còn bà Lường Kim Dung cho biết thêm, từ lúc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công việc nhiều hơn so với đơn vị cũ và kiêm nhiệm rất nhiều mảng. Dù cũng được tập huấn về các mảng mình đang phụ trách, tuy nhiên tập huấn cũng chỉ áp dụng được phần nào, không thể áp dụng được hết. Nhiều mảng đảm nhiệm nhưng nhiều khi công việc cũng chưa biết được hết và chưa nắm được hết các công việc được giao. Điều này dẫn đến công việc bị dồn và tồn đọng nhiều, phải thực hiện cả ngoài giờ để đảm bảo cho đúng thời hạn công việc của mình.

Phân phối nguồn lực tháo gỡ điểm nghẽn

Xác định việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp là nhiệm vụ chính trị mang tính chiến lược lâu dài của cả hệ thống chính trị. Tỉnh ủy Điện Biên đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện điều động công chức, viên chức cấp tỉnh về công tác tại xã, phường đang thiếu biên chế, thiếu chuyên ngành phù hợp. Tỉnh đã điều động hơn 2.300 cán bộ, công chức; chuyển hơn 14.270 viên chức, người lao động về làm việc tại các xã mới.

Ông Lê Đình Tuyên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Điện Biên cho biết, nhằm tháo gỡ khó khăn cho cơ sở trước những áp lực mới phát sinh, tỉnh đã điều động 124 công chức, viên chức từ cấp tỉnh và các ngành về hỗ trợ các xã; riêng ngành y tế đã tăng cường đội ngũ lãnh đạo, quản lý cho toàn bộ 45 trạm y tế xã. Cùng với đó, hơn 11.800 lượt cán bộ, công chức, viên chức đã được đào tạo, bồi dưỡng nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình mới.

“Tỉnh cũng đã có rất nhiều giải pháp để giúp cho hoạt động cấp xã được trơn tru như là việc tập huấn các chuyên môn nghiệp vụ, khảo sát đội ngũ cán bộ công chức khối Đảng, đoàn thể, chính quyền để có những giải pháp điều động, thuyên chuyển phù hợp. Bên cạnh đó là tăng cường cán bộ cấp tỉnh về các xã thực hiện nhiệm vụ tăng cường áp dụng công nghệ thông tin trong giải quyết công việc. Từ đó cũng đã giúp giảm tải rất nhiều trong thực hiện nhiệm vụ của cấp xã. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát lại một lần nữa đến với từng xã, xem xét xã nào thừa, xã nào thiếu và sẽ cụ thể cho từng cán bộ công chức ở các chuyên ngành khác nhau để có sự bố trí tăng cường cho phù hợp” ông Tuyên cho biết về giải pháp.

Gần một năm thực hiện cho thấy, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang đi đúng hướng. Bộ máy gọn hơn, trách nhiệm rõ hơn, nhiều việc được giải quyết nhanh hơn, khoảng cách giữa chính quyền với người dân được rút ngắn hơn.

Tỉnh Điện Biên hiện đang từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn về năng lực cán bộ, nguồn lực thực thi, cơ chế vận hành và phương thức quản trị để mô hình này thực sự phát huy hiệu quả lâu dài và bền vững. Đây cũng là định hướng xuyên suốt của tỉnh Điện Biên tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu quản trị mới, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo.

Phát huy tự quản cộng đồng trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp

VOV.VN - Các chuyên gia đề xuất Hà Nội tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị cộng đồng, phát huy vai trò tự quản của người dân và bảo đảm phù hợp với đặc thù từng địa bàn trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.