Thành phố (TP) Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết về tổ chức, hoạt động thôn, tổ dân phố với nhiều điểm mới nhằm đáp ứng mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo tinh thần Luật Thủ đô. Điểm đáng chú ý, Hà Nội đề xuất mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí tối đa 5 người hoạt động không chuyên trách, cao hơn quy định chung của Trung ương; đề xuất nâng mức phụ cấp cho lực lượng này lên bằng 12 lần mức lương cơ sở; Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) xã, phường được quyền chỉ định Tổ trưởng, Tổ phó lâm thời trong tối đa 12 tháng. Cùng với đó là việc rà soát, sắp xếp lại thôn, tổ dân phố theo hướng tinh gọn khoảng 30%, nhiều địa phương dự kiến giảm tới 60% số lượng đơn vị.

Đánh giá về dự thảo này, PGS.TS Vũ Ngọc Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam TP Hà Nội cho rằng, dự thảo nghị quyết về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố là rất cần thiết trong bối cảnh Hà Nội triển khai Luật Thủ đô và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Với dự thảo này ông Quang đề nghị làm rõ hơn quy định về họp, lấy ý kiến và biểu quyết trực tuyến. Theo ông, cần bổ sung quy định cụ thể về nền tảng công nghệ sử dụng, xác thực danh tính, kiểm soát biểu quyết nhiều lần, bảo vệ dữ liệu cá nhân và xử lý khiếu nại để bảo đảm dân chủ, minh bạch khi triển khai thực tế.

Đối với tiêu chuẩn Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, ông cho rằng quy định về bằng cấp, trình độ công nghệ thông tin hiện khá cao, có thể khó áp dụng tại một số địa bàn vùng xa như Ba Vì, Sóc Sơn. Vì vậy, cần có cơ chế linh hoạt hơn. “Đơn giản hóa quy trình bầu cử Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và ban hành hướng dẫn chi tiết nhằm hạn chế sai sót thủ tục trong quá trình thực hiện”, PGS TS Quang kiến nghị.

Liên quan đến việc sáp nhập, chia tách thôn, tổ dân phố, PGS.TS Vũ Ngọc Quang cho rằng không nên quy định cứng nhắc việc “không chia tách” các đơn vị đang hoạt động ổn định. Với những khu vực đô thị hóa nhanh, dân số tăng mạnh, cần tính toán chia tách phù hợp để bảo đảm hiệu quả quản lý cộng đồng. “Đặc biệt, việc sáp nhập phải đi đôi với giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương, bảo tồn các giá trị truyền thống như tên làng, nhà văn hóa, thành hoàng làng”, chuyên gia nhấn mạnh.

Bổ sung ý kiến, Tiến sĩ Đinh Hạnh, Chủ nhiệm Ủy ban Tư vấn kinh tế, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cho rằng việc quy định quy mô thôn từ 300 hộ trở lên và tổ dân phố từ 700 hộ trở lên là phù hợp với yêu cầu đổi mới, tinh gọn bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tuy vậy, đối với các địa bàn có yếu tố đặc thù, đặc biệt là vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cần có quy định cụ thể và linh hoạt hơn.

Ông cho rằng cần tính đến trường hợp những thôn có số hộ ít nhưng diện tích rộng, địa bàn phức tạp tại các huyện miền núi của Hà Nội như Ba Vì. Các quy định phải bảo đảm tính ổn định lâu dài ngay cả khi có điều chỉnh địa giới hành chính hoặc biến động dân cư.

“Đặc biệt lưu ý là cần làm rõ mối quan hệ giữa trưởng thôn với già làng, trưởng bản tại các địa bàn có đồng bào dân tộc thiểu số, thậm chí là cộng đồng công giáo sinh sống”, tiến sĩ Đinh Hạnh nhấn mạnh.

Ở góc độ chuyên môn, PGS.TS Nguyễn Đức Chiện, Phó Viện trưởng Viện Xã hội học và Tâm lý học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị cơ sở theo hướng phát huy mạnh vai trò tự quản của cộng đồng, tránh hành chính hóa thôn, tổ dân phố.

Theo ông Nguyễn Đức Chiện, dự thảo nghị quyết đã được xây dựng công phu, có chiều sâu chuyên môn và thể hiện rõ tư duy quản trị phát triển xã hội thay vì chỉ đơn thuần quản lý hành chính. Tuy nhiên, trong quá trình hoàn thiện, Hà Nội cần làm rõ hơn cơ sở lý luận và mô hình quản trị cộng đồng phù hợp với bối cảnh đô thị hiện đại.

Ông cho rằng thôn và tổ dân phố vốn không phải là cấp hành chính mà là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư. Nếu tiếp tục hành chính hóa các thiết chế này sẽ khiến người dân có tâm lý coi đây là “việc của chính quyền”, từ đó làm suy giảm vai trò chủ thể và tinh thần tham gia của cộng đồng.

“Quản trị tốt, tự quản tốt thì cộng đồng có thể giải quyết hiệu quả nhiều vấn đề như an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh hay xây dựng đời sống văn hóa”, ông Chiện nhấn mạnh.

Hà Nội đề xuất 5 người hoạt động tại mỗi tổ dân phố

VOV.VN - Hà Nội đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị quyết về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố. Theo đề xuất, mỗi thôn, tổ dân phố có thể bố trí tối đa 5 người hoạt động không chuyên trách gồm: Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận, Tổ trưởng tổ dân phố và 2 Tổ phó.