Hạnh phúc và chất lượng cuộc sống của người dân: Thước đo của quản trị hiện đại

Nếu trước đây, cải cách hành chính thường được nhìn nhận từ góc độ tinh gọn bộ máy hoặc hoàn thiện quy trình, thì hiện nay trọng tâm đã dịch chuyển sang chất lượng phục vụ. Mỗi chính sách đều hướng đến câu hỏi: người dân được hưởng lợi gì, thủ tục có thuận tiện hơn hay không, chi phí xã hội có giảm xuống hay không và mức độ hài lòng của người dân thay đổi như thế nào.

Sự thay đổi trong tư duy này phản ánh bước chuyển từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại, trong đó người dân không còn chỉ là đối tượng chịu sự quản lý mà trở thành trung tâm của quá trình thiết kế, tổ chức thực hiện và đánh giá chính sách.

Đó cũng là ý nghĩa sâu xa của cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm. Không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cách tiếp cận này còn hướng tới xây dựng một nền quản trị hiện đại, trong đó mọi cải cách đều được đánh giá bằng tác động thực tế đối với cuộc sống của người dân. Khi chất lượng phục vụ trở thành mục tiêu, mức độ hài lòng trở thành thước đo và sự tham gia của người dân trở thành một phần của quá trình hoạch định chính sách, quản trị công sẽ ngày càng tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm.

Kết quả Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) năm 2025 cho thấy nhiều chuyển biến tích cực trong việc đổi mới phương thức quản lý nhà nước. Theo Bộ Nội vụ, năm 2025 đánh dấu giai đoạn cải cách mạnh mẽ với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và thúc đẩy chuyển đổi số. Những cải cách này tạo tiền đề nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân.

Điểm đáng chú ý là quá trình cải cách không còn dừng ở việc cắt giảm giấy tờ hay rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ theo cách cơ học. Thay vào đó, nhiều thủ tục được đơn giản hóa trên cơ sở dữ liệu số, kết nối giữa các cơ quan và chia sẻ thông tin, giúp giảm đáng kể số lần người dân phải cung cấp lại thông tin hoặc đi lại nhiều lần.

Đây là thay đổi mang tính căn bản. Khi dữ liệu trở thành nền tảng của quản trị, người dân không còn phải "chứng minh" nhiều lần những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Chi phí xã hội được cắt giảm, tính minh bạch được nâng lên và hiệu quả phục vụ được cải thiện.

Mức độ hài lòng là "thước đo mềm" của chất lượng quản trị

Một điểm tiến bộ trong quản trị công hiện nay là kết quả cải cách không chỉ được đánh giá bởi cơ quan quản lý mà còn được đo lường thông qua cảm nhận của người dân.

Theo kết quả Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) năm 2025, Bộ Nội vụ đã khảo sát trên phạm vi toàn quốc với hơn 35.000 phiếu hợp lệ. Mức độ hài lòng chung của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính đạt 83,09%. Chỉ số này phản ánh đánh giá của người dân về việc xây dựng và thực hiện chính sách, chất lượng dịch vụ hành chính công, khả năng tiếp cận dịch vụ cũng như thái độ phục vụ của đội ngũ công chức.

Việc lấy ý kiến người dân như một chỉ số đánh giá thường xuyên cho thấy cách tiếp cận quản trị đang thay đổi. Thay vì chỉ quan tâm cơ quan đã làm gì, hệ thống ngày càng quan tâm người dân cảm nhận như thế nào về kết quả đó.

Điều này cũng tạo áp lực tích cực đối với các cơ quan hành chính trong việc không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ, bởi hiệu quả công việc không chỉ được đo bằng tiến độ thực hiện mà còn bằng mức độ hài lòng của người sử dụng dịch vụ công.

Chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi người dân được thụ hưởng

Chuyển đổi số đang mở ra cơ hội đổi mới toàn diện hoạt động của nền hành chính. Tuy nhiên, giá trị của công nghệ không nằm ở số lượng nền tảng hay phần mềm được triển khai mà ở khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể của người dân. Điều này đồng nghĩa với việc công nghệ phải phục vụ con người, chứ không phải tạo thêm rào cản mới. Dịch vụ công trực tuyến chỉ thực sự thành công khi người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa hay những người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ vẫn có thể sử dụng thuận lợi. Chuyển đổi số phải theo hướng dễ tiếp cận, dễ sử dụng và mang tính bao trùm, đồng thời biến kết quả chuyển đổi số thành hiệu quả thực tế để người dân và doanh nghiệp được thụ hưởng.

Theo đó, quản trị công lấy người dân làm trung tâm không chỉ thể hiện trong cải cách thủ tục hành chính mà còn được phản ánh qua khả năng ứng phó với những rủi ro mà người dân phải đối mặt.

Những năm gần đây, việc huy động nguồn lực hỗ trợ người dân sau thiên tai, triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, mở rộng các chính sách giảm nghèo, phát triển nhà ở xã hội và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu cho thấy cách tiếp cận quản trị ngày càng hướng nhiều hơn đến việc bảo đảm điều kiện sống ổn định và tạo cơ hội phát triển cho các nhóm yếu thế.

Ở góc độ quản trị, những chính sách này không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn góp phần nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước các cú sốc từ thiên tai, biến đổi khí hậu và biến động kinh tế.

Đánh giá về những kết quả đạt được, ông Phạm Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Cải cách hành chính (Bộ Nội vụ) cho rằng, trong bối cảnh cả nước triển khai cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, các bộ, ngành và địa phương vẫn duy trì quyết tâm cải cách hành chính, bảo đảm hoạt động của nền hành chính diễn ra đồng bộ, thông suốt và ngày càng hướng đến phục vụ người dân tốt hơn. Theo ông, kết quả của Chỉ số PAR Index và Chỉ số SIPAS cho thấy những chuyển biến tích cực trên nhiều lĩnh vực cải cách, bám sát mục tiêu, định hướng mà Trung ương đã đề ra. Đáng chú ý, kết quả khảo sát mức độ hài lòng phản ánh những nỗ lực cải cách đã từng bước lan tỏa đến người dân và được xã hội ghi nhận.

Tuy nhiên, các chỉ số cũng đồng thời chỉ ra những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện, từ cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức đến hiện đại hóa nền hành chính và chuyển đổi số. Trong giai đoạn tới, cải cách cần được tiếp tục triển khai theo hướng thực chất hơn; đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm thuận tiện, minh bạch và dễ sử dụng, đồng thời nâng cao trách nhiệm công vụ để mọi kết quả của cải cách và chuyển đổi số được chuyển hóa thành lợi ích thiết thực cho người dân và xã hội.

Bên cạnh những chuyển biến tích cực, báo cáo SIPAS năm 2025 cũng chỉ ra nhiều nội dung cần tiếp tục hoàn thiện.

Đó là việc mở rộng cơ hội để người dân tham gia góp ý chính sách, nâng cao hiệu quả tiếp nhận và xử lý phản ánh, thu hẹp khoảng cách về chất lượng phục vụ giữa các địa phương, đẩy mạnh chuyển đổi số theo hướng thực chất và tiếp tục khắc phục tình trạng phiền hà trong giải quyết thủ tục hành chính.

Những vấn đề này cho thấy lấy người dân làm trung tâm không phải là đích đến mà là một quá trình cải tiến liên tục. Kỳ vọng của người dân luôn thay đổi cùng với sự phát triển của xã hội, vì vậy hệ thống quản trị cũng phải không ngừng đổi mới để đáp ứng những yêu cầu mới.

Chủ tịch Quốc hội: Quyền lực của Quốc hội bắt nguồn từ nhân dân

VOV.VN - "Quốc hội là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, nhưng quyền lực đó bắt nguồn từ nhân dân là phải phục vụ nhân dân", Chủ tịch Quốc hội cho biết.